Thạch Bàn Farm – làn gió mới trong chăn nuôi dê, cừu

Tuân thủ chăn nuôi an toàn sinh học

Khác với phương thức chăn nuôi truyền thống dễ gây ô nhiễm và phát sinh mầm bệnh, Thạch Bàn Farm, xã Mỹ Sơn (tỉnh Khánh Hòa) áp dụng quy trình kiểm soát môi trường nghiêm ngặt.

Dù nuôi dưỡng 600 con gia súc trên tổng diện tích 2,7 ha, không gian trang trại vẫn thông thoáng, hoàn toàn không có mùi hôi hay ruồi nhặng. Muốn vào khu vực chuồng nuôi, bất kỳ ai cũng phải tuân thủ quy trình sát khuẩn tại cổng.

Anh Nguyễn Đình Ngọc, chủ Thạch Bàn Farm – người con vùng đất Ninh Sơn có nhiều năm gắn bó với ngành thức ăn chăn nuôi chia sẻ: Quyết tâm xây dựng mô hình xuất phát từ trăn trở nâng tầm giá trị cho con cừu. Lâu nay, thịt cừu thường “ẩn danh” sau thịt dê, dù giàu dinh dưỡng nhưng giá bán lại thấp và chưa có vị thế xứng đáng.

Trở về quê hương, anh chọn mô hình nuôi nhốt tập trung thay cho thả đồng truyền thống nhằm loại bỏ các rủi ro như thú dữ tấn công, nhiễm sán lá gan hay mắc bệnh tụ huyết trùng. Đồng thời, phương thức này giúp giảm thiểu tỷ lệ chết ở con non, quản lý chặt chẽ khả năng sinh sản để loại thải cá thể kém và nâng cao tỷ lệ đẻ đôi nhờ chế độ dinh dưỡng tự phối trộn.

Nằm trên địa hình dốc núi, thường xuyên chịu gió lốc và nắng nóng gay gắt, hệ thống chuồng trại được thiết kế rất đặc thù. Trang trại gồm 5 dãy chuồng (1 dãy chuồng đôi ở giữa và 4 dãy chuồng đơn rộng 3m, dài gần 30m). Toàn bộ cột trụ được đúc bê tông cốt thép kiên cố, phần mái hạ thấp vừa phải để chống chịu gió lốc.

Đặc biệt, sàn chuồng được nâng cao cách mặt đất 1,4m, sử dụng giàn lưới và sàn đan có khoảng hở 1,8cm giúp phân tự động rơi xuống máng thu gom bên dưới mà không làm kẹt chân vật nuôi. Phía dưới sàn lót lớp trấu dày 30cm, định kỳ đảo xốp để thấm hút hoàn toàn nước tiểu. Hàng tuần, trang trại rắc vôi bột khử trùng, phun thuốc 2 lần/tháng, kết hợp hệ thống quạt và phun nước làm mát trên mái để hạ nhiệt trong những ngày nắng gắt.

Tối ưu quản lý, hướng tới chuẩn Halal

Hiện trang trại có 4 công nhân túc trực theo ca từ 7 giờ sáng. Anh Lê Tự Hoàng, quản lý Thạch Bàn Farm cho biết, sự khác biệt lớn nhất của mô hình tập trung là chủ động kiểm soát môi trường. Việc tách biệt hoàn toàn phân và nước tiểu giúp loại bỏ triệt để nguy cơ ngộ độc khí amoniac hay H2S, giữ không gian sống luôn khô ráo.

Nhờ dành riêng 1 ha để chuyên canh cỏ kết hợp cám chuyên dụng, khẩu phần ăn của vật nuôi được phân chia rất khoa học. Cụ thể, buổi sáng gia súc ăn cỏ tươi, buổi chiều bổ sung cám dinh dưỡng qua hệ thống máng ăn chạy dọc hai bên chuồng giúp vật nuôi có thể ăn liên tục 24 giờ. Máng nước uống cũng được súc rửa, thay mới hoàn toàn mỗi sáng thay vì châm thêm nước cũ. Cuối mỗi ngày, công nhân tiến hành kiểm tra đàn 2 đợt (đầu sáng và trước khi kết thúc ca tối) để kịp thời hỗ trợ các cá thể yếu hoặc con non gặp sự cố.

Để quản lý hiệu quả, đàn gia súc được phân chia rõ ràng thành các khu chuyên biệt: Chuồng bầu đẻ, chuồng thịt đực và chuồng cai sữa (dành cho con non sau 45 ngày tách mẹ). Sau hơn 1,5 năm vận hành (từ cuối năm 2024 đến nay), Thạch Bàn Farm đang dồn lực phát triển đàn sinh sản với tỷ lệ con cái chiếm 80% nhằm chọn lọc bộ giống tốt nhất. Trang trại hiện mới chỉ xuất bán số lượng nhỏ gia súc đực lấy thịt để tập trung gây dựng quy mô.

Trong dài hạn, Thạch Bàn Farm chuẩn bị đưa vào hoạt động khu sân chơi bán chăn thả có rào chắn để gia súc vận động, tăng sức đề kháng. Anh Ngọc kỳ vọng sẽ mở rộng liên kết, hình thành hợp tác xã, hỗ trợ đồng bào miền núi tại địa phương tiếp cận phương thức chăn nuôi tiên tiến, tiệm cận các quy chuẩn thú y và phúc lợi động vật.

Đặc biệt, với mục tiêu chinh phục thị trường hơn 2 tỷ dân Hồi giáo, Thạch Bàn Farm đang tiên phong chuẩn hóa toàn bộ chuỗi chăn nuôi để hướng tới tiêu chuẩn Halal khắt khe. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tầm nhìn này, chủ trang trại kiến nghị nhà nước cần quan tâm, hỗ trợ quy hoạch địa điểm và tháo gỡ khó khăn về chi phí đầu tư hạ tầng giết mổ chuyên biệt, tạo tiền đề để sản phẩm thịt cừu Việt Nam vươn xa trên thị trường quốc tế.