Vĩnh Long là địa phương có thế mạnh về sản xuất giống cây trồng, đặc biệt là cây ăn trái. Trong bối cảnh yêu cầu ngày càng cao về chất lượng giống phục vụ sản xuất hàng hóa và xuất khẩu, việc quản lý chặt chẽ cây đầu dòng được xác định là khâu nền tảng quyết định tính đồng nhất và độ tin cậy của toàn bộ chuỗi giá trị.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long, trong tháng 3/2026, trong lĩnh vực cây ăn trái, toàn tỉnh có 3 cây đầu dòng (gồm 1 cây nhãn, 2 cây sầu riêng) và 6 vườn cây đầu dòng với 320 cây được cấp chứng nhận. Tính đến ngày 20/4/2026, toàn tỉnh có 1.021 vườn cây đầu dòng với 136.756 cây đã được công nhận.
Giống nhãn hạt lép Thanh Sơn. Ảnh: Minh Đảm.
Danh mục cây đầu dòng khá đa dạng, gồm các loại chủ lực như sầu riêng, mít, nhãn, bưởi da xanh, xoài cùng các loại cây đặc sản như mận An Phước, sapoche, bòn bon… Đây là cơ sở quan trọng để địa phương phát triển vùng giống đạt chuẩn phục vụ nhu cầu sản xuất quy mô lớn.
Song song đó, hệ thống cây mẹ cũng được rà soát, chuẩn hóa. Cụ thể, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh đã thẩm định và công nhận 110 vườn cây dừa mẹ với 10.171 cây, 14 vườn cây măng cụt mẹ với 1.003 cây và 3 vườn cây cóc mẹ với 472 cây. Việc kiểm soát đồng thời cả cây đầu dòng và cây mẹ giúp đảm bảo tính kế thừa và ổn định chất lượng giống qua nhiều thế hệ.
Hiện nay, công tác quản lý cây đầu dòng, cây mẹ trên địa bàn được triển khai theo Luật Trồng trọt năm 2018, Nghị định số 94/2019/NĐ-CP và các thông tư, quyết định của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Quy trình bình tuyển, công nhận, quản lý và khai thác được thực hiện chặt chẽ, từng bước chuẩn hóa hệ thống giống cây trồng.
Đáng chú ý, Nghị quyết số 26/2025/NQ-HĐND ngày 10/12/2025 của HĐND tỉnh đã quy định cụ thể mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí bình tuyển, công nhận cây mẹ, cây đầu dòng. Cơ chế này không chỉ tạo nguồn lực cho ngành chuyên môn mà còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, kiểm soát chất lượng giống trên toàn tỉnh.
Trong bối cảnh ngành hàng trái cây ngày càng chịu áp lực về tiêu chuẩn chất lượng và truy xuất nguồn gốc, việc Vĩnh Long đẩy mạnh quản lý cây đầu dòng được xem là bước đi căn cơ góp phần nâng cao giá trị sản xuất, củng cố uy tín nông sản và tăng sức cạnh tranh trên thị trường.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
