Một khu vườn, nhiều nguồn thu

Khu vườn không chỉ có cà phê

Trên những vùng đất đỏ bazan phía Tây tỉnh Gia Lai, ngày càng nhiều người trẻ lựa chọn gắn bó với quê hương bằng cách làm nông nghiệp mới. Thay vì trồng độc canh, họ mạnh dạn quy hoạch lại khu vườn theo hướng đa canh, kết hợp nhiều loại cây trồng, vật nuôi. Đất đai được khai thác hiệu quả, cây trồng được bố trí hợp lý giúp khu vườn quanh năm có sản phẩm thu hoạch, tạo thu nhập ổn định.

Tư duy không phụ thuộc vào một loại cây đang giúp nhiều thanh niên làm giàu bền vững trên chính mảnh đất quê hương.

Đứng giữa khu vườn rộng 1ha của anh Hoàng Thế Thảo (sinh năm 1994, Bí thư Chi bộ thôn 3, xã Ia Ko), khó có thể hình dung nơi đây từng chỉ là vườn cà phê già cỗi cùng vài trụ hồ tiêu cho năng suất thấp. Giờ đây, cũng diện tích ấy, cà phê được trồng xen cùng cây nhãn, sầu riêng và cau, tạo thành một khu vườn nhiều tầng tán, mang lại thu nhập cao.

Để có được thành quả như hôm nay, anh Thảo đã bắt đầu từ những năm tháng nhiều khó khăn. Sau khi lập gia đình năm 2016, anh nhận lại khu vườn của bố mẹ. Khi ấy giá nông sản bấp bênh, năng suất giảm khiến việc sản xuất theo lối cũ không còn hiệu quả. Thay vì chấp nhận thu nhập thiếu ổn định, anh Thảo quyết định thay đổi.

Năm 2019, anh phá bỏ diện tích cà phê cũ, chọn khoai lang làm cây ngắn ngày để lấy vốn tái đầu tư. Không có nhiều kinh nghiệm, anh kiên trì học hỏi, tìm đến những mô hình sản xuất hiệu quả để học kỹ thuật rồi áp dụng vào thực tế. Kinh nghiệm từ 3 vụ trồng khoai, anh nhận ra muốn làm nông nghiệp bền vững thì không thể đặt tất cả kỳ vọng vào một loại cây trồng.

Từ suy nghĩ ấy, khu vườn của gia đình anh Thảo được quy hoạch lại theo hướng đa canh. Trong đó cà phê vẫn là cây chủ lực nhưng được kết hợp với nhãn, sầu riêng và cau.

“Mỗi loại cây có chu kỳ sinh trưởng khác nhau, thời điểm thu hoạch khác nhau nên nguồn thu trải đều trong năm. Khi giá cà phê giảm, gia đình vẫn có thu nhập từ nhãn. Ngược lại, khi cây ăn quả chưa vào vụ, nguồn thu từ các loại cây khác vẫn giúp duy trì sản xuất. Chính điều đó đã giúp khu vườn của gia đình trở nên linh hoạt hơn trước những biến động của thị trường và thời tiết”, anh Thảo lý giải.

Không dừng lại ở cây trồng, anh Thảo tiếp tục mở rộng hệ sinh thái kinh tế của gia đình bằng mô hình nuôi chim yến và mở cửa hàng vật tư nông nghiệp. Đến nay, cây nhãn mang về gần 200 triệu đồng mỗi năm, nhà yến cho thu khoảng 180 triệu đồng, trong khi cửa hàng vật tư vừa tạo thêm thu nhập, vừa là nơi anh chia sẻ kinh nghiệm sản xuất với bà con địa phương. Ngoài ra, cây cà phê và sầu riêng đang trong giai đoạn kiến thiết cơ bản, hứa hẹn cho doanh thu ổn định trong tương lai.

“Làm nông nghiệp không chỉ nhìn vào giá của một loại nông sản mà phải tính đến hiệu quả lâu dài. Muốn thành công phải hiểu đất, hiểu cây, nắm kỹ thuật, theo sát thị trường và đầu tư từng bước, tránh chạy theo phong trào”, anh Thảo chia sẻ.

Đa canh để giảm rủi ro, tăng giá trị

Nếu mô hình của anh Hoàng Thế Thảo là bức tranh đa sắc với nhiều loại cây trồng thì anh Nguyễn Vương Thắng (sinh năm 1995, Bí thư Chi đoàn tổ dân phố 14, phường An Khê) lại lựa chọn phát triển khu vườn của gia đình theo hướng khép kín giữa trồng trọt và chăn nuôi.

Khởi đầu với vài con bò vào năm 2019, anh không vội mở rộng quy mô mà từng bước tích lũy kinh nghiệm. Song song đó, anh trồng cỏ voi, bắp, khoai mì, mía, ớt, keo và nhiều loại cây ăn quả. Các loại cây trồng không chỉ tạo thêm nguồn thu mà còn giúp chủ động nguồn thức ăn cho đàn bò, giảm đáng kể chi phí chăn nuôi.

Trên khu vườn hơn 3ha của anh gia đình Thắng, gần như không có nguồn lực nào bị bỏ phí. Phụ phẩm trở thành thức ăn cho vật nuôi, phân chuồng sau khi xử lý được dùng để bón cho cây trồng. Nhờ đó, chi phí sản xuất giảm, đất đai được cải tạo, môi trường được cải thiện tốt hơn. Mô hình sản xuất khép kín hiện mang lại cho gia đình anh Thắng nguồn thu hơn 300 triệu đồng mỗi năm.

Khi mô hình sản xuất cho hiệu quả cao, anh Thắng không giữ kinh nghiệm cho riêng mình. Với vai trò Bí thư Chi đoàn, anh thường xuyên hướng dẫn đoàn viên, thanh niên và các hộ dân tiếp cận kỹ thuật, nguồn vốn, đồng thời trực tiếp hỗ trợ những gia đình khó khăn phát triển chăn nuôi.

“Người trẻ khởi nghiệp không nên đầu tư quá lớn nếu chưa có kinh nghiệm. Hãy bắt đầu từ quy mô phù hợp, nắm vững kỹ thuật, tìm hiểu thị trường rồi từng bước mở rộng. Có như vậy mới giảm thiểu rủi ro và phát triển bền vững”, anh Thắng chia sẻ kinh nghiệm.

Chị Võ Thị Thanh Tâm, Bí thư Đoàn phường An Khê cho biết, địa phương luôn khuyến khích đoàn viên, thanh niên phát huy lợi thế đất đai, ứng dụng khoa học kỹ thuật để xây dựng các mô hình sản xuất phù hợp. Mô hình của anh Thắng là minh chứng cho hiệu quả của cách làm nông nghiệp theo hướng đa canh, kết hợp hài hòa giữa trồng trọt và chăn nuôi để nâng cao giá trị trên cùng diện tích đất.

“Mô hình không chỉ giúp gia đình anh Thắng phát triển kinh tế ổn định mà còn tạo sức lan tỏa trong cộng đồng. Anh luôn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, hướng dẫn kỹ thuật, hỗ trợ các hộ dân gặp khó khăn phát triển chăn nuôi”, chị Tâm chia sẻ.

Ông Võ Công Hòa, Chủ tịch UBND xã Ia Ko đánh giá, mô hình kinh tế của anh Thảo là minh chứng cho hướng phát triển nông nghiệp đa canh mang lại hiệu quả bền vững. Việc kết hợp nhiều loại cây trồng đã giúp gia đình chủ động tạo nhiều nguồn thu trên cùng diện tích, giảm rủi ro trước biến động của thị trường.

Điều đáng ghi nhận là anh Thảo luôn tìm hiểu kỹ thuật, thị trường trước khi đầu tư. Không những vậy, anh còn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm với người dân, đoàn viên, thanh niên trong vùng. Đây là mô hình rất phù hợp để địa phương tuyên truyền, nhân rộng trong thời gian tới.