Quy định mới về vùng canh tác hữu cơ tại Cần Thơ

Kiểm soát chặt đất, nước và không khí

UBND TP Cần Thơ vừa ban hành Quyết định 93/2026/QĐ-UBND quy định về canh tác trên vùng canh tác hữu cơ, áp dụng đối với doanh nghiệp, HTX, tổ hợp tác, trang trại, hộ gia đình và các tổ chức, cá nhân sản xuất trồng trọt hữu cơ trên địa bàn.

Theo quy định, các chủ thể khi canh tác trên vùng canh tác hữu cơ phải đáp ứng QCVN 03:2023/BTNMT (Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng đất).

Việc sử dụng và thoát nước trong vùng canh tác hữu cơ phải bảo đảm không gây ô nhiễm nguồn nước phục vụ nuôi trồng thủy sản. Nước thải chưa xử lý và chất thải từ sản xuất không được xả trực tiếp ra sông, kênh, rạch, ao, hồ.

Quy định khuyến khích các chủ thể áp dụng các biện pháp tuần hoàn, tái sử dụng và xử lý nước trước khi thải ra môi trường. Chất lượng nước phải đáp ứng QCVN 08:2023/BTNMT về chất lượng nước mặt và QCVN 09:2023/BTNMT về chất lượng nước dưới đất.

Đối với môi trường không khí, các vùng canh tác hữu cơ phải được kiểm soát nhằm duy trì môi trường phù hợp cho sinh vật và vi sinh vật có ích và đáp ứng QCVN 05:2023/BTNMT về chất lượng không khí.

Một trong những yêu cầu đáng chú ý là việc phân tách không gian sản xuất. Vùng canh tác hữu cơ phải được khoanh định rõ ràng, có vùng đệm hoặc hàng rào vật lý để tách biệt với khu vực sản xuất thông thường.

Vùng canh tác hữu cơ phải bố trí cách xa các khu vực có nguy cơ gây ô nhiễm hoặc nơi tập kết, xử lý chất thải sinh hoạt, công nghiệp và bệnh viện. Trường hợp có nguy cơ ô nhiễm từ nguồn nước bên ngoài, chủ thể phải chủ động xây dựng bờ đất hoặc rãnh thoát nước bên ngoài vùng đệm để ngăn nước xâm lấn.

Sản phẩm từ cây trồng trong vùng đệm, dù nằm trong ranh giới khu sản xuất cũng không được công nhận là sản phẩm hữu cơ.

Thời gian chuyển đổi sang sản xuất hữu cơ

Đối với các chủ thể chuyển đổi từ sản xuất thông thường sang canh tác hữu cơ, quy định ấn định tối thiểu là 12 tháng đối với cây hàng năm và 18 tháng đối với cây lâu năm.

Thời điểm bắt đầu chuyển đổi được xác định từ ngày ghi nhận việc quản lý sản xuất hữu cơ trong hồ sơ hoặc ngày tổ chức chứng nhận chấp thuận đơn đăng ký.

Thời gian chuyển đổi có thể được rút ngắn nhưng không dưới 6 tháng nếu chủ thể chứng minh được không sử dụng chất cấm làm vật tư, nguyên liệu đầu vào hoặc không thực hiện các hoạt động bị cấm. Ngược lại, giai đoạn chuyển đổi có thể kéo dài nếu phát sinh các nguy cơ cần tiếp tục đánh giá.

Quy định cũng nêu rõ, cây trồng được thu hoạch trong vòng 36 tháng kể từ thời điểm đất hoặc cây trồng còn sử dụng chất cấm không được ghi nhãn liên quan đến hữu cơ.

Trường hợp chưa thể chuyển đổi toàn bộ diện tích cùng lúc, chủ thể được phép chia nhỏ khu vực sản xuất, tách biệt vùng hữu cơ với vùng chưa chuyển đổi và từng bước mở rộng theo lộ trình phù hợp.

Quyết định cũng yêu cầu các cơ sở thực hiện ghi chép, lưu trữ hồ sơ để phục vụ truy xuất nguồn gốc và bảo đảm tính minh bạch của quá trình sản xuất.

Mỗi điểm canh tác hữu cơ phải được nhận diện bằng tên và mã hiệu riêng. Cơ sở phải lưu trữ đầy đủ hồ sơ mua bán vật tư, nguyên liệu đầu vào phục vụ sản xuất với thời gian tối thiểu 5 năm.

Việc ban hành quy định mới là bước cụ thể hóa các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và tiêu chuẩn TCVN về nông nghiệp hữu cơ, phù hợp với điều kiện thực tế của TP Cần Thơ. Qua đó tạo hành lang pháp lý rõ ràng hơn cho các tổ chức, cá nhân đang và sẽ tham gia sản xuất nông nghiệp hữu cơ trên địa bàn.