Những tháng đầu năm 2026, trên nhiều vùng đồi của Điện Biên, không khí xuống giống mang một diện mạo mới. Cùng với cây lúa, cây ngô quen thuộc, nhiều diện tích được phủ xanh bằng cà phê, mắc ca – những cây trồng được kỳ vọng tạo sinh kế ổn định, nâng cao giá trị sử dụng đất và từng bước thay đổi phương thức sản xuất của người dân.
Sự chuyển động ấy không đơn thuần là mở rộng diện tích cây trồng. Đó là bước đi đầu tiên trong lộ trình xây dựng nền nông nghiệp xanh mà Điện Biên đang theo đuổi, nơi phát triển kinh tế gắn với bảo vệ tài nguyên, thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao chất lượng nông sản.
Theo Kế hoạch số 1850/KH-UBND ngày 16/3/2026 của UBND tỉnh Điện Biên, chỉ trong 6 tháng đầu năm, toàn tỉnh đã trồng mới hơn 5.000ha cà phê, mắc ca gắn với thử nghiệm mô hình phát triển kinh tế không gian tầm thấp.
Nông dân xã Mường Nhé, tỉnh Điện Biên mở rộng diện tích cà phê, mắc ca theo định hướng phát triển nông nghiệp xanh của tỉnh. Ảnh: Xã Mường Nhé.
Đến nay, Điện Biên có 8.368ha cà phê và 12.361ha mắc ca. Cùng với đó, cây dứa tiếp tục được mở rộng với 189ha cho thu hoạch và 604,56ha trồng mới, chanh leo trồng mới thêm 11,4ha. Trong khi chuyển đổi cây trồng được đẩy mạnh, sản xuất lúa vẫn duy trì ổn định với 9.816ha gieo cấy vụ đông xuân, góp phần bảo đảm an ninh lương thực.
Những con số ấy phản ánh định hướng phát triển nông nghiệp theo Nghị quyết số 11-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Điện Biên đang từng bước đi vào thực tiễn thông qua việc hình thành các vùng sản xuất tập trung, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và tạo nền tảng cho phát triển nông nghiệp hàng hóa.
Để những chủ trương không dừng lại trên giấy, vai trò của Hội Nông dân tỉnh Điện Biên được thể hiện rõ trong công tác tuyên truyền, vận động và đồng hành cùng hội viên.
Ông Lù Văn Thanh, Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Điện Biên cho biết: Trong 6 tháng đầu năm, các cấp Hội đã triển khai Nghị quyết Đại hội Hội Nông dân các cấp nhiệm kỳ 2025 – 2030 với nhiều kết quả tích cực. Công tác Hội và phong trào nông dân tiếp tục đổi mới, các chỉ tiêu thi đua cơ bản hoàn thành theo kế hoạch, chất lượng sinh hoạt chi/tổ hội từng bước được nâng lên theo hướng thiết thực, gắn với sản xuất và đời sống của hội viên.
Các phong trào thi đua tiếp tục lan tỏa sâu rộng, nhất là phong trào nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới, tham gia bảo đảm quốc phòng, an ninh. Từ các phong trào này, nhiều mô hình sản xuất hiệu quả được hình thành, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội địa phương.
Sự đồng hành của tổ chức Hội Nông dân tỉnh Điện Biên cũng tạo điều kiện để hội viên mạnh dạn chuyển đổi cây trồng, tiếp cận phương thức sản xuất mới và tham gia các mô hình phát triển nông nghiệp theo định hướng của tỉnh.
Điểm đáng chú ý trong quá trình chuyển đổi ở Điện Biên là phát triển sản xuất luôn đi cùng mục tiêu bảo vệ môi trường. Trong 6 tháng đầu năm, các cấp Hội đã xây dựng 24 mô hình bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, đồng thời xây dựng 40 mô hình bảo vệ, quản lý và phát triển rừng, đạt 89% kế hoạch của tỉnh.
Nông dân xã Na Sang (Điện Biên) áp dụng quy trình sản xuất an toàn, góp phần nâng cao giá trị nông sản và bảo vệ môi trường. Ảnh: Xã Na Sang.
Những hoạt động hưởng ứng Ngày Môi trường Thế giới, Tháng hành động Vì môi trường, Ngày Đại dương Thế giới và Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2026 được tổ chức gắn với những việc làm cụ thể. Tại bản Phiêng Lơi, phường Điện Biên Phủ, 40 cây hoa ban được trồng mới và giao trách nhiệm chăm sóc cho các thành viên, góp phần lan tỏa ý thức giữ gìn cảnh quan và môi trường sống.
Song hành đó, sản xuất nông sản an toàn tiếp tục được các cấp Hội quan tâm. Có 8.851 hội viên ký cam kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông sản, thực phẩm an toàn. Hội Nông dân tỉnh Điện Biên cũng phối hợp xây dựng kế hoạch tuyên truyền giai đoạn 2026 – 2030, hướng dẫn hội viên áp dụng quy trình sản xuất an toàn, sử dụng vật tư nông nghiệp đúng quy định và phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị.
Có thể thấy, “xanh hóa” nông nghiệp ở Điện Biên không chỉ là tăng diện tích cây lâu năm mà còn là thay đổi cách sản xuất, cách quản lý tài nguyên và nâng cao trách nhiệm của người dân với môi trường.
Bên cạnh kết quả đạt được, Hội Nông dân tỉnh Điện Biên cũng chỉ rõ những khó khăn. Hiệu quả chuyển đổi số trong nông nghiệp, phát triển nông nghiệp hữu cơ và kinh tế tập thể chưa tương xứng với tiềm năng, ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất còn hạn chế.
Đáng chú ý, mô hình phát triển kinh tế không gian tầm thấp mới được triển khai thí điểm cùng vùng trồng cà phê, mắc ca. Đây là hướng đi mới mở ra kỳ vọng ứng dụng công nghệ trong quản lý sản xuất và phát triển nông nghiệp thông minh, song cần tiếp tục được hoàn thiện và đánh giá hiệu quả trong thực tiễn.
Hành trình xây dựng nền nông nghiệp xanh ở Điện Biên vì thế vẫn còn nhiều việc phía trước. Nhưng từ những vùng cây mới, những mô hình bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường và sự chủ động của nông dân hôm nay, có thể thấy quá trình chuyển đổi đã bắt đầu bằng sự thay đổi trong tư duy sản xuất. Khi nông dân vừa làm kinh tế, vừa gìn giữ đất, rừng và môi trường sống, mục tiêu phát triển nông nghiệp xanh, bền vững sẽ có nền tảng để đi xa hơn.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
