Sau khoảng 4 tháng triển khai tại xã Vĩnh Lộc, tỉnh Cà Mau, mô hình nuôi tôm sú quảng canh cải tiến 2 giai đoạn ứng dụng chế phẩm sinh học bước đầu cho kết quả tích cực, mở ra hướng sản xuất phù hợp với điều kiện sinh thái địa phương và có khả năng nhân rộng.
Năng suất tăng 20% so với nuôi truyền thống
Mô hình lớp học tại hiện trường nuôi tôm sú quảng canh cải tiến 2 giai đoạn ứng dụng chế phẩm sinh học được Trung tâm Khuyến nông tỉnh Cà Mau triển khai tại hộ ông Đồng Minh Chiến, ấp Sơn Trắng, xã Vĩnh Lộc trên diện tích 1ha.
Mục tiêu của mô hình là ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào nuôi tôm sú quảng canh cải tiến, nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất theo hướng bền vững. Thông qua hình thức lớp học tại hiện trường, nông dân được trực tiếp học lý thuyết, thực hành và theo dõi quá trình áp dụng kỹ thuật ngay trên vuông nuôi.
Mô hình nuôi tôm sú quảng canh cải tiến 2 giai đoạn ứng dụng chế phẩm sinh học tại xã Vĩnh Lộc, Cà Mau cho hiệu quả kinh tế cao. Ảnh: Châu Pha.
Theo Trung tâm Khuyến nông tỉnh Cà Mau, mô hình được triển khai từ tháng 4 đến tháng 8/2026 với 20.000 con tôm giống. Người dân được tập huấn 4 chuyên đề, gồm thiết kế, xây dựng vuông nuôi và khu ương; cách ủ, sử dụng vi sinh; chọn giống, thả giống và ương giai đoạn 1; quản lý môi trường và sức khỏe tôm trong vuông nuôi.
Điểm đáng chú ý của quy trình là tăng cường các biện pháp quản lý môi trường bằng chế phẩm sinh học. Sau khi cải tạo vuông, xử lý nước, gây màu nước và kiểm tra các yếu tố môi trường, tôm giống được thả nuôi. Trong quá trình chăm sóc, người nuôi định kỳ sử dụng chế phẩm sinh học từ 10 – 15 ngày/lần để làm sạch nền đáy và ổn định môi trường.
Bên cạnh đó, mô hình chú trọng duy trì nguồn thức ăn tự nhiên trong vuông nuôi. Người dân được hướng dẫn sử dụng phân sinh học định kỳ khoảng 30 ngày/lần hoặc tùy điều kiện thực tế của môi trường để duy trì mật độ thức ăn tự nhiên cho tôm.
Đánh giá về hiệu quả của mô hình, ông Dương Thanh Hậu, Phó phòng Tổ chức Truyền thông, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Cà Mau cho biết: “Qua thực tế triển khai tại địa phương, đến thời điểm này có thể khẳng định mô hình rất thành công. Qua kiểm tra, tôm nuôi được 4 tháng đạt kích cỡ trung bình từ 45 – 50 con/kg và phát triển rất tốt.
Điểm mới của mô hình là chúng tôi áp dụng các tiến bộ kỹ thuật như ươm tôm trước rồi mới sang ao, kết hợp sử dụng chế phẩm sinh học để quản lý môi trường. Kết quả thực tế cho thấy năng suất tăng khoảng 20% so với phương pháp nuôi truyền thống”.
Hộ ông Đồng Minh Chiến, ấp Sơn Trắng, xã Vĩnh Lộc được chọn triển khai thí điểm mô hình trên diện tích 1ha. Ảnh: Châu Pha.
Theo ông Hậu, đây là quy trình phù hợp, được bà con đồng tình tiếp nhận. Thời gian tới, Trung tâm Khuyến nông Cà Mau sẽ tiếp tục phối hợp triển khai các dự án để hỗ trợ nhân rộng mô hình này trên địa bàn xã Vĩnh Lộc.
Theo kết quả đánh giá mô hình, năng suất tôm thực tế đạt 280kg/ha, cao hơn mức 275kg/ha theo yêu cầu. Sau 70 ngày nuôi, tôm đạt kích cỡ 60 – 70 con/kg. Dự kiến khi nuôi khoảng 3 – 4 tháng, tôm có thể đạt kích cỡ 30 – 35 con/kg để thu hoạch.
Thay đổi tập quán sản xuất
Không chỉ được chuyển giao kỹ thuật, nông dân tham gia mô hình còn được cán bộ khuyến nông hướng dẫn, kiểm tra và theo dõi thường xuyên trong suốt quá trình nuôi. Đây là yếu tố quan trọng giúp mô hình đạt kết quả tích cực.
Trực tiếp thực hiện mô hình, ông Đồng Minh Chiến, ấp Sơn Trắng, xã Vĩnh Lộc chia sẻ: “So với các kỹ thuật trước đây, mô hình có nhiều điểm tiên tiến. Trước đây bà con chủ yếu nuôi theo kiểu bán công nghiệp và ít khi sử dụng vi sinh. Nay áp dụng quy trình mới, đưa các chế phẩm sinh học vào xử lý giúp môi trường nước được cải tạo tốt hơn. Bên cạnh nỗ lực của gia đình, chúng tôi được hỗ trợ kịp thời từ ngành chức năng về con giống, vật tư vi sinh và hướng dẫn sát sao của cán bộ kỹ thuật. Làm đúng hướng dẫn, mô hình đạt hiệu quả rất khả quan”.
Theo ông Chiến, việc được cán bộ kỹ thuật hướng dẫn trực tiếp giúp gia đình chủ động hơn trong quá trình chăm sóc, quản lý vuông nuôi, nhất là việc theo dõi các yếu tố môi trường và sử dụng chế phẩm sinh học đúng thời điểm.
Thực tế tại mô hình cho thấy việc quản lý môi trường được thực hiện khá chặt chẽ. Các chỉ tiêu như pH, độ mặn, độ kiềm, độ trong và màu nước được kiểm tra thường xuyên để có biện pháp xử lý phù hợp. Quy trình cũng yêu cầu người nuôi theo dõi chất lượng nguồn nước trước khi cấp vào vuông, đặc biệt trong điều kiện thời tiết và thủy triều biến động.
Từ kết quả bước đầu, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Cà Mau đánh giá mô hình có tính khả thi, kết hợp được lý thuyết và thực hành, nâng cao trình độ cho nông dân. Ảnh: Trọng Linh.
Không chỉ hướng đến năng suất, mô hình còn đặt mục tiêu thay đổi tập quán sản xuất của nông dân theo hướng khoa học và bền vững hơn.
Theo Trung tâm Khuyến nông tỉnh Cà Mau, việc ứng dụng chế phẩm sinh học, phân sinh học và các sản phẩm có nguồn gốc hữu cơ góp phần hạn chế nguy cơ ô nhiễm đất, nước. Đồng thời thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu, thời tiết diễn biến phức tạp và sự suy giảm nguồn thức ăn tự nhiên.
Thông qua lớp học tại hiện trường, nông dân còn hình thành thói quen ghi chép nhật ký nuôi, chủ động theo dõi diễn biến môi trường, sức khỏe vật nuôi và kịp thời trao đổi với cán bộ kỹ thuật khi phát sinh vấn đề. Đây là những yếu tố được Trung tâm Khuyến nông Cà Mau đánh giá có ý nghĩa quan trọng trong quá trình chuyển đổi phương thức sản xuất.
Về hiệu quả kinh tế, doanh thu từ tôm ước tính khoảng 48 triệu đồng, chi phí thực tế khoảng 15 triệu đồng, lợi nhuận ước đạt 33 triệu đồng/ha, đạt 109% so với kế hoạch đề ra.
Tổng kinh phí thực hiện mô hình là hơn 61,7 triệu đồng, trong đó kinh phí hỗ trợ gần 53 triệu đồng và kinh phí đối ứng của hộ dân 8,79 triệu đồng. Nhà nước hỗ trợ 50% giống, vật tư cho điểm thực hành, hộ dân đối ứng phần còn lại cùng chi phí cải tạo vuông, nhân công, máy móc, nhiên liệu và các khoản đầu tư cần thiết khác.
Từ kết quả bước đầu, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Cà Mau đánh giá mô hình có tính khả thi, kết hợp được giữa lý thuyết và thực hành, qua đó nâng cao trình độ kỹ thuật cho nông dân.
Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn gặp một số khó khăn, nhất là ảnh hưởng của biến đổi khí hậu và thời tiết diễn biến phức tạp. Giai đoạn giao mùa, mưa nhiều có thể làm độ mặn giảm, chênh lệch nhiệt độ ngày và đêm lớn khiến tôm giảm ăn, môi trường biến động và làm tăng nguy cơ phát sinh mầm bệnh.
Theo Trung tâm Khuyến nông tỉnh Cà Mau, để mô hình phát huy hiệu quả và có thể nhân rộng, cần lựa chọn những hộ có kinh nghiệm, đủ nguồn vốn đối ứng, nhân lực, đặc biệt phải tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật. Đồng thời, người nuôi cần thường xuyên kiểm tra các yếu tố môi trường, sử dụng men vi sinh, phân sinh học phù hợp với từng giai đoạn phát triển của tôm và diễn biến thực tế của vuông nuôi.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
