Ứng dụng AI, IoT mở hướng sản xuất nông nghiệp chính xác, minh bạch

Ngày 13/8, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường Thái Nguyên tổ chức Hội thảo “Ứng dụng AI và IoT trong sản xuất nông nghiệp thông minh”.

Theo ông Vũ Tiến Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông và Môi trường tỉnh Thái Nguyên, thời gian qua, Trung tâm đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp, từng bước đưa IoT, AI, công nghệ sinh học, tự động hóa và truy xuất nguồn gốc vào toàn bộ chuỗi sản xuất, từ giống, canh tác, thu hoạch đến chế biến, tiêu thụ.

Nổi bật là mô hình phối hợp với VNPT Thái Nguyên đặt nền móng cho hệ sinh thái nông nghiệp số trên các vùng chè trọng điểm. Thông qua ứng dụng VNPT Green, các hợp tác xã, doanh nghiệp từng bước chuẩn hóa quản trị sản xuất, số hóa quy trình chăm sóc và nhật ký canh tác, qua đó kiểm soát chất lượng nông sản ngay từ vùng nguyên liệu và xác định rõ nguồn gốc từng sản phẩm.

Đáng chú ý, hệ thống có khả năng kết nối, liên thông dữ liệu thông qua API (cầu nối giữa các phần mềm), không chỉ lưu trữ 149 mã số vùng trồng mà còn tích hợp dữ liệu về sinh vật gây hại, kiểm dịch thực vật và vật tư đầu vào. Đây là cơ sở để cơ quan chuyên môn theo dõi, dự báo dịch hại, hỗ trợ điều hành sản xuất, đồng thời giúp người tiêu dùng dễ dàng kiểm tra thông tin sản phẩm bằng mã QR.

Công nghệ cũng được đưa trực tiếp xuống các nương chè. Hệ thống tưới tự động kết hợp cảm biến đo độ ẩm, pH, nhiệt độ đất giúp kích hoạt tưới khi độ ẩm xuống dưới ngưỡng cài đặt, tiết kiệm khoảng 30 – 40% lượng nước. Các trạm thời tiết thông minh iMetos được lắp đặt tại vùng chè giúp cảnh báo sương muối, nắng nóng và chu kỳ phát triển của sâu bệnh, từ đó hỗ trợ người dân chủ động chăm sóc, phòng ngừa.

Không dừng ở khâu sản xuất, chuyển đổi số còn mở rộng sang quảng bá và tiêu thụ sản phẩm. Những sản phẩm có đầy đủ thông tin truy xuất nguồn gốc được giới thiệu trên mạng xã hội, các phiên livestream và sàn thương mại điện tử. Hệ thống chatbot AI cũng được sử dụng để tư vấn, giới thiệu sản phẩm, hỗ trợ đơn hàng và giải đáp thắc mắc của khách hàng 24/7, góp phần mở rộng thị trường.

Đến nay, mô hình đã hoàn thành số hóa và hướng dẫn sử dụng ứng dụng VNPT Green cho 45 tổ hợp tác, hợp tác xã, doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh chè được cấp mã số vùng trồng. Việc hình thành liên kết giữa cơ quan quản lý, đơn vị công nghệ và chủ thể sản xuất đang tạo thêm nền tảng để nâng cao giá trị, thương hiệu chè Thái Nguyên, đáp ứng yêu cầu về an toàn thực phẩm, minh bạch nguồn gốc và từng bước mở rộng cơ hội xuất khẩu.

Ông Cao Minh Tuấn, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia nhấn mạnh, ngành nông nghiệp và môi trường đang đối mặt nhiều thách thức về năng suất, chất lượng sản phẩm và tính bền vững. Yêu cầu đặt ra là phải tìm kiếm những giải pháp công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, thích ứng với biến đổi khí hậu. Việc ứng dụng các thành tựu công nghệ số vào lĩnh vực nông nghiệp, đặc biệt là IoT đang mở ra những hướng đi mới cho hoạt động canh tác, chăn nuôi theo hướng hiện đại, chính xác và thông minh.

Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà quản lý và nông dân đều cho rằng chuẩn hóa hệ thống cơ sở dữ liệu sẽ tạo nền tảng cho quản trị nông nghiệp chính xác. Hệ thống AI và IoT chỉ phát huy tối đa hiệu năng khi vận hành trên nền tảng dữ liệu được chuẩn hóa, liên tục và minh bạch.

Việc rà soát, cấu trúc hóa dữ liệu mã số vùng trồng, dữ liệu giám sát dịch hại, thông tin thổ nhưỡng, thủy văn và tích hợp qua giao diện lập trình ứng dụng API là điều kiện tiên quyết để điều hành sản xuất theo thời gian thực và xây dựng hệ thống đo đạc, báo cáo, thẩm định trong thương mại hóa tín chỉ carbon.