Năm 2019, nhận thấy khu vực xứ Đồng Cạn, thôn Điền Trạch, xã Sao Vàng, tỉnh Thanh Hóa là đất cồn cao, sản xuất sắn, dứa và hoa màu kém hiệu quả, HTX Nông nghiệp công nghệ cao Điền Trạch đã đầu tư hơn 3 tỷ đồng xây dựng hệ thống nhà màng, nhà lưới. Từ 1,5 ha sản xuất ban đầu, đến nay quy mô đã được mở rộng lên hơn 3,5 ha.
Theo anh Nguyễn Đình Hải, Giám đốc HTX, điểm cốt lõi của mô hình là kiểm soát chặt chẽ toàn bộ quá trình sản xuất. Dưa được trồng trong nhà màng, nhà lưới, hạn chế tác động của thời tiết và côn trùng. Người ra vào khu sản xuất phải thực hiện khử trùng, sau mỗi vụ nhà màng được vệ sinh, khử trùng trước khi bước vào vụ mới.
Ứng dụng khoa học công nghệ trong nhà màng giúp dưa vàng Điền Trạch nâng cao hiệu quả. Ảnh: Thu Thủy.
Giá thể gieo hạt được phối trộn từ mụn xơ dừa đã xử lý, phân hữu cơ và tro trấu theo tỷ lệ phù hợp. Dinh dưỡng và nước được cung cấp đồng thời qua hệ thống tưới nhỏ giọt, điều chỉnh theo từng giai đoạn sinh trưởng. Hệ thống châm phân 4 cổng giúp kiểm soát chính xác lượng dinh dưỡng, có thể điều khiển tại chỗ hoặc từ xa, đồng thời lưu lại lịch sử tưới để theo dõi và phân tích.
“Ứng dụng công nghệ giúp chúng tôi chủ động hơn trong sản xuất, giảm lao động, sử dụng phân bón hiệu quả và tạo ra những quả dưa có chất lượng cao, mẫu mã đẹp, kích cơ đồng đều”, anh Hải cho biết.
Dưa được chăm sóc theo quy trình VietGAP, ưu tiên sử dụng các chế phẩm hữu cơ, vi sinh, hạn chế thấp nhất hóa chất và thuốc bảo vệ thực vật. Khi cây được 7 – 10 ngày tuổi bắt đầu treo dây, đến giai đoạn ra hoa tiến hành thụ phấn bằng ong hoặc thủ công. Mỗi cây chỉ giữ lại một quả để tập trung dinh dưỡng, đồng thời tỉa cành nách, hãm ngọn đúng thời điểm.
Tích tụ, tập trung đất đai là giải pháp quan trọng để phát triển nông nghiệp quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao. Ảnh: Việt Khánh.
Sau khoảng 80 – 100 ngày, dưa cho thu hoạch. Năng suất có thể đạt 3 – 3,5 tấn quả/1.000m², tương đương khoảng 27 – 29 tấn/ha/vụ theo điều kiện sản xuất của HTX. Những quả đạt tiêu chuẩn có trọng lượng khoảng 1,3 – 1,8kg, ruột màu cam, mọng nước, giòn, độ ngọt cao. Hiện dưa vàng của HTX Nông nghiệp công nghệ cao Điền Trạch đã được chứng nhận sản phẩm OCOP 3 sao.
Theo ông Lê Trạc Duy, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Sao Vàng cho biết, địa phương xác định tích tụ, tập trung đất đai là giải pháp quan trọng để phát triển nông nghiệp quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao. Năm 2026, toàn xã phấn đấu tích tụ, tập trung đất đai từ 65,8 ha trở lên, hướng tới mục tiêu chung 329 ha, trong đó 65 ha được ứng dụng công nghệ cao.
Cùng với đó, xã Sao Vàng chú trọng đầu tư, nâng cấp giao thông, thủy lợi nội đồng, thúc đẩy liên kết giữa hộ dân với HTX, HTX với doanh nghiệp theo chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ. Những mô hình như HTX Nông nghiệp công nghệ cao Điền Trạch được kỳ vọng trở thành hạt nhân để lan tỏa cách làm mới trong sản xuất nông nghiệp.
Dưa vàng Điền Trạch đã được chứng nhận sản phẩm OCOP 3 sao. Ảnh: Thu Thủy.
Tuy nhiên, theo anh Nguyễn Đình Hải, mở rộng thị trường vẫn là thách thức lớn. Sản phẩm dưa công nghệ cao có chi phí đầu tư lớn nhưng đôi khi bị so sánh giá với dưa sản xuất thông thường. HTX cũng gặp khó về vốn đầu tư, bảo dưỡng máy móc và tìm cây trồng phù hợp để luân canh.
Thời gian tới, HTX tiếp tục nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu dưa Điền Trạch, mở rộng thị trường, hướng tới nâng hạng sản phẩm OCOP từ 3 sao lên 4 sao. Với công nghệ nhà màng, tưới nhỏ giọt thông minh cùng quy trình VietGAP, mô hình đang mở hướng sản xuất hiệu quả, an toàn và thích ứng tốt hơn với thời tiết, góp phần nâng giá trị trên đơn vị diện tích.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
