Khấm khá nhờ nuôi cá lồng

Giúp hàng trăm hộ ổn định cuộc sống

Vùng hạ du sông Bồ chủ yếu chảy qua hai xã Đan Điền và Quảng Điền. Nhiều năm qua, nghề nuôi cá lồng trên sông đã giúp hàng trăm hộ gia đình ổn định cuộc sống. Hiện xã Đan Điền có hơn 320 lồng và bè cá, xã Quảng Điền nuôi gần 700 lồng cá.

Nếu trước đây các hộ chủ yếu nuôi cá theo phương thức truyền thống, phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm và nguồn thức ăn tự nhiên thì những năm gần đây, với sự hỗ trợ của ngành nông nghiệp, người dân đã mạnh dạn đổi mới cách làm.

Nhiều hộ chuyển sang mô hình bè nuôi cải tiến, kết hợp sử dụng thức ăn tự nhiên với nguồn thức ăn tái chế, đồng thời áp dụng các tiến bộ kỹ thuật trong chăm sóc, quản lý đàn cá. Cách làm này không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất mà còn nâng cao năng suất, chất lượng cá, qua đó từng bước nâng giá trị kinh tế.

Anh Lê Quang Hóa (38 tuổi, thôn Hạ Lang, xã Đan Điền) chia sẻ, gia đình gắn bó với nghề nuôi cá lồng đã được 10 năm. Trước đây người dân thường sử dụng lồng sắt bọc lưới thép B40 để nuôi. Hiện nhiều hộ đã đầu tư hệ thống lồng thép kiên cố và mở rộng sang nuôi bè nổi. Mỗi lồng cần nguồn vốn không quá lớn nên bà con mạnh dạn vay đầu tư.

“Lợi nhuận thu về tăng lên đáng kể. Nếu mọi thứ ổn đình thì hằng năm hộ nuôi từ 5 – 10 lồng thu nhập cả trăm triệu đồng là chuyện bình thường”, anh Hóa chia sẻ.

Gia đình bà Lê Thị Tý (51 tuổi, thôn Phò Lai, xã Quảng Điền) nuôi 3 lồng cá trắm cỏ. Những năm gần đây, được cán bộ khuyến nông hướng dẫn kỹ thuật, gia đình bà chú trọng hơn đến việc lựa chọn con giống, mật độ thả nuôi, nguồn thức ăn và theo dõi sức khỏe đàn cá. Nhờ thế, mỗi năm các lồng cá cho thu nhập ổn định, góp phần trang trải cuộc sống và có thêm điều kiện đầu tư mở rộng sản xuất.

Theo Phòng Kinh tế xã Đan Điền, mô hình nuôi bè cải tiến, kết hợp giữa thức ăn tự nhiên và thức ăn tái chế, giảm mật độ thả nuôi giúp cá phát triển khỏe mạnh, thịt săn chắc và hạn chế dịch bệnh. Bè nuôi mới được thiết kế nổi trên mặt nước, khung kết cấu bằng vật liệu chống gỉ, bên dưới là hệ thống lưới bọc an toàn.

Thiết kế này không chỉ dễ dàng tháo lắp, di chuyển khi thời tiết xấu mà còn giúp vệ sinh, thu gom chất thải thuận lợi, giảm đáng kể ô nhiễm nguồn nước. Nhờ áp dụng quy trình chăm sóc khoa học, thời gian nuôi rút ngắn, quay vòng vốn nhanh hơn, nhiều hộ đạt doanh thu 100 – 300 triệu đồng mỗi năm, cao gấp 1,5 – 2 lần so với mô hình cũ.

Phát triển an toàn, hạn chế rủi ro

Dù thu nhập ổn định, tuy nhiên nghề nuôi cá lồng trên sông Bồ vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt là việc phát triển nuôi quá nhanh, mật độ nuôi dày đặc cùng với chất lượng nguồn nước không đảm bảo dẫn đến hiện tượng cá thiếu oxy, chết hàng loạt.

Những năm qua, Trung tâm Khuyến nông TP Huế đã hỗ trợ các hộ dân triển khai các mô hình nuôi cá lồng đảm bảo an toàn trên sông Bồ, hướng dẫn mật độ thả nuôi, sử dụng thức ăn, quản lý môi trường nước. Khi dòng chảy yếu, nguồn nước ô nhiễm, hàm lượng oxy thấp, các hộ chủ động sử dụng máy sục khí, nhất là vào ban đêm và sáng sớm nhằm hạn chế cá chết do thiếu oxy. Từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế, tạo ra sản phẩm đảm bảo an toàn.

Để bảo vệ môi trường, chính quyền các xã Đan Điền, Quảng Điền đã phối hợp với các ngành chức năng triển khai nhiều giải pháp như quy hoạch vùng nuôi hợp lý, giãn khoảng cách giữa các lồng bè để bảo đảm lưu thông dòng chảy, giảm ô nhiễm cục bộ. Khuyến khích sử dụng thức ăn tự nhiên và thức ăn chế biến sạch, giảm sử dụng thức ăn công nghiệp chứa nhiều đạm gây ô nhiễm, tập huấn kỹ thuật xử lý chất thải, hướng dẫn bà con thu gom bùn thải tận dụng làm phân bón hữu cơ cho cây trồng, sử dụng chế phẩm sinh học và thảo dược để xử lý môi trường nước ngay trong lồng nuôi, hạn chế dịch bệnh…

Ông Nguyễn Ngọc Tiến, Chủ tịch UBND xã Đan Điền cho biết, địa phương sẽ định hướng bà con nuôi cá lồng theo mô hình tuần hoàn, tận dụng phụ phẩm để giảm phát thải và hướng tới chứng nhận VietGAP, đáp ứng tiêu chuẩn thị trường.

“Chính quyền cũng đang tính đến xây dựng thương hiệu cá sông Bồ gắn với truy xuất nguồn gốc. Điều này không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm mà còn mở rộng thị trường tiêu thụ ra các tỉnh, thành khác và hướng tới xuất khẩu. Ngoài ra, khuyến khích các HTX, tổ hợp tác nuôi cá liên kết với doanh nghiệp chế biến và phân phối. Việc hình thành chuỗi liên kết giúp người nuôi giảm rủi ro về giá, đồng thời bảo đảm sản lượng và chất lượng sản phẩm theo yêu cầu thị trường”, ông Tiến nói.