Sầu riêng chết hàng loạt, người dân chặt bỏ cả vườn

Những ngày này, tại nhiều vườn sầu riêng ở xã Chư Prông (tỉnh Gia Lai), không khí trở nên ảm đạm. Thay vì tất bật chuẩn bị cho vụ thu hoạch, người dân phải thuê nhân công cưa bỏ những cây sầu riêng đã chết.

Từ một vườn cây xanh tốt, vườn sầu riêng của gia đình anh Lê Văn Thành (thôn Hoàng Yên) chỉ còn những thân cây trơ trọi. Lá rụng gần hết, cành khô héo, nhiều cây đã chết đứng. Anh Thành cho biết, các anh em trong gia đình trồng gần 300 cây sầu riêng, đến nay đã được khoảng 6 năm tuổi. Năm ngoái, vườn cho thu hoạch khoảng 17 tấn quả với giá bán 57.000 đồng/kg.

Thế nhưng bước vào vụ năm nay, vườn sầu riêng bất ngờ bị bệnh khiến cây chết hàng loạt. Dù chưa xác định chính xác loại nấm gây bệnh, song qua quan sát của anh Thành, trên thân cây xuất hiện những mảng màu đen, sau đó lá khô héo, rụng sạch và cây dần chết.

Theo anh Thành, thời tiết bất lợi, đặc biệt là những đợt mưa kéo dài hơn 2 tháng qua có thể đã tạo điều kiện cho nấm bệnh phát sinh và lây lan mạnh trên vườn sầu riêng. Đến khi nắng được vài ngày, nhiều cây đã suy kiệt, không còn khả năng cứu chữa.

Nếu sản lượng năm nay tương đương năm trước, gia đình anh Thành thiệt hại hàng tỷ đồng. Tuy nhiên con số này chưa tính đến chi phí đầu tư, chăm sóc vườn cây suốt nhiều năm qua. Khi toàn bộ vườn sầu riêng buộc phải chặt bỏ, những khoản đầu tư ấy mất trắng.

Đứng giữa khu vườn đang thuê người cưa bỏ, anh Thành không khỏi xót xa: “Mới năm ngoái, vườn sầu riêng của gia đình được xem là một trong những vườn đẹp nhất vùng, vậy mà phải phá bỏ, công sức bao năm xem như mất hết”.

Sau khi dọn bỏ vườn sầu riêng, gia đình anh Thành dự kiến đi làm thêm để có tiền đầu tư tái canh cà phê. Theo anh, so với sầu riêng, cà phê dù không mang lại thu nhập đột biến nhưng phù hợp hơn với điều kiện sản xuất của gia đình và được kỳ vọng ổn định hơn.

Cách gia đình anh Thành không xa, vườn sầu riêng của gia đình ông Trịnh Ngọc Oanh (thôn Hoàng Yên) cũng đang thuê người chặt bỏ toàn bộ. Ông Oanh cho biết, gia đình có 162 cây sầu riêng bước vào năm thứ 4, chuẩn bị cho lứa thu hoạch đầu tiên. Thế nhưng toàn bộ vườn cây bỗng bị bệnh, thiệt hại nặng. Bao công sức, tiền bạc đầu tư suốt nhiều năm mất trắng.

“Nếu không bị bệnh, năm nay gia đình dự kiến thu khoảng 400 – 500 triệu đồng. Đó mới chỉ là khoản thu từ vụ đầu tiên, chưa tính số tiền đã đầu tư, chăm sóc suốt những năm qua. Giờ phải chặt bỏ hết, thiệt hại rất lớn”, ông Oanh chia sẻ.

Theo ông Oanh, thời tiết năm nay diễn biến khắc nghiệt, đặc biệt những đợt mưa liên tục kéo dài trong nhiều tháng qua đã khiến nấm bệnh phát sinh, lây lan mạnh trên nhiều vườn sầu riêng trong khu vực và đến nay chưa xác định được nguyên nhân.

“Chỉ cần vườn này bị nấm, nếu không chặt bỏ sớm thì vườn bên cạnh cũng bị theo. Loại nấm bệnh này gần như làm chết hàng loạt sầu riêng trong vùng, nhà nào cũng phải phá bỏ”, ông Oanh nói và cho biết sau khi phá bỏ sầu riêng, gia đình và nhiều hộ dân khác trong vùng sẽ quay lại trồng cà phê, bởi dù sao cây trồng này cũng ổn định hơn.

Ông Ngô Anh Tuấn, chuyên viên Phòng Nông nghiệp – Hạ tầng xã Chư Prông cho biết, tình trạng sầu riêng chết hàng loạt hiện tập trung chủ yếu tại 2 thôn Hoàng Yên và làng Bạt với diện tích kiểm đếm sơ bộ hơn 10 ha.

Theo nhận định bước đầu, sầu riêng chết có thể do nấm bệnh gây ra với biểu hiện tương tự tình trạng cây hồ tiêu mắc bệnh chết nhanh, chết chậm. Ông Tuấn cho biết, trước đây UBND xã đã nhiều lần khuyến cáo người dân không nên mở rộng diện tích sầu riêng, đặc biệt tại những khu vực đất bằng phẳng, khả năng thoát nước kém. Khi mưa kéo dài, nước dễ tích tụ trong vườn, tạo điều kiện cho nấm bệnh phát sinh và lây lan.

“Trước mắt, UBND xã khuyến cáo người dân không nên trồng thuần sầu riêng mà cần trồng xen với cà phê để giảm rủi ro. Điều này càng được lưu ý trong bối cảnh thời tiết diễn biến bất lợi, mưa kéo dài và giá sầu riêng thời gian gần đây không ổn định”, ông Tuấn chia sẻ.