Việt Úc 25+ mở chương mới với khát vọng công nghệ thủy sản

Cần tiếp tục phát huy vai trò tiên phong

Mới đây, Tập đoàn Việt Úc tổ chức sự kiện 25 năm thành lập, đồng thời công bố chiến lược phát triển giai đoạn mới với chủ đề “Tiên phong công nghệ – Vươn tầm thịnh vượng”.

Chia sẻ tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng cho biết, lịch sử phát triển của một ngành kinh tế luôn được tạo nên bởi những doanh nghiệp dám đi trước, dám đầu tư cho những giá trị lâu dài và dám đặt lợi ích của quốc gia, của ngành lên trên lợi ích trước mắt.

25 năm trước, khi ngành tôm Việt Nam còn nhiều khó khăn về giống, công nghệ và năng lực cạnh tranh, Việt Úc đã lựa chọn một con đường không dễ: Đầu tư vào nghiên cứu, vào khoa học, vào công nghệ và vào con người. Theo Thứ trưởng, đó là lựa chọn của những người tin rằng muốn phát triển bền vững thì phải bắt đầu từ nền tảng tri thức.

“Hôm nay, thời gian đã chứng minh giá trị của lựa chọn ấy. Việt Úc đã trở thành doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực tôm giống; tiên phong làm chủ công nghệ chọn giống, phát triển chuỗi giá trị ngành tôm và từng bước nâng cao năng lực tự chủ của ngành thủy sản Việt Nam”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Bước sang giai đoạn phát triển mới, Thứ trưởng Võ Văn Hưng bày tỏ mong muốn Việt Úc tiếp tục phát huy vai trò tiên phong trên 4 định hướng lớn.

Thứ nhất, tiếp tục làm chủ các công nghệ lõi của ngành tôm; đầu tư mạnh hơn cho nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Thứ hai, tiên phong phát triển ngành tôm xanh, tuần hoàn, phát thải thấp; đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường quốc tế.

Thứ ba, xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp, nhà khoa học, địa phương và người nuôi để cùng nâng cao giá trị của toàn ngành.

Thứ tư, xây dựng thương hiệu quốc gia cho tôm Việt Nam; để thế giới không chỉ biết Việt Nam là nước xuất khẩu thủy sản lớn, mà còn là quốc gia có công nghệ, chất lượng và trách nhiệm hàng đầu trong lĩnh vực thủy sản.

“Về phía Bộ Nông nghiệp và Môi trường, chúng tôi cam kết tiếp tục hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, thúc đẩy nghiên cứu, chuyển giao khoa học, công nghệ, phát triển hạ tầng dữ liệu và tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp yên tâm đầu tư, phát triển lâu dài”, Thứ trưởng khẳng định.

Nhìn rộng ra toàn ngành, thủy sản Việt Nam đang bước vào giai đoạn mà dư địa tăng trưởng không còn chủ yếu dựa vào mở rộng diện tích hay gia tăng sản lượng. Sức ép về chi phí đầu vào, dịch bệnh, biến đổi khí hậu, yêu cầu giảm phát thải, truy xuất nguồn gốc cùng những tiêu chuẩn ngày càng khắt khe từ thị trường đang đặt ra yêu cầu phải nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị trên cùng một đơn vị sản xuất. Trong bối cảnh đó, khoa học, công nghệ và dữ liệu ngày càng trở thành những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh.

Sẵn sàng chuyển đổi từ Aquafarm sang Aquatech

Nguồn nước, chất lượng con giống, dịch bệnh, biến đổi khí hậu hay yêu cầu ngày càng cao về truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững là những bài toán mà người nuôi thủy sản phải đối mặt trong nhiều năm qua. Khi những thách thức ấy ngày càng phức tạp, doanh nghiệp không còn chỉ được kỳ vọng cung cấp sản phẩm, mà phải tạo ra những giải pháp giúp người nuôi vận hành hiệu quả, ổn định và bền vững hơn.

Xu hướng này đang thúc đẩy sự chuyển dịch từ tư duy phát triển dựa nhiều vào sản xuất sang xây dựng một hệ sinh thái thủy sản có hàm lượng khoa học và công nghệ cao hơn. Nếu trước đây lợi thế của thủy sản Việt Nam chủ yếu đến từ điều kiện tự nhiên, kinh nghiệm sản xuất và khả năng mở rộng quy mô, thì trong giai đoạn mới, năng lực làm chủ công nghệ có thể trở thành một trong những yếu tố tạo ra lợi thế cạnh tranh dài hạn.

Trong suốt quá trình 25 năm xây dựng vị thế dẫn đầu ngành tôm giống, ông Lương Thanh Văn, Chủ tịch HĐQT, Nhà sáng lập Tập đoàn Việt Úc cho rằng, bài toán của doanh nghiệp không còn dừng ở việc giải quyết những vấn đề của từng vụ nuôi, mà là góp phần giải những thách thức dài hạn của ngành thủy sản bằng khoa học, công nghệ và dữ liệu. Từ tư duy đó, doanh nghiệp định hình tiên phong công nghệ là nền tảng cho giai đoạn phát triển tiếp theo và chính thức công bố định hướng trở thành Tập đoàn Công nghệ Thủy sản.

Ông Tôn Thất Đề, Thành viên HĐQT, Tổng Giám đốc Tập đoàn Việt Úc chia sẻ: “25 năm là một hành trình tự hào, nhưng Việt Úc 25+ sẽ là một chương mới đầy khát vọng. Chúng tôi đã sẵn sàng chuyển đổi từ Nuôi trồng thủy sản (Aquafarm) sang Công nghệ thủy sản (Aquatech), định hướng chiến lược ‘Tiên phong nội địa – Vươn tầm toàn cầu’, tiếp tục giữ vai trò đầu tàu trong chương trình chọn giống và sản xuất con giống trong nước, đồng thời từng bước đưa năng lực công nghệ thủy sản do doanh nghiệp Việt Nam làm chủ ra thị trường quốc tế”.

Theo chiến lược mới, Tập đoàn Việt Úc xác định 6 trụ cột phát triển gồm: Gen thủy sản, giống thủy sản, thức ăn thủy sản, nuôi trồng thủy sản, chế biến thủy sản và sắp ra mắt dược thủy sản.

Trong hệ sinh thái này, công nghệ di truyền và dữ liệu giữ vai trò trung tâm, kết nối chuỗi giá trị từ nghiên cứu, sản xuất đến các giải pháp hỗ trợ người nuôi. Đáng chú ý, dược thủy sản là lĩnh vực mới được doanh nghiệp tập trung phát triển, hướng tới các giải pháp phòng bệnh chủ động như vaccine, vi sinh và các sản phẩm dược dùng trong thủy sản.

Định vị mới với công nghệ Genomics

Một trong những nền tảng quan trọng trong chiến lược chuyển mình của Tập đoàn Việt Úc là Chương trình chọn giống bằng công nghệ di truyền (Genomics). Trong hơn 15 năm qua, doanh nghiệp đã đầu tư cho công nghệ, đồng thời hợp tác với CSIRO (Australia) để tiếp nhận, làm chủ và từng bước nâng cao độ chính xác của chương trình chọn giống.

Thay vì chỉ dừng lại ở phương pháp chọn lọc truyền thống theo dữ liệu trại, cây gia phả, doanh nghiệp đầu tư chương trình chọn giống bằng phương pháp giải mã di truyền phân tử, nhận diện chính xác khác biệt ưu thế của từng cá thể, tạo nền tảng để phát triển các dòng giống có năng suất, khả năng thích nghi và tỷ lệ sống cao hơn.

Sau nhiều năm triển khai, một trong những nguồn lực được Việt Úc tích lũy là dữ liệu di truyền qua nhiều thế hệ. Chương trình chọn giống được phát triển liên tục cùng cơ sở dữ liệu với hơn 1 triệu dữ liệu di truyền, đội ngũ nghiên cứu và năng lực làm chủ công nghệ.

Cùng với đó là hệ sinh thái gồm 18 công ty thành viên hiện diện trên cả nước. Đây được doanh nghiệp xác định là những nền tảng quan trọng cho quá trình chuyển đổi từ một doanh nghiệp tập trung vào con giống sang mô hình Tập đoàn Công nghệ Thủy sản.

Theo Việt Úc, công nghệ Genomics trong thời gian tới sẽ được mở rộng từ tôm thẻ sang cá tra, cá rô phi, tôm sú và nhiều đối tượng thủy sản khác, qua đó trở thành một trong những đòn bẩy cho chiến lược phát triển công nghệ của tập đoàn.

Trên nền tảng này, Việt Úc đặt mục tiêu tiếp tục giữ vị thế trong chương trình chọn giống và sản xuất con giống trong nước, đồng thời nâng thị phần từ 32% hiện nay lên 50% trong vòng 5 năm tới.

Không chỉ tập trung vào thị trường trong nước, Việt Úc cũng bắt đầu triển khai chiến lược quốc tế hóa. Trung Quốc được xác định là thị trường đầu tiên trong hành trình mở rộng ra toàn cầu, từng bước đưa công nghệ, sản phẩm và các giải pháp khoa học do doanh nghiệp làm chủ tiếp cận những thị trường nuôi trồng thủy sản trọng điểm.

Song song với đó, Tập đoàn Việt Úc dự kiến đầu tư Viện Nghiên cứu Sinh học và Di truyền đạt chuẩn quốc tế tại Hoa Kỳ. Theo định hướng, đây sẽ là nơi kết nối các nhà khoa học và công nghệ tiên tiến, tập trung vào nghiên cứu, tư vấn, chuyển giao công nghệ cũng như thương mại hóa các sản phẩm, dịch vụ do Việt Úc làm chủ.

Để hoàn thiện hệ sinh thái phục vụ chiến lược mới, doanh nghiệp cũng đặt mục tiêu tiếp tục chuẩn hóa quản trị theo định hướng ESG, đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản trị, vận hành và xây dựng môi trường làm việc theo chuẩn Great Place to Work.

Hành trình chuyển từ Aquafarm sang Aquatech vì vậy không đơn thuần là việc thay đổi cách định vị doanh nghiệp. Nếu Aquafarm tạo nền tảng cho những thành tựu của Việt Úc trong lĩnh vực tôm giống, Aquatech được xác định là giai đoạn phát triển tiếp theo, trong đó khoa học, công nghệ và dữ liệu trở thành những động lực cốt lõi để giải quyết các bài toán dài hạn của ngành thủy sản.

Sự chuyển dịch này cũng thể hiện tham vọng xây dựng năng lực công nghệ do doanh nghiệp Việt Nam làm chủ, từ đó không chỉ phục vụ thị trường trong nước mà từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị thủy sản toàn cầu.

Nếu lợi thế trước đây của thủy sản Việt Nam được tạo nên từ điều kiện tự nhiên, kinh nghiệm sản xuất, lao động và khả năng mở rộng quy mô, thì lợi thế trong giai đoạn tiếp theo sẽ ngày càng phụ thuộc vào khả năng làm chủ giống, công nghệ nuôi, quản trị dịch bệnh, chế biến sâu, truy xuất nguồn gốc và tối ưu hóa toàn bộ chuỗi giá trị.

Trong bức tranh đó, việc một doanh nghiệp trong nước đặt mục tiêu phát triển từ thế mạnh con giống thành một tập đoàn công nghệ thủy sản cho thấy sự dịch chuyển từ tư duy cung cấp sản phẩm sang cung cấp giải pháp. Nếu năng lực công nghệ được hình thành, thương mại hóa và nhân rộng, giá trị tạo ra không chỉ nằm ở sự phát triển của doanh nghiệp mà còn có thể góp phần nâng năng suất, giảm chi phí, tăng khả năng thích ứng và củng cố sức cạnh tranh của thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng bày tỏ mong muốn: “Trong tương lai, khi nhắc đến Việt Nam, bạn bè quốc tế sẽ không chỉ biết đến chúng ta là một quốc gia xuất khẩu thủy sản lớn, mà còn biết đến Việt Nam là quốc gia làm chủ công nghệ thủy sản, là nơi có những doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh toàn cầu, là quốc gia biết làm giàu từ biển bằng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và trí tuệ Việt Nam”.

“Tập đoàn Thủy sản Việt Úc sẽ tiếp tục là một trong những doanh nghiệp tiên phong trên hành trình đó, bởi thành công lớn nhất của Việt Úc trong chặng đường tới sẽ không chỉ là sự phát triển của doanh nghiệp, mà là sự lớn mạnh của ngành thủy sản Việt Nam, là sự thịnh vượng của người dân và là sự đóng góp thiết thực vào khát vọng xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, phát triển bền vững và thịnh vượng từ biển”, Thứ trưởng kỳ vọng.