Trên phạm vi toàn cầu, cá rô phi được đánh giá là một trong những loài thủy sản nuôi quan trọng, đóng vai trò đáng kể đối với an ninh lương thực và sinh kế của hàng triệu người dân.
Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam đạt gần 100 triệu USD, ghi nhận mức tăng trưởng tích cực và mở ra nhiều cơ hội cho ngành thủy sản nước ngọt trong giai đoạn tới. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả tiềm năng này, ngành cá rô phi cần giải quyết đồng thời nhiều bài toán về vùng nguyên liệu, chất lượng sản phẩm, truy xuất nguồn gốc, kiểm soát dịch bệnh và liên kết chuỗi giá trị.
Một vùng nuôi cá rô phi tham gia chuỗi liên kết phục vụ chế biến và xuất khẩu. Ảnh: VN.
Trong bối cảnh đó, việc hình thành các mô hình liên kết giữa doanh nghiệp và người nuôi theo hướng đồng bộ từ thức ăn, kỹ thuật, vùng nuôi đến chế biến và xuất khẩu đang được xem là hướng đi quan trọng nhằm nâng cao giá trị ngành hàng và xây dựng nền tảng phát triển bền vững.
Với định hướng phát triển chuỗi giá trị cá rô phi xuất khẩu, Công ty Cổ phần Công nghệ Dinh dưỡng Việt Nhật (Viet Nhat Group) phối hợp cùng Công ty TNHH Thực phẩm BaiYang VN đang từng bước xây dựng hệ sinh thái liên kết từ con giống, thức ăn, kỹ thuật, vùng nuôi, chế biến đến thị trường.
Trong mô hình này, vùng nuôi được xem là nền tảng của toàn bộ chuỗi giá trị. Các hộ nuôi, trang trại và hợp tác xã tham gia liên kết được khảo sát, đánh giá về điều kiện hạ tầng, nguồn nước, quy trình sản xuất và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật.
Khi đi vào hoạt động, nhà máy chế biến cá rô phi xuất khẩu BaiYang VN tại Khu Công nghiệp Tiền Hải, xã Đồng Châu sẽ có công suất giai đoạn 1 đạt 150 tấn/ngày. Ảnh: VN.
Sau khi thống nhất định hướng hợp tác, doanh nghiệp và hộ nuôi tiến hành ký kết hợp đồng liên kết nhằm xác lập rõ quyền lợi, trách nhiệm và nghĩa vụ của các bên. Người nuôi được hỗ trợ về kỹ thuật, quy trình quản lý và định hướng sản xuất theo nhu cầu thị trường; đồng thời doanh nghiệp chủ động hơn trong việc xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, có khả năng truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các yêu cầu phục vụ chế biến xuất khẩu.
Song song với việc phát triển vùng nuôi, Viet Nhat Group và BaiYang VN cũng thường xuyên tổ chức các chương trình hội thảo, tọa đàm và kết nối hộ nuôi nhằm chia sẻ thông tin thị trường, yêu cầu chất lượng sản phẩm và các giải pháp kỹ thuật mới. Đây là cầu nối quan trọng giúp nâng cao nhận thức, tăng cường liên kết và từng bước hình thành cộng đồng nuôi cá rô phi theo định hướng xuất khẩu.
Ông Ngô Minh Kết, Giám đốc Kinh doanh Công ty TNHH Thực phẩm BaiYang VN chia sẻ giải pháp phát triển chuỗi liên kết cá rô phi xuất khẩu. Ảnh: VN.
Vừa qua, Viet Nhat Group và BaiYang Group chính thức khởi công nhà máy chế biến cá rô phi xuất khẩu sang châu Âu và Mỹ, với tổng mức đầu tư 1.000 tỷ đồng. Nhà máy chế biến cá rô phi xuất khẩu BaiYang VN với công suất giai đoạn 1 đạt 150 tấn/ngày được định hướng trở thành trung tâm chế biến của chuỗi liên kết, góp phần kết nối vùng nguyên liệu với thị trường xuất khẩu và nâng cao giá trị gia tăng cho ngành hàng cá rô phi Việt Nam.
Trong bối cảnh ngành thủy sản đang chuyển dịch theo hướng xanh, minh bạch và có trách nhiệm hơn với môi trường, những mô hình liên kết từ vùng nuôi đến chế biến và xuất khẩu như Viet Nhat Group – BaiYang VN đang góp phần tạo dựng nền tảng cho sự phát triển lâu dài của ngành hàng cá rô phi Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Đồng hành kỹ thuật, nâng cao chất lượng vùng nuôi
Theo các chuyên gia, chất lượng sản phẩm xuất khẩu được quyết định ngay từ vùng nuôi. Vì vậy, việc kiểm soát quy trình kỹ thuật đóng vai trò then chốt trong toàn bộ chuỗi giá trị.
Trong quá trình triển khai mô hình liên kết, đội ngũ kỹ thuật thủy sản của Viet Nhat Group thường xuyên đồng hành cùng người nuôi thông qua các hoạt động đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và tư vấn trực tiếp tại vùng nuôi.
TS Đoàn Quốc Khánh, Giám đốc Kỹ thuật Thủy sản Viet Nhat Group trao đổi kỹ thuật với các hộ nuôi trong chuỗi liên kết. Ảnh: VN.
Các nội dung tập trung vào quản lý môi trường ao nuôi, lựa chọn con giống, sử dụng thức ăn hiệu quả, kiểm soát dịch bệnh, tối ưu chi phí sản xuất và nâng cao năng suất. Nhiều chương trình hội thảo chuyên đề cũng được tổ chức nhằm cập nhật các giải pháp mới trong quản lý sức khỏe thủy sản và phòng ngừa dịch bệnh.
Việc nâng cao năng lực kỹ thuật không chỉ giúp giảm rủi ro cho người nuôi mà còn tạo ra nguồn nguyên liệu ổn định, đáp ứng các tiêu chuẩn phục vụ chế biến và xuất khẩu.
Kiểm soát chất lượng cần được thực hiện xuyên suốt
Để đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế, việc kiểm soát chất lượng cần được thực hiện xuyên suốt từ nguyên liệu đầu vào, thức ăn, vùng nuôi đến chế biến thành phẩm.
Trong lĩnh vực thức ăn thủy sản, Viet Nhat Group là một trong những doanh nghiệp sản xuất thức ăn thủy sản tại Việt Nam đạt chứng nhận BAP (Best Aquaculture Practices) cho nhà máy sản xuất thức ăn thủy sản. Đây là một trong những chương trình chứng nhận uy tín hàng đầu thế giới trong ngành nuôi trồng thủy sản, đặt ra các yêu cầu nghiêm ngặt về quản lý chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, trách nhiệm xã hội và bảo vệ môi trường.
Thức ăn EcoFin dành cho cá rô phi xuất khẩu được sản xuất tại nhà máy đạt chứng nhận BAP và sử dụng nguồn đậu nành bền vững Hoa Kỳ đạt chuẩn SSAP. Ảnh: VN.
Việc đạt chứng nhận BAP không chỉ khẳng định năng lực quản lý chất lượng của doanh nghiệp mà còn tạo nền tảng để các sản phẩm trong chuỗi liên kết đáp ứng các yêu cầu khắt khe của thị trường xuất khẩu.
Bên cạnh đó, các trang trại tham gia chuỗi liên kết đang sử dụng thức ăn có thành phần từ đậu nành bền vững Hoa Kỳ – nguồn nguyên liệu đạt chứng nhận SSAP (Sustainable Soy Assurance Protocol). Đây là bộ tiêu chuẩn quốc tế về sản xuất đậu nành bền vững, bảo đảm các yêu cầu về môi trường, sử dụng tài nguyên thiên nhiên có trách nhiệm và phát triển nông nghiệp lâu dài.
Việc kết hợp giữa hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế và nguồn nguyên liệu bền vững giúp chuỗi liên kết cá rô phi từng bước hướng tới mô hình sản xuất xanh, minh bạch, có khả năng truy xuất nguồn gốc và phù hợp với xu hướng phát triển bền vững của ngành thủy sản thế giới.
Ông Trần Trung Kiên – Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Viet Nhat Group cho biết: “Phát triển chuỗi cá rô phi xuất khẩu cần được nhìn nhận như một chiến lược dài hạn, trong đó doanh nghiệp, người nuôi, đối tác kỹ thuật và thị trường cùng tham gia, cùng chia sẻ lợi ích và cùng nâng cao năng lực. Chúng tôi mong muốn xây dựng chuỗi giá trị cá rô phi theo hướng đồng bộ, minh bạch và bền vững, từ con giống, thức ăn, kỹ thuật nuôi, vùng nguyên liệu đến chế biến và xuất khẩu, mỗi mắt xích đều cần được chuẩn hóa để tạo ra sản phẩm có chất lượng ổn định, đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế.
“Viet Nhat Group xác định phát triển vùng nguyên liệu và đồng hành cùng người nuôi là nền tảng quan trọng của chuỗi. Khi người nuôi sản xuất hiệu quả hơn, doanh nghiệp có nguồn nguyên liệu chất lượng hơn và sản phẩm Việt Nam có sức cạnh tranh cao hơn, đó chính là giá trị bền vững mà chúng tôi hướng tới”, ông Kiên chia sẻ thêm.
