Chăm lan khỏe để có hoa đẹp quanh năm

Theo kinh nghiệm của những nhà vườn trồng lan lâu năm tại TP.HCM, muốn có hoa đẹp bán quanh năm, điều quan trọng không phải là sử dụng nhiều phân bón hay thuốc bảo vệ thực vật mà phải xây dựng quy trình chăm sóc ổn định, chủ động phòng bệnh, lựa chọn cây giống khỏe.

Chăm lan theo quy trình, không theo cảm tính

Theo chân cán bộ Hội Nông dân xã Hưng Long đến tham quan các mô hình trồng hoa lan trên địa bàn mới thấy nhiều nông dân đã đầu tư vườn bài bản, chăm chút từng khâu kỹ thuật và xem chất lượng cây trồng là yếu tố quyết định sức cạnh tranh trên thị trường.

Tại Vườn lan Thuận Khanh rộng khoảng 1ha, hàng nghìn chậu dendrobium nắng, dendrobium mèo, ngọc điểm, vũ nữ… được anh Huỳnh Tấn Thuận chăm sóc tỉ mỉ mỗi ngày.

Theo anh Thuận, nhiều người cho rằng trồng lan rất khó nhưng thực chất yếu tố quyết định không nằm ở những kỹ thuật quá phức tạp mà ở việc người trồng có xây dựng và duy trì được quy trình chăm sóc ổn định hay không.

“Cây lan cũng giống như đứa trẻ, phải theo dõi mỗi ngày, lúc cần tưới thì tưới, cần bón phân thì bón, cần phòng bệnh phải làm đúng thời điểm. Khi quy trình chăm sóc đã ổn định, chỉ cần duy trì đều đặn cây sẽ phát triển khỏe và cho hoa đẹp”, anh Thuận chia sẻ.

Với dendrobium, theo kinh nghiệm của anh Thuận trong mùa nắng là nhà vườn phải phun thuốc phòng nấm khoảng 10 – 15 ngày/lần. Vào mùa mưa, độ ẩm tăng cao, nấm bệnh phát triển mạnh, chu kỳ phòng bệnh được rút ngắn còn 7 – 10 ngày/lần.

“Muốn xử lý hiệu quả phải xác định đúng nguyên nhân, đúng bệnh rồi mới lựa chọn thuốc bảo vệ thực vật phù hợp. Phun thuốc theo cảm tính vừa tốn chi phí, vừa không mang lại hiệu quả”, anh Thuận nói.

Những chậu lan có biểu hiện bất thường cần được tách riêng để theo dõi, tránh lây lan sang các cây khỏe. Nhà lưới phải thông thoáng, độ ẩm được kiểm soát, khu vực sản xuất phải vệ sinh thường xuyên và cây được tưới đúng thời điểm để hạn chế nấm bệnh, côn trùng phát triển.

Người trồng cũng cần thường xuyên loại bỏ lá, cành và nụ hoa bị bệnh, vệ sinh giá thể, chậu trồng và khu vực xung quanh vườn. Bên cạnh đó, có thể kết hợp các biện pháp sinh học như bảo vệ thiên địch, sử dụng bẫy dính màu vàng hoặc trồng cây có khả năng xua đuổi côn trùng nhằm giảm áp lực sâu hại, hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.

Chất lượng là chìa khóa

Song song với phòng trừ sâu bệnh, chế độ dinh dưỡng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của cây và chất lượng cành hoa. Tại Vườn lan Thuận Khanh, phân hữu cơ được kết hợp với phân vô cơ với công thức và liều lượng được điều chỉnh theo từng giai đoạn sinh trưởng.

Ở giai đoạn cây con, nhà vườn ưu tiên công thức NPK có hàm lượng đạm cao hơn để hỗ trợ phát triển thân, lá. Khi cây trưởng thành, công thức dinh dưỡng được chuyển sang tỷ lệ cân đối hơn.

Đến giai đoạn chuẩn bị ra hoa, nhà vườn có thể sử dụng những công thức giàu lân và kali như NPK 6-30-30 hoặc 6-32-32 nhằm hỗ trợ quá trình phân hóa mầm hoa, giúp cành hoa phát triển tốt, màu sắc đẹp và lâu tàn.

Theo anh Thuận, người trồng không nên bón phân theo kinh nghiệm truyền miệng mà phải căn cứ vào nhu cầu của cây trong từng thời kỳ. Bón quá nhiều phân không giúp lan phát triển nhanh hơn, trái lại có thể làm mất cân đối dinh dưỡng, giảm sức chống chịu, tạo điều kiện cho sâu bệnh phát sinh.

Gắn bó với nghề trồng lan lâu lăm, anh Trần Anh Thi cho biết, để hỗ trợ cây lan sinh trưởng, người trồng có thể kết hợp phân hữu cơ với phân vô cơ, đồng thời bổ sung chế phẩm kích thích ra rễ hoặc phân bón lá khi cần thiết.

Hiệu quả chăm sóc lan phụ thuộc vào sự cân bằng giữa nước tưới, dinh dưỡng, ánh sáng, độ ẩm và độ thông thoáng của vườn. Khi thời tiết thay đổi, người trồng càng phải theo dõi cây thường xuyên, tránh nóng vội hoặc liên tục thay đổi quy trình chăm sóc.

Theo anh Thi, nhà vườn không nên chạy theo số lượng mà cần chú trọng chất lượng sản phẩm. Một cành lan khỏe, dáng đẹp, màu sắc đồng đều và lâu tàn sẽ có giá trị cao hơn những sản phẩm có chất lượng không ổn định.

Về lâu dài, ngành hoa lan cần từng bước chủ động nguồn giống trong nước, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô và tuyển chọn những giống có giá trị, phù hợp với thị hiếu của người tiêu dùng. “Muốn có hoa đẹp quanh năm, không có con đường nào khác ngoài chăm cây đúng kỹ thuật”, anh Thi nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Hùng Cường, Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã Hưng Long cho biết, hoa lan, cây kiểng là những nhóm cây trồng quan trọng trên địa bàn. Tuy nhiên, nhiều hộ vẫn chăm sóc theo kinh nghiệm truyền thống, chưa đồng đều về quy trình kỹ thuật.

Để nâng chất lượng sản phẩm và hạn chế rủi ro sâu bệnh, Hội Nông dân xã đã và đang phối hợp với các đơn vị chuyên môn tổ chức tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật, hướng dẫn nông dân từng bước ứng dụng công nghệ cao và chuẩn hóa quy trình sản xuất.

Theo ông Cường, khi nhà vườn nắm vững kỹ thuật, chủ động phòng bệnh và tạo ra sản phẩm đồng đều, hoa lan sẽ nâng cao sức cạnh tranh, giảm chi phí sản xuất và thuận lợi hơn trong tiêu thụ.