Cà Mau kết nối sản xuất, tiêu thụ lúa gạo

Tích cực tham gia Đề án 1 triệu ha lúa

Ông Lê Văn Sử, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau cho biết, toàn tỉnh hiện có trên 185.000ha canh tác lúa, sản lượng bình quân hơn 1,8 triệu tấn mỗi năm. Ngành lúa gạo giữ vai trò trụ cột, không chỉ đảm bảo an ninh lương thực mà còn là sinh kế của đông đảo người dân, đặc biệt tại các vùng tôm – lúa.

Cà Mau cũng đang tích cực tham gia Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp của Chính phủ với quy mô đăng ký hơn 54.000ha. Bước đầu, các mô hình đã cho thấy hiệu quả rõ rệt khi áp dụng cơ giới hóa, thiết bị bay không người lái và kỹ thuật canh tác tiên tiến, giúp giảm chi phí từ 2 – 3,5 triệu đồng/ha, đồng thời tăng năng suất và lợi nhuận.

Tuy nhiên, ông Sử cũng thẳng thắn nhìn nhận sản xuất và tiêu thụ lúa gạo vẫn còn những hạn chế như liên kết chuỗi chưa chặt chẽ, thị trường tiêu thụ chưa ổn định, giá trị gia tăng chưa cao, khả năng cạnh tranh còn hạn chế. Những vấn đề này đòi hỏi các giải pháp đồng bộ, căn cơ và lâu dài.

Hiện Cà Mau có 27 doanh nghiệp liên kết sản xuất lúa với 50 tổ hợp tác, hợp tác xã trên diện tích hơn 50.000ha. Trong đó, diện tích sản xuất lúa an toàn, VietGAP chiếm trên 50.000ha, lúa hữu cơ khoảng 300ha, sản lượng tiêu thụ đạt khoảng 320.000 tấn, tương đương 16,7% tổng sản lượng toàn tỉnh. Các mô hình liên kết đã góp phần ổn định vùng nguyên liệu, giảm chi phí sản xuất và nâng cao chất lượng hạt gạo. Giá trị lúa tăng thêm từ 200 đồng/kg đối với lúa an toàn và 500 – 1.000 đồng/kg đối với lúa hữu cơ.

Thời gian tới, Cà Mau xác định phát triển ngành hàng lúa gạo theo hướng bền vững, chất lượng cao, phát thải thấp và thích ứng biến đổi khí hậu. Trong đó tập trung đẩy mạnh mô hình sản xuất sinh thái, đặc biệt là tôm – lúa, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, có truy xuất nguồn gốc.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị với sự tham gia của “4 nhà”: Nhà nước – nhà khoa học – doanh nghiệp – nông dân. Hợp tác xã giữ vai trò cầu nối tổ chức sản xuất, doanh nghiệp đóng vai trò dẫn dắt thị trường, còn nông dân là chủ thể sản xuất.

Bên cạnh đó, việc mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao thương hiệu gạo Cà Mau là yêu cầu cấp thiết. Tỉnh sẽ tiếp tục đẩy mạnh xúc tiến thương mại, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp ký kết hợp đồng bao tiêu, phát triển thị trường trong nước và xuất khẩu.

Chính quyền tỉnh Cà Mau cam kết luôn đồng hành cùng doanh nghiệp, hợp tác xã và bà con nông dân, tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ cơ chế, chính sách nhằm phát triển ngành hàng lúa gạo theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững.

Ông Lê Văn Sử kêu gọi các doanh nghiệp, nhà đầu tư, tổ chức trong và ngoài tỉnh tăng cường hợp tác, liên kết lâu dài với Cà Mau trong sản xuất và tiêu thụ lúa gạo. Đồng thời đề nghị các hợp tác xã và bà con nông dân chủ động đổi mới tư duy sản xuất, nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. “Với tinh thần hợp tác, trách nhiệm và quyết tâm cao, tôi tin tưởng ngành hàng lúa gạo Cà Mau sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh trong thời gian tới”, ông Sử nói.

Hợp tác xã giữ vai trò trung tâm

TS Trần Minh Hải, Phó Hiệu trưởng Trường Chính sách công và PTNT (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho rằng, để khắc phục những tồn tại trong sản xuất lúa gạo, cần phát triển mạnh mô hình liên kết theo chuỗi giá trị giữa nông dân – hợp tác xã – doanh nghiệp. Đây là giải pháp căn cơ để giải quyết bài toán được mùa, rớt giá và nâng cao tính bền vững của ngành nông nghiệp.

Các chuyên gia đã đề xuất nhiều nhóm giải pháp trọng tâm như hoàn thiện cơ chế, chính sách đồng bộ, tháo gỡ điểm nghẽn về vốn, quy hoạch vùng sản xuất theo lợi thế, xây dựng định mức kỹ thuật cho sản phẩm đặc thù, nâng cao năng lực hợp tác xã, chuẩn hóa hợp đồng liên kết, hạn chế tình trạng “bẻ kèo” và đẩy mạnh chuyển đổi số trong sản xuất.

Bên cạnh đó, việc phát huy vai trò của “4 nhà” – Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân  được xác định là yếu tố then chốt. Trong đó hợp tác xã giữ vai trò trung tâm tổ chức sản xuất, doanh nghiệp dẫn dắt thị trường, còn nông dân là chủ thể trực tiếp tạo ra sản phẩm.

Thời gian tới, tỉnh Cà Mau định hướng phát triển ngành lúa gạo theo hướng bền vững, chất lượng cao, phát thải thấp và thích ứng biến đổi khí hậu. Đồng thời đẩy mạnh xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ và xây dựng thương hiệu gạo địa phương.

Với sự đồng hành của chính quyền, doanh nghiệp và người dân, ngành lúa gạo Cà Mau được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế và nâng cao đời sống người dân trong thời gian tới.