Giải pháp khôi phục cây trồng sau mưa lũ

Giải pháp khôi phục cây lúa

Theo ông Nguyễn Đức Thuận, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và BVTV Khánh Hòa, hiện toàn tỉnh Khánh Hòa đã gieo sạ vụ mùa 2025 trên 19.985 ha, chủ yếu lúa ở giai đoạn mạ đến chín. 

Để khắc phục ngập úng cục bộ, chủ động phòng chống và giảm thiểu thiệt hại do mưa lũ gây ra, Sở NN-MT Khánh Hòa đã có văn bản đề nghị UBND các xã, phường trên địa bàn tỉnh khẩn trương hướng dẫn nông dân áp dụng mọi biện pháp, kể cả thủ công để tiêu úng, tháo nước triệt để, tạo điều kiện cho ruộng khô ráo sớm. 

Với những diện tích đã đủ độ chín bị ngã đổ, cần tranh thủ thu hoạch sớm theo phương châm “xanh nhà hơn già đồng” để hạn chế thấp nhất thiệt hại. Đối với diện tích bị bồi lấp hoặc đất phủ phù sa dày, nông dân cần nạo bỏ lớp đất bồi, vệ sinh đồng ruộng và bón phân bổ sung để phục hồi độ phì, đồng thời khơi thông hệ thống kênh mương. 

Lúa ở giai đoạn đẻ nhánh – làm đòng cần rửa sạch bùn đất trên lá (trong điều kiện không mưa) và phun chế phẩm sinh học chứa nấm Trichoderma để hạn chế ngộ độc hữu cơ. Nên giảm 10% lượng đạm ở lần bón đón đòng và khuyến khích sử dụng bảng so màu lá để bón phân hợp lý, tránh dư thừa đạm gây đổ ngã.

Khôi phục rau màu, cây ngắn ngày và cây ăn quả

Đối với rau màu và cây ngắn ngày, ưu tiên vệ sinh đồng ruộng, loại bỏ cây bị thối, héo. Nếu có điều kiện cần tủ đất bột hoặc giá thể sạch quanh gốc để cây ra rễ mới. Với các loại cây họ bầu bí, cần hạn chế tác động gốc rễ, chỉ cắt tỉa lá bị hư và xử lý nấm bệnh.

Việc phục hồi bộ rễ được thực hiện bằng cách pha loãng phân lân hoặc chế phẩm sinh học tưới gốc. Sau đó bổ sung dinh dưỡng qua lá bằng phân bón lá, vi lượng hoặc chất kích thích sinh trưởng, đồng thời phun hoặc tưới gốc chế phẩm sinh học để phòng bệnh lở cổ rễ, héo xanh vi khuẩn. Khi đất khô ráo, tiến hành vun xới và tưới phân loãng tăng dần nồng độ theo sự phục hồi của cây.

Đối với cây ăn quả, việc thoát nước và vệ sinh vườn là quan trọng nhất, đặc biệt ở vùng thấp trũng. Cần thu gom lá, quả rụng, cành gãy để hạn chế nấm bệnh lây lan. Sau khi đất rút nước, tiến hành xới nhẹ quanh gốc, bổ sung phân hữu cơ hoai mục kết hợp chế phẩm Trichoderma để phục hồi bộ rễ và đất. 

Cây cần được bổ sung dinh dưỡng bằng cách phun phân bón lá chứa trung, vi lượng (Ca, Mg, Zn, Bo…) và chất kích thích ra rễ. Sau 7 – 10 ngày hồi phục, bón thêm NPK cân đối, ưu tiên công thức có tỷ lệ lân và kali cao để tăng sức chống chịu. Cây bị ngã đổ cần được dựng lại, cố định bằng cọc, đồng thời cắt tỉa bớt cành, lá để giảm thoát hơi nước. Nông dân cần tăng cường kiểm tra, phát hiện sớm và xử lý các bệnh thối rễ, xì mủ, loét thân, cháy lá.

Lưu ý cây công nghiệp lâu năm

Cần thoát nước khẩn cấp bằng cách mở rãnh tiêu quanh gốc, đặc biệt ở vùng đất đỏ bazan hoặc chân đồi thấp. Không được để nước đọng quá 2 – 3 ngày vì dễ gây thối rễ, xì mủ thân. Cây nghiêng, đổ cần được cố định lại sớm bằng cọc để tránh gốc lung lay làm đứt rễ. Sau khi nước rút, cào bỏ lớp bùn, cỏ phủ gốc và tưới chế phẩm sinh học chứa Trichoderma hoặc Bacillus subtilis giúp phân hủy chất hữu cơ và phòng bệnh rễ. 

Khi rễ hồi phục, bón phân hữu cơ hoai mục kết hợp phân khoáng cân đối, tránh bón đạm cao. Cần cắt bỏ cành sâu bệnh, lá hư để giảm thoát hơi và phun phân bón lá chứa trung, vi lượng để phục hồi sinh trưởng. Nông dân cần theo dõi và xử lý bệnh thối rễ, vàng lá, nấm Phytophthora, bệnh chết nhanh, chết chậm bằng thuốc hoặc chế phẩm sinh học phù hợp. Ở vùng đồi dốc, khuyến cáo trồng xen cây phủ đất hoặc làm băng chắn để phòng chống sạt lở và xói mòn.