Sau 3 năm triển khai dự án phát triển nông nghiệp hữu cơ giai đoạn 2023 – 2026 từ nguồn viện trợ không hoàn lại của Bộ Ngoại giao Nhật Bản thông qua Tổ chức Seed to Table với tổng kinh phí hơn 6,47 tỷ đồng, Đồng Tháp đã từng bước xây dựng nền tảng cho nền nông nghiệp hữu cơ theo hướng hiện đại, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Các chuyên gia Nhật Bản cùng cán bộ ngành nông nghiệp Đồng Tháp tham quan mô hình vườn rau hữu cơ, trao đổi kỹ thuật canh tác và phát triển hệ thống bảo đảm cùng tham gia (PGS) tại địa phương. Ảnh: Lê Hoàng Vũ.
Tại hội nghị tổng kết dự án do Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp phối hợp với Tổ chức Seed to Table tổ chức, nhiều kết quả nổi bật đã được ghi nhận. Hệ thống bảo đảm cùng tham gia (PGS) tiếp tục được duy trì và phát triển với 7 nhóm nông dân gồm 29 thành viên, đã xây dựng được vùng sản xuất hữu cơ gần 4,8 ha và nhóm sản xuất xoài an toàn quy mô 11 ha.
Song song đó, dự án đã tổ chức 22 lớp tập huấn kết hợp xây dựng vườn rau trường học, 12 lớp tập huấn cho nông dân, 9 lớp đào tạo giảng viên nguồn (ToT), 13 lớp tập huấn cùng chuyên gia Nhật Bản và hai chuyến tham quan, học tập kinh nghiệm tại Nhật Bản. Hàng trăm cán bộ kỹ thuật, giáo viên và nông dân được đào tạo kỹ thuật sản xuất hữu cơ, chế biến nông sản, quản lý kinh doanh và phát triển chuỗi giá trị.
Không chỉ dừng lại ở việc chuyển giao kỹ thuật, dự án còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân. Nông dân từng bước giảm phụ thuộc vào vật tư hóa học, tận dụng nguồn tài nguyên sẵn có để sản xuất phân hữu cơ, áp dụng các biện pháp sinh học trong phòng trừ sâu bệnh, đồng thời chú trọng truy xuất nguồn gốc và nâng cao chất lượng sản phẩm.
Đoàn chuyên gia của Tổ chức Seed to Table khảo sát mô hình ủ phân hữu cơ tại vườn xoài ở Đồng Tháp. Ảnh: Lê Hoàng Vũ.
Ông Lê Hoàng Anh, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp Đồng Tháp cho biết, sau 3 năm triển khai, dự án đã tạo được nền tảng quan trọng cho phát triển nông nghiệp hữu cơ của tỉnh. Không chỉ hình thành các nhóm sản xuất theo tiêu chuẩn PGS, chương trình còn xây dựng đội ngũ cán bộ kỹ thuật, nông dân nòng cốt và mạng lưới liên kết giữa cơ quan quản lý, trường học với cộng đồng sản xuất. Đây sẽ là lực lượng tiếp tục lan tỏa mô hình, mở rộng diện tích sản xuất hữu cơ và nâng cao giá trị nông sản trong thời gian tới.
Một trong những dấu ấn nổi bật của dự án là mô hình trồng xoài hữu cơ và đưa các mô hình vườn rau hữu cơ vào trường học, tạo môi trường trải nghiệm thực tế cho học sinh, đồng thời góp phần hình thành ý thức bảo vệ môi trường và sản xuất nông nghiệp bền vững ngay từ thế hệ trẻ.
Bên cạnh đó, các chuyên gia Nhật Bản đã trực tiếp hướng dẫn người dân kỹ thuật quản lý đất, ủ phân hữu cơ, kiểm soát sâu bệnh bằng biện pháp sinh học, vận hành hệ thống PGS và phát triển sản phẩm chế biến. Qua hơn 3 năm, chương trình đã thu hút khoảng 800 lượt người tham gia tập huấn về nông nghiệp hữu cơ, hơn 630 lượt người tham gia đào tạo chế biến thực phẩm và trên 920 lượt người được hướng dẫn về quản lý kinh doanh.
Nông dân Đồng Tháp chăm sóc vườn xoài đạt tiêu chuẩn PGS. Ảnh: Lê Hoàng Vũ.
Bà Ino Mayu, Trưởng đại diện Tổ chức Seed to Table tại Việt Nam đánh giá thành công lớn nhất của dự án không chỉ nằm ở những con số về diện tích hay số lượng lớp tập huấn mà chính là sự thay đổi trong nhận thức của cộng đồng.
Theo bà Ino Mayu, người dân Đồng Tháp đã từng bước hiểu rằng sản xuất hữu cơ không đơn thuần là thay đổi kỹ thuật canh tác mà còn là thay đổi cách tư duy, hướng đến bảo vệ môi trường, tạo ra nông sản an toàn và xây dựng chuỗi giá trị bền vững. Tổ chức Seed to Table sẽ tiếp tục đồng hành cùng địa phương trong giai đoạn tiếp theo để mở rộng hệ thống PGS, phát triển nguồn nhân lực và tăng cường kết nối thị trường.
Là một trong những nông dân tham gia chương trình, ông Trần Văn Mẫn có 8 công xoài hữu cơ tại xã Cao Lãnh cho biết, trước đây gia đình chủ yếu sản xuất theo kinh nghiệm nên hiệu quả chưa cao. Từ khi tham gia dự án, ông được hướng dẫn quy trình canh tác hữu cơ, sử dụng phân ủ tại chỗ, quản lý sâu bệnh bằng biện pháp sinh học và ghi chép nhật ký sản xuất.
Nhờ đó, chất lượng trái xoài được cải thiện, chi phí đầu vào giảm, sản phẩm được người tiêu dùng tin tưởng hơn, đầu ra thuận lợi hơn. Quan trọng nhất là bản thân người sản xuất hiểu được giá trị của việc làm nông nghiệp gắn với bảo vệ sức khỏe và môi trường.
Cửa hàng trưng bày và kinh doanh sản phẩm hữu cơ PGS cùng đặc sản Đồng Tháp được hình thành từ dự án. Ảnh: Lê Hoàng Vũ.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp, định hướng đến năm 2030, tỉnh xác định nông nghiệp hữu cơ là một trong những giải pháp trọng tâm trong tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng sinh thái, kinh tế tuần hoàn và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Tỉnh sẽ tiếp tục mở rộng vùng sản xuất hữu cơ theo lợi thế từng địa phương, củng cố hệ thống PGS, đẩy mạnh chế biến sâu, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và tăng cường hợp tác quốc tế nhằm xây dựng thương hiệu nông sản hữu cơ Đồng Tháp, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển nền nông nghiệp xanh, hiện đại và bền vững.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
