Kiên trì nghiên cứu chế phẩm sinh học
Nhận thấy việc lạm dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật đang gây nhiều hệ lụy đối với sức khỏe con người, chất lượng nông sản và môi trường, HTX Sản xuất thương mại – nông nghiệp sạch Hoằng Đạo (xã Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa) đã chọn con đường phát triển nông nghiệp công nghệ cao gắn với sản xuất hữu cơ.
Bên cạnh đầu tư nhà màng, hệ thống tưới nhỏ giọt hiện đại, HTX còn chủ động nghiên cứu, sản xuất chế phẩm sinh học EM và phân bón vi sinh từ phế phẩm nông nghiệp để phục vụ sản xuất. Người đặt nền móng cho hướng đi này là chị Lê Thị Quyên – Giám đốc HTX.
Rau quả được canh tác bằng phân bón hữu cơ Tre Xanh, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm và bảo vệ môi trường. Ảnh: Quốc Toản.
Chính kiến thức chuyên môn cùng nhiều năm gắn bó với đồng ruộng đã thôi thúc chị tìm kiếm mô hình sản xuất nông nghiệp sạch, giảm phụ thuộc vào hóa chất nhưng vẫn bảo đảm năng suất và giá trị kinh tế. Hiện HTX đã đầu tư gần 6.000m² nhà lưới, ứng dụng công nghệ tưới nhỏ giọt của Israel để trồng dưa Kim Hoàng Hậu cùng nhiều loại rau màu như dưa chuột, cà chua, đậu…, mang lại giá trị kinh tế cao.
Theo chị Quyên, nông dân lâu nay có thói quen canh tác phụ thuộc quá nhiều vào hóa chất. Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và phân bón hóa học trong thời gian dài làm suy giảm hệ vi sinh vật có lợi trong đất, khiến cây trồng yếu, dễ nhiễm sâu bệnh và sản xuất phải phụ thuộc vào hóa chất. Nếu không thay đổi cách làm, đất sẽ ngày càng thoái hóa, chi phí sản xuất tăng lên, chất lượng nông sản giảm sút và ngành nông nghiệp sẽ rơi vào vòng luẩn quẩn.
Xuất phát từ thực tế đó, chị Quyên bắt đầu tìm tòi, nghiên cứu, tự sản xuất các chế phẩm sinh học và phân bón hữu cơ để áp dụng trên đồng ruộng, từng bước thay thế phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hóa học.
Vườn cây ăn quả sử dụng chế phẩm sinh học EM và phân bón vi sinh từ phế phẩm nông nghiệp giúp hạn chế sâu bệnh. Ảnh: Quốc Toản.
Bước ngoặt đến với chị Quyên khi tham dự Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Việt Nam – ASEAN cách đây vài năm. Tại đây, chị có cơ hội gặp gỡ, trao đổi với nhiều chuyên gia, nhà khoa học và nhà quản lý trong lĩnh vực nông nghiệp, từ đó hình thành ý tưởng nghiên cứu các chế phẩm sinh học phục vụ sản xuất nông nghiệp bền vững.
Để tạo ra sản phẩm đạt yêu cầu, chị cùng các cộng sự đã dành nhiều thời gian nghiên cứu, thử nghiệm và hoàn thiện quy trình sản xuất. Không ít lần, cả mẻ chế phẩm bị hỏng do chưa đạt các chỉ tiêu kỹ thuật, buộc phải hủy bỏ và làm lại từ đầu. Sau nhiều lần điều chỉnh công thức, quy trình và tỷ lệ phối trộn, sản phẩm mới đạt chất lượng ổn định, đáp ứng yêu cầu và được đưa vào ứng dụng trong sản xuất nông nghiệp.
Nguyên liệu tạo nên chế phẩm EM chủ yếu là các phụ phẩm nông nghiệp như vỏ trái cây, rau củ được làm sạch, băm nhỏ rồi phối trộn với đường, tỏi, ớt và một số phụ gia khác trước khi ủ lên men, lọc lấy dung dịch.
Các sản phẩm hữu cơ của HTX Sản xuất thương mại – nông nghiệp sạch Hoằng Đạo được trưng bày, giới thiệu tại một số triển lãm, hội nghị của ngành nông nghiệp. Ảnh: Quốc Toản.
“Chế phẩm là tập hợp các vi sinh vật có ích, có khả năng cải tạo đất, hạn chế sâu bệnh, phân hủy chất hữu cơ, khử mùi hôi chuồng trại, hỗ trợ sản xuất phân hữu cơ, xử lý môi trường và tăng sức đề kháng cho vật nuôi khi bổ sung vào thức ăn. Khi hệ vi sinh vật có lợi trong đất được phục hồi, đất trở nên tơi xốp, màu mỡ hơn, cây trồng sinh trưởng khỏe, tăng khả năng chống chịu sâu bệnh, hấp thu dinh dưỡng hiệu quả và duy trì năng suất ổn định”, chị Quyên cho biết.
Theo chị Quyên, nếu sản xuất theo phương pháp truyền thống, người trồng phải thường xuyên bón phân và phun thuốc để phòng trừ sâu bệnh. Trong khi đó, sử dụng chế phẩm sinh học và phân bón hữu cơ chỉ cần bổ sung từ một đến hai lần trong mỗi chu kỳ sản xuất, giúp giảm đáng kể chi phí đầu vào, công lao động và nâng cao hiệu quả kinh tế cho bà con nông dân.
Ruộng lúa canh tác theo hướng hữu cơ, sử dụng chế phẩm sinh học. Ảnh: Quốc Toản.
Lan tỏa cách làm nông nghiệp sạch
Nhận thấy cần nhân rộng và lan tỏa cách làm nông nghiệp sạch, năm 2019, chị cùng một số phụ nữ địa phương thành lập HTX Sản xuất thương mại – nông nghiệp sạch Hoằng Đạo với 8 thành viên. HTX được chính quyền địa phương tạo điều kiện về mặt bằng sản xuất, từng bước mở rộng quy mô, vừa sản xuất chế phẩm sinh học, vừa chuyển giao kỹ thuật cho hội viên và nông dân.
Đến nay, HTX đã có gần 300 thành viên tham gia liên kết sản xuất, trồng các loại nông sản như dưa Kim Hoàng Hậu, bầu, lê, bí… trên diện tích hơn 100ha tại nhiều địa phương trong tỉnh. Tất cả thành viên đều sử dụng phân bón vi sinh, hạn chế thấp nhất thuốc bảo vệ thực vật hóa học nhằm tạo ra nông sản an toàn và bảo vệ môi trường.
Chị Quyên bên mô hình sản xuất lúa sử dụng các sản phẩm hữu cơ của HTX. Ảnh: QT.
Không chỉ phục vụ sản xuất nội bộ, chế phẩm sinh học EM của HTX còn được nhiều hợp tác xã trong và ngoài tỉnh tin tưởng sử dụng. Sản phẩm hiện đã có mặt tại một số tỉnh phía Bắc với số lượng hàng nghìn sản phẩm mỗi tháng. Sản phẩm nhận được phản hồi tốt từ khách hàng sau khi sử dụng. Theo đó, chế phẩm EM giúp giảm hạn chế chi phí thuốc bảo vệ thực vật nhờ tăng sức đề kháng cho cây trồng, đồng thời nâng năng suất từ 5 – 10%, cải thiện chất lượng nông sản và bảo đảm an toàn thực phẩm.
Bên cạnh việc liên kết tiêu thụ nông sản và hỗ trợ kỹ thuật sản xuất cho người dân cùng hàng chục HTX trên địa bàn tỉnh, HTX Sản xuất thương mại – nông nghiệp sạch Hoằng Đạo còn thu mua chất thải từ các trang trại chăn nuôi để sản xuất phân bón hữu cơ, góp phần hình thành chuỗi sản xuất nông nghiệp tuần hoàn, giảm thiểu ô nhiễm môi trường.
Chế phẩm sinh học EM và phân bón vi sinh từ phế phẩm nông nghiệp được nhiều nông dân tin cậy sử dụng. Ảnh: Quốc Toản.
Năm 2020, chị Quyên tiếp tục đầu tư dây chuyền sản xuất, mở rộng quy mô và phát triển thêm sản phẩm phân bón hữu cơ Tre Xanh AM. Sản phẩm có nhiều công dụng như bổ sung dinh dưỡng cho cây trồng, thúc đẩy phân hủy chất hữu cơ, cải tạo đất, tăng độ phì nhiêu và tơi xốp, hạn chế rửa trôi, kích thích bộ rễ phát triển, nâng cao khả năng hấp thụ dinh dưỡng, tăng tỷ lệ ra hoa, đậu quả. Theo chị Quyên, việc sử dụng phân bón hữu cơ của HTX giúp bà con tiết kiệm tới 80% chi phí vật tư đầu vào trong sản xuất.
Đến nay, phân bón hữu cơ Tre Xanh AM được HTX sản xuất với quy mô lớn, cung ứng cho nhiều hợp tác xã và hộ sản xuất nông nghiệp trong tỉnh, từng bước khẳng định hiệu quả trong sản xuất nông nghiệp an toàn, bền vững.
Chị Lê Thị Quyên cho biết thời gian tới, HTX sẽ tiếp tục mở rộng quy mô sản xuất, đẩy mạnh quảng bá chế phẩm sinh học và các sản phẩm nông nghiệp sạch, hướng đến xây dựng mô hình nông nghiệp hữu cơ bền vững, hài hòa giữa hiệu quả kinh tế, bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
