Vực dậy sau thất bại với giống gà đen H’Mông

Bản lĩnh người lính sau cơn bão dịch bệnh

Dưới cơn mưa rừng bất chợt tháng 9 gội rửa những lô đất đồi đỏ quạch, tiếng bước chân xào xạc trên đệm trấu đưa chúng tôi đến gian nhà vườn ấm cúng của gia đình bà Nguyễn Thị Mão, thôn Phố Nỉ, xã Trung Giã (TP Hà Nội).

Giữa khoảng sân rộng rãi, người phụ nữ sinh năm 1963 mang vóc dáng rắn rỏi của một người lính đứng lặng nhìn đàn gà nhẩn nha bới đất kiếm ăn. Nhìn khung cảnh thanh bình ấy, ít ai biết rằng nơi đây từng chứng kiến biến cố lớn nhất trong cuộc đời chăn nuôi của vợ chồng cựu chiến binh này.

Rời quân ngũ trở về, vợ chồng bà Mão không muốn nghỉ ngơi khi sức khỏe còn dẻo dai. Ông bà quyết định dồn toàn bộ số tiền tiết kiệm, tích góp cả đời vào trang trại nuôi lợn rừng thả vườn với quy mô hàng trăm con. Những ngày đầu, trang trại phát triển thuận lợi, mở ra nhiều kỳ vọng.

Nhưng nghiệt ngã thay, “cơn bão” dịch tả lợn Châu Phi bùng phát và càn quét qua vùng đất này. Dịch bệnh diễn biến phức tạp khiến toàn bộ công sức và vốn liếng của gia đình tan thành mây khói chỉ trong thời gian ngắn.

Hơn 3 tấn lợn lần lượt bị tiêu hủy hoàn toàn. Tài sản tích góp bao năm bỗng chốc mất trắng. Những lần nỗ lực tái đàn sau đó cũng nhanh chóng thất bại khi dịch bệnh luôn rình rập, trong khi thời điểm ấy chưa có vaccine phòng bệnh hiệu quả. Căn nhà nhỏ vốn rộn rã tiếng cười chìm trong bầu không khí âu lo.

Nhớ lại ngày tháng đầy thử thách ấy, bà Mão rơm rớm nước mắt chia sẻ: “Hơn 3 tấn lợn phải tiêu hủy. Tài sản tích góp bao năm gần như mất hết. Cứ tưởng mình phải bỏ nghề, bởi mỗi lần thử tái đàn lại là một lần nơm nớp lo sợ dịch bệnh rình rập khi chưa có vaccine. Đó thực sự là một canh bạc quá nhiều rủi ro”.

Thế nhưng, phẩm chất kiên cường của người lính Bộ đội Cụ Hồ không cho phép họ đầu hàng trước thất bại. Nhận thấy việc tiếp tục nuôi lợn là con đường quá mạo hiểm, vợ chồng bà quyết định gạt nước mắt để chuyển hướng hẳn sang chăn nuôi gia cầm.

Để bắt đầu lại một cách bài bản, bà Mão lặn lội tìm đến tận Trung tâm Bảo tồn nguồn gen gia cầm tại Hà Nội, trực tiếp đặt mua giống gà đen H’Mông chuẩn. Quyết định táo bạo và quyết đoán trong thời điểm khó khăn nhất ấy đã mở ra một chương hoàn toàn mới cho kinh tế gia đình.

Khát vọng vươn xa từ mô hình kinh tế xanh

Những ngày đầu chuyển sang nuôi gia cầm, gia đình bà Mão nuôi song song gà ta lai và gà đen H’Mông. Tuy nhiên qua thời gian theo dõi, giống gà đen H’Mông dần khẳng định được ưu thế vượt trội và trở thành vật nuôi chủ lực của trang trại.

Giống gà này có thể trọng nhỏ, khi trưởng thành chỉ đạt khoảng 1,2 đến 1,5kg mỗi con nhưng chất lượng thịt cực kỳ săn chắc, thơm ngon, đậm đà vị ngọt tự nhiên và chứa hàm lượng dinh dưỡng rất cao.

Không chỉ có giá trị thương phẩm vượt trội khi đạt mức giá khoảng 300.000 đồng/con, gà đen còn giúp tiết kiệm đáng kể chi phí chăn nuôi khi lượng thức ăn tiêu tốn chỉ bằng một nửa so với gà ta. Nhỏ con nhưng mang lại hiệu quả kinh tế cao, gà đen trở thành cứu tinh giúp gia đình bà khôi phục kinh tế sau cú sốc mất trắng đàn lợn.

Bên cạnh việc thay đổi con giống, bà Mão còn chủ động thay đổi toàn bộ tư duy chăn nuôi. Sau khi tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật do địa phương tổ chức, bà mạnh dạn áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn vào trang trại.

Nền chuồng nuôi được rải đệm lót sinh học bằng trấu kết hợp với men vi sinh. Định kỳ từ 2 đến 3 tháng, toàn bộ lượng phân gà được thu gom, đem đi ủ hoai làm phân bón hữu cơ chất lượng cao cho vườn cây ăn quả xung quanh. Vòng tròn sinh thái tuần hoàn này không chỉ giúp gia đình giảm thiểu chi phí mua phân bón mà còn giữ môi trường chăn nuôi luôn trong lành, không gây mùi hôi ra xung quanh.

Nói về triết lý làm nông nghiệp của mình, bà Mão trải lòng: “Gà H’Mông nhỏ con nhưng giá trị lại cao. Sau khi tính đủ chi phí giống, thức ăn và chăm sóc, đàn gà đen cho hiệu quả kinh tế khá tốt. Làm nông nghiệp bây giờ không chỉ tính toán đàn gà bán được bao nhiêu mà còn phải tính từ con giống, thức ăn, chuồng trại đến môi trường và đầu ra”.

Hiện nay, trang trại của gia đình duy trì quy mô khoảng 1.000 con gà ta lai và 500 con gà đen mỗi lứa. Với việc quay vòng đều đặn 2 lứa mỗi năm, trang trại cung ứng ra thị trường khoảng 2.000 con gà ta và 1.000 con gà đen chất lượng cao. Nhờ tuân thủ nghiêm ngặt quy trình tiêm phòng vaccine và đảm bảo thời gian nuôi đủ từ 4 đến 6 tháng, sản phẩm của trang trại luôn đạt tiêu chuẩn sạch, thịt thơm ngon.

Đặc biệt, toàn bộ đầu ra của trang trại đều được các đơn vị đối tác uy tín hợp tác, ký kết tiêu thụ ổn định. Đến kỳ xuất chuồng, đối tác còn hỗ trợ nhân công, giúp gia đình tiết kiệm chi phí thuê lao động. Nhờ đó, tổng thu nhập của trang trại ổn định từ 400 đến 500 triệu đồng mỗi năm.

Không dừng lại ở những thành công hiện tại, người phụ nữ giàu nghị lực này đang ấp ủ những dự định lớn cho cộng đồng. Bà Mão bộc bạch về ước mơ vươn xa của mình: “Tôi muốn làm được hợp tác xã để nhiều hộ dân cùng tham gia, cùng làm bài bản và có đầu ra ổn định. Vợ chồng tôi đang tính đến việc thành lập hợp tác xã chăn nuôi tại địa phương, đăng ký thương hiệu chính thức và mở rộng thị trường cho sản phẩm gà đen H’Mông”.

Từ đống tro tàn của thất bại, bản lĩnh và nghị lực phi thường của những người lính năm xưa đã đơm hoa, kết trái ngọt ngào. Câu chuyện vượt khó làm giàu của vợ chồng bà Mão không chỉ là bài học đắt giá về sự nhạy bén trong kinh tế nông nghiệp mà còn là ngọn lửa truyền cảm hứng mạnh mẽ về tinh thần không bao giờ gục ngã trước thử thách của cuộc sống.

Trang trại gia đình bà Nguyễn Thị Mão hiện duy trì khoảng 1.000 con gà ta lai và 500 con gà đen H’Mông mỗi lứa. Mỗi năm, trang trại cung ứng khoảng 2.000 con gà ta và 1.000 con gà đen ra thị trường. Phân gà được thu gom, ủ hoai mục làm phân bón cho vườn cây, tạo mô hình chăn nuôi tuần hoàn, giảm chi phí và hạn chế ô nhiễm môi trường.