Liên kết sản xuất lúa giống, lãi gấp 3 lúa thương phẩm

Tăng thêm 800 – 1.000 đồng/kg so với lúa thương phẩm

Liên kết sản xuất lúa giống đang trở thành hướng đi hiệu quả được nhiều hợp tác xã (HTX) trên địa bàn Đà Nẵng lựa chọn nhằm chuyển đổi từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất tập trung, chuyên nghiệp, qua đó từng bước hình thành các chuỗi giá trị nông nghiệp bền vững.

Ông Trương Văn Cảm, Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc HTX Nông nghiệp Ái Nghĩa cho biết, mỗi năm đơn vị phối hợp với các doanh nghiệp triển khai gần 200ha sản xuất hạt giống lúa lai F1. Theo ông Cảm, đây là mô hình mang lại hiệu quả kinh tế cao, giúp nông dân có thu nhập gấp khoảng 3 lần so với trồng lúa thương phẩm. Riêng hoạt động sản xuất giống lúa lai F1 hằng năm mang về cho người dân doanh thu hơn 25 tỷ đồng.

Để xây dựng được vùng nguyên liệu ổn định, HTX đóng vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp và nông dân. Trước mỗi vụ sản xuất, HTX tổ chức họp dân tại các vùng sản xuất giống để cùng bàn bạc, thống nhất chính sách thu mua, quy đổi sản phẩm trên tinh thần dân chủ, bình đẳng và cùng có lợi. Sau khi đạt được đồng thuận, HTX đại diện nông dân ký kết hợp đồng với doanh nghiệp, đồng thời tổ chức sản xuất theo kế hoạch đã thống nhất.

“HTX đứng ra kết nối, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp và nông dân. Khi các chính sách thu mua, quy đổi được công khai, minh bạch, người dân tin tưởng hơn và chủ động tham gia sản xuất”, ông Cảm chia sẻ.

Hiệu quả của mô hình liên kết sản xuất lúa giống cũng được ghi nhận tại HTX Nông nghiệp I Điện Phước. Theo ông Nguyễn Mạnh Hùng, Giám đốc HTX Nông nghiệp I Điện Phước, việc tổ chức sản xuất theo quy mô tập trung đã tạo điều kiện thuận lợi để áp dụng đồng bộ các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào đồng ruộng.

Khi nông dân cùng sử dụng một giống và gieo sạ đồng loạt trên cùng cánh đồng, việc điều tiết nước tưới, chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh thuận lợi hơn nhiều so với sản xuất manh mún. Lúa chín tập trung cũng giúp HTX dễ dàng đưa cơ giới hóa vào khâu thu hoạch, qua đó giảm đáng kể chi phí nhân công.

Cùng với đó, các quy trình kỹ thuật như “3 giảm, 3 tăng”, sạ hàng, quản lý giống, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật được hướng dẫn thực hiện bài bản. Nhờ áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật, cây lúa sinh trưởng đồng đều, sâu bệnh được kiểm soát tốt, năng suất và chất lượng lúa giống ngày càng được nâng cao.

So với sản xuất lúa thương phẩm, lúa giống mang lại giá trị kinh tế cao hơn trên cùng đơn vị diện tích. Tại HTX Nông nghiệp I Điện Phước, sau khi trừ chi phí, HTX lãi khoảng 250 – 300 đồng/kg lúa giống. Với sản lượng từ 1.000 – 1.200 tấn mỗi năm, liên kết sản xuất lúa giống đem lại lợi nhuận khoảng 200 – 300 triệu đồng cho HTX.

“Người hưởng lợi lớn nhất chính là nông dân tham gia chuỗi liên kết. Mỗi kg lúa giống giúp bà con tăng thêm từ 800 – 1.000 đồng so với lúa thương phẩm, đồng thời tiết kiệm khoảng 500 đồng/kg chi phí phơi và chế biến”, ông Hùng cho biết.

Nông dân yên tâm sản xuất

Từ hiệu quả thực tế tại các HTX, mô hình liên kết sản xuất lúa giống ngày càng khẳng định vai trò trong việc nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp tại Đà Nẵng. Thành công của mô hình này có sự đồng hành chặt chẽ giữa doanh nghiệp, HTX và nông dân trong xây dựng các vùng nguyên liệu ổn định, gắn sản xuất với tiêu thụ.

Ông Triệu Tấn Phú, Giám đốc Công ty TNHH ThaiBinh Seed miền Trung – Tây Nguyên cho biết, doanh nghiệp hiện liên kết sản xuất với 17 HTX trên địa bàn TP Đà Nẵng với diện tích khoảng 1.450 – 1.500ha mỗi năm, thu mua từ 6.000 – 7.000 tấn lúa giống, chiếm khoảng 1/3 diện tích liên kết toàn vùng.

Theo ông Phú, để nâng cao hiệu quả liên kết, các HTX cần tiếp tục nâng cao năng lực tổ chức sản xuất, quản lý chất lượng, điều phối thời vụ và bảo vệ quyền lợi nông dân, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, truy xuất nguồn gốc và lựa chọn cơ cấu giống phù hợp với nhu cầu thị trường.

Về phía doanh nghiệp, ThaiBinh Seed cam kết cung ứng giống chất lượng, chuyển giao kỹ thuật, đầu tư cơ sở vật chất và duy trì các hợp đồng liên kết minh bạch nhằm xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, có giá trị kinh tế cao.

Theo Liên minh HTX TP Đà Nẵng, mỗi năm Thành phố sản xuất hơn 5.000ha lúa giống, đạt sản lượng khoảng 25.700 tấn, không chỉ đáp ứng nhu cầu sản xuất tại chỗ mà còn cung ứng cho nhiều địa phương trong khu vực miền Trung. Hiện có khoảng 33 doanh nghiệp, HTX và đơn vị tham gia liên kết sản xuất giống lúa, hình thành các vùng sản xuất tập trung quy mô lớn.

Thực tế cho thấy, sản xuất lúa giống giúp nông dân tăng thu nhập trung bình từ 25 – 30% so với lúa thương phẩm, riêng giống lúa lai F1 mang lại giá trị kinh tế cao hơn nhiều lần. Quan trọng hơn, người dân yên tâm sản xuất nhờ có hợp đồng bao tiêu và đầu ra ổn định, hạn chế tình trạng được mùa mất giá.

Thông qua các chuỗi liên kết, nhiều tiến bộ kỹ thuật như “1 phải, 5 giảm”, tưới ngập – khô xen kẽ, cơ giới hóa đồng bộ, ứng dụng thiết bị bay không người lái và các giống lúa thích ứng biến đổi khí hậu đã được đưa vào sản xuất. Nhờ đó chi phí giảm, năng suất và chất lượng sản phẩm được nâng cao, góp phần xây dựng nền nông nghiệp hiện đại và bền vững.

Theo bà Vũ Thị Bích Hậu, Phó Giám đốc Sở NN-MT TP Đà Nẵng, thời gian tới cần tiếp tục tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp, HTX và nông dân, đẩy mạnh tích tụ ruộng đất để tạo điều kiện cho cơ giới hóa, sản xuất quy mô lớn. Bên cạnh đó, các HTX cần chú trọng xây dựng thương hiệu, đăng ký sở hữu trí tuệ và chủ động tiếp cận các chương trình hỗ trợ khoa học công nghệ nhằm nâng cao giá trị nông sản và mở rộng thị trường tiêu thụ.