Năm 2026, Trung tâm Bảo vệ thực vật phía Nam (thuộc Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật) triển khai xây dựng 6 điểm ứng dụng phòng trừ sinh vật gây hại bằng biện pháp sinh học trên cây dừa tại tỉnh Đồng Tháp, tỉnh Vĩnh Long và TP Cần Thơ với tổng diện tích 12 ha.
Theo kế hoạch, khoảng 30.000 ong ký sinh và 25.000 bọ đuôi kìm được nhân nuôi để phục vụ các lớp tập huấn cho nông dân, cung cấp nguồn giống để nông dân tự nhân nuôi, đồng thời phóng thích tại các điểm ứng dụng.
Nguồn thiên địch này cũng được cung cấp cho một số địa phương trong khu vực để thả trên các vườn dừa, góp phần quản lý bọ cánh cứng và sâu đầu đen hại dừa bằng biện pháp sinh học.
Bọ đuôi kìm – thiên địch được sử dụng để phòng trừ sâu, bọ hại dừa. Ảnh: Văn Vũ.
Các loài ong ký sinh được nhân nuôi gồm Tetrastichus brontispae, Asecodes hispinarum, Bracon hebetor và Trichopilus pupivorus. Bọ đuôi kìm sử dụng trong chương trình là Chelisoches variegatus.
Việc nhân nuôi và phóng thích được thực hiện theo các quy trình kỹ thuật đã được ban hành hoặc xây dựng từ kết quả nghiên cứu, ứng dụng thực tế tại các tỉnh phía Nam.
Trong năm 2026, chương trình xây dựng 6 điểm ứng dụng, mỗi điểm tối thiểu 2 ha tại tỉnh Đồng Tháp, tỉnh Vĩnh Long và TP Cần Thơ. Các điểm được bố trí cách xa nhau nhằm hạn chế ảnh hưởng lẫn nhau và tạo điều kiện thuận lợi cho việc theo dõi, đánh giá kết quả.
Tại Đồng Tháp và Vĩnh Long, các điểm ứng dụng tập trung thả ong ký sinh và bọ đuôi kìm để quản lý sâu đầu đen hại dừa. Tại TP Cần Thơ, chương trình xây dựng 1 điểm thả ong ký sinh và 1 điểm thả bọ đuôi kìm để quản lý bọ cánh cứng hại dừa.
Các điểm ứng dụng được triển khai từ tháng 1 đến tháng 12/2026. Trong quá trình thực hiện, cán bộ kỹ thuật theo dõi diễn biến sinh vật gây hại, sự hiện diện của thiên địch và hiệu quả của việc phóng thích trên vườn dừa.
Cùng với xây dựng các điểm ứng dụng, chương trình tổ chức 4 lớp tập huấn tại tỉnh Đồng Tháp, tỉnh Vĩnh Long, TP Cần Thơ và tỉnh Cà Mau. Mỗi tỉnh tổ chức 1 lớp với khoảng 30 nông dân trồng dừa, tổng số 120 nông dân tham gia.
Nội dung tập huấn tập trung vào nhận diện bọ cánh cứng, sâu đầu đen hại dừa và triệu chứng gây hại; nhận diện ong ký sinh, bọ đuôi kìm; hướng dẫn kỹ thuật nhân nuôi và phóng thích các loài thiên địch.
Cán bộ Trung tâm BVTV phía Nam hướng dẫn nông dân kỹ thuật nhân nuôi, thả ong ký sinh và bọ đuôi kìm trên cây dừa. Ảnh: Văn Vũ.
Mỗi lớp tập huấn kéo dài 2 ngày. Sau khóa học, nông dân phải nắm được các bước cơ bản trong quy trình nhân nuôi, phóng thích ong ký sinh và bọ đuôi kìm, đồng thời có khả năng tự áp dụng tại vườn nhà.
Bên cạnh đó, chương trình tiến hành điều tra diễn biến một số sinh vật gây hại chủ yếu trên cây dừa và mức độ phổ biến của ong ký sinh, bọ đuôi kìm ngoài đồng ruộng tại tỉnh Đồng Tháp, tỉnh Vĩnh Long và TP Cần Thơ.
Công tác điều tra được thực hiện trong 6 tháng, mỗi tháng 1 lần và cùng thời điểm với điều tra tại các điểm ứng dụng. Kết quả điều tra sẽ góp phần đánh giá sự phân bố của sinh vật gây hại và thiên địch, làm cơ sở cho việc tổ chức phóng thích và nhân rộng biện pháp phòng trừ sinh học.
Thông qua việc kết hợp nhân nuôi thiên địch, xây dựng điểm ứng dụng, tập huấn nông dân và theo dõi ngoài đồng ruộng, chương trình hướng đến nâng cao khả năng quản lý sâu, bệnh hại dừa bằng biện pháp sinh học, góp phần giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và thúc đẩy sản xuất dừa theo hướng an toàn, bền vững.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
