Nhu cầu giống từ vùng sản xuất hoa lớn
Năm 2025, tỉnh Lâm Đồng có 10.908 ha hoa, sản lượng hơn 4,4 tỷ cành. Riêng lan hồ điệp diện tích sản xuất khoảng 75 ha, sản lượng khoảng 11 triệu cành mỗi năm. Một số giống lan hồ điệp nhập từ Đài Loan đã được đưa vào sản xuất tại địa phương.
Lâm Đồng hiện có khoảng 75 ha sản xuất lan hồ điệp, sản lượng khoảng 11 triệu cành mỗi năm. Ảnh: Phạm Hoài.
Trong hoạt động nhập khẩu giống, một số doanh nghiệp đang gặp những khó khăn liên quan đến lan hồ điệp lai tạo. Tại Văn bản số 28/CV-ĐFA ngày 17/9/2026, Hiệp hội Hoa Đà Lạt cho biết đã tiếp nhận phản ánh của các hội viên, đơn vị sản xuất về vấn đề này.
Các đơn vị được đề cập gồm Công ty cổ phần Nông nghiệp THT, Công ty TNHH TMDV Hoa Kim Ngọc và Công ty TNHH FuSheng. Các doanh nghiệp nhập giống lan hồ điệp lai tạo từ Đài Loan, Trung Quốc và Hà Lan để phục vụ sản xuất trong nước và xuất khẩu.
Theo ông Phan Thanh Sang, Chủ tịch Hiệp hội Hoa Đà Lạt, Việt Nam có khí hậu đa dạng từ nhiệt đới đến vùng cao nguyên ôn hòa, nguồn gen phong phú và lực lượng sản xuất hoa ngày càng chuyên nghiệp, Đà Lạt – Lâm Đồng là một ví dụ về lợi thế này. Theo ông, nếu Nhà nước, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và các hiệp hội cùng xây dựng được hệ thống từ bảo tồn nguồn gen, nghiên cứu, lai tạo, nuôi cấy mô đến sản xuất, thương mại, Việt Nam có cơ sở nâng vị trí trong chuỗi giá trị hoa, cây cảnh quốc tế.
Một số doanh nghiệp tại Lâm Đồng nhập giống lan hồ điệp lai tạo từ nước ngoài để phục vụ sản xuất trong nước và xuất khẩu. Ảnh: Phạm Hoài.
“Mục tiêu lâu dài không nên chỉ là trồng hoa nhiều hơn mà phải tiến tới tạo ra giống mới, sở hữu công nghệ nhân giống, bản quyền giống và thương hiệu hoa Việt Nam. Muốn làm được điều đó, chính sách cần dựa trên nguyên tắc rõ ràng: Bảo vệ nghiêm nguồn gen tự nhiên, khuyến khích nghiên cứu nguồn gen hợp pháp, thúc đẩy nhân giống nhân tạo, tạo điều kiện thương mại minh bạch và hội nhập quốc tế”, ông Sang nói.
Cần thống nhất cách áp dụng quy định CITES
Theo Hiệp hội Hoa Đà Lạt, khó khăn doanh nghiệp phản ánh liên quan đến quy định cấp chứng nhận cơ sở nuôi trồng động thực vật hoang dã để được cấp giấy chứng nhận CITES nhập khẩu.
Trong văn bản gửi các cơ quan liên quan, Hiệp hội dẫn Thông báo số 2023/015 ngày 10/2/2023 của Ban Thư ký CITES và Phụ lục ban hành kèm theo Thông báo số 2337/TB-BNNMT ngày 13/3/2026. Hiệp hội viện dẫn các quy định về trường hợp miễn trừ đối với mẫu vật lai được nhân giống nhân tạo. Các mẫu vật lai được nhân giống nhân tạo thuộc 4 chi Cymbidium, Dendrobium, Phalaenopsis và Vanda không chịu sự điều chỉnh của Công ước khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện miễn trừ.
Đối với cây chưa ra hoa, lô hàng phải đáp ứng các điều kiện về khả năng nhận biết là cây nhân giống nhân tạo, tính đồng đều, số lượng, tình trạng cây và chứng từ. Với cây đang ra hoa, sản phẩm phải được chuẩn bị chuyên nghiệp cho thương mại, có nhãn và thông tin để nhận diện. Cây không đáp ứng rõ các điều kiện miễn trừ vẫn phải có chứng từ CITES phù hợp. Cây con hoặc mô nuôi cấy in vitro trong vật đựng vô trùng cũng có cơ chế miễn trừ khi đáp ứng định nghĩa về nhân giống nhân tạo của CITES.
Hiệp hội Hoa Đà Lạt kiến nghị hỗ trợ tháo gỡ khó khăn trong nhập khẩu giống lan hồ điệp lai tạo. Ảnh: Phạm Hoài.
Từ những khó khăn được doanh nghiệp phản ánh, Hiệp hội kiến nghị UBND tỉnh Lâm Đồng làm việc với các đơn vị liên quan để làm rõ và tháo gỡ, đồng thời đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Cục Kiểm lâm, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cùng cơ quan thẩm quyền quản lý CITES Việt Nam phối hợp giải quyết các nội dung liên quan.
Cùng với đó, Hiệp hội đề nghị tỉnh làm việc với cơ quan thẩm quyền quản lý CITES Việt Nam, phối hợp với cơ quan chức năng tại địa phương tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho hội viên, doanh nghiệp và các đơn vị trồng hoa. Nội dung tập trung vào quy định của Công ước CITES và pháp luật Việt Nam có liên quan đến thực thi CITES.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
