Kiểm soát chặt từ bờ ra biển
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi, đến tháng 8/2026, toàn tỉnh có 4.863 tàu cá đã đăng ký. Trong số này, 4.699 tàu được cấp giấy phép khai thác thủy sản, đạt 97%; còn 164 tàu chưa được cấp giấy phép hoặc giấy phép đã hết hạn trên 10 ngày.
Công tác đăng kiểm, đánh dấu tàu cá tiếp tục được địa phương tập trung thực hiện. Hiện có 3.647/3.791 tàu cá đã đăng kiểm và còn hạn, đạt 96,2%; 100% tàu cá đã đăng ký được đánh dấu theo quy định. Đối với nhóm tàu cá có chiều dài từ 15 m trở lên, Quảng Ngãi có 2.949/2.994 tàu được cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm còn hiệu lực, đạt 98,5%.
Tỉnh Quảng Ngãi hiện có 4.699/4.863 tàu cá được cấp giấy phép khai thác thủy sản, đạt tỷ lệ 97%. Ảnh: L.K.
Ngoài ra, công tác quản lý, giám sát hành trình tàu cá được duy trì ở mức cao. Toàn tỉnh có 2.982/2.994 tàu cá đã lắp thiết bị giám sát hành trình (VMS), đạt 100% số tàu tham gia hoạt động khai thác và 99,6% số tàu cá từ 15 m trở lên. Đối với 12 tàu chưa lắp VMS, cơ quan chức năng đã lập danh sách, gửi các địa phương trong và ngoài tỉnh để phối hợp quản lý, bảo đảm không đưa những tàu này vào hoạt động khai thác khi chưa đủ điều kiện.
Cùng với quản lý trực tiếp đội tàu, Quảng Ngãi cũng duy trì hệ thống giám sát tàu cá 24/7. Toàn bộ dữ liệu đăng ký, cấp phép, đăng kiểm được cập nhật vào cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia VNFishbase, tạo cơ sở để theo dõi tình trạng hoạt động của từng tàu. Thông qua hệ thống giám sát, khi phát hiện tàu mất kết nối VMS, có dấu hiệu vượt ranh giới hoặc phát sinh bất thường trên biển, thông tin được chuyển đến các lực lượng chức năng và địa phương để kịp thời kiểm tra, xử lý.
Tổng sản lượng hải sản bốc dỡ qua cảng ở tỉnh Quảng Ngãi từ đầu năm đế nay đạt hơn 21.071 tấn. Ảnh: L.K.
Việc kiểm soát tàu cá ra, vào cảng, xuất, nhập bến cũng được tăng cường thông qua hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử eCDT. Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh ghi nhận 26.999 lượt tàu thông báo cập cảng; trong đó 15.994 lượt tàu được kiểm tra, giám sát, với tổng sản lượng thủy sản bốc dỡ hơn 21.071 tấn.
Công tác xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác tiếp tục được thực hiện theo quy định. Trong năm 2026, Ban Quản lý các cảng cá tỉnh Quảng Ngãi đã cấp 42 giấy xác nhận nguyên liệu thủy sản khai thác, với tổng sản lượng 1.165 tấn. Chi cục Thủy sản – Biển đảo cấp 22 giấy chứng nhận thủy sản khai thác, với tổng sản lượng 317,8 tấn.
Không để tàu nguy cơ cao “lọt” khỏi tầm kiểm soát
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác chống khai thác IUU tại Quảng Ngãi vẫn còn một số điểm nghẽn. Đáng chú ý là nguy cơ tàu cá và ngư dân vi phạm vùng biển nước ngoài chưa được kiểm soát bền vững; tình trạng mất kết nối thiết bị VMS vẫn còn diễn ra.
Theo ông Nguyễn Đức Bình, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi, từ đầu năm đến ngày 3/8/2026, lực lượng chức năng phát hiện 100 tàu mất kết nối VMS trên 6 giờ hoặc quá 10 ngày trên biển. Toàn bộ số vụ việc đã được xử lý.
Đối với hành vi tàu cá vượt ranh giới trên biển, lực lượng chức năng phát hiện 10 tàu. Trong đó, 4 tàu đã bị xử phạt, 2 tàu đã khép hồ sơ và 4 tàu đang tiếp tục được xử lý. Đáng chú ý, có những tàu vượt rất xa đường ranh giới trên biển, tiềm ẩn nguy cơ xâm phạm vùng biển nước ngoài.
Ngoài ra, với các tàu cá Quảng Ngãi hoạt động ngoài tỉnh, sở sẽ báo cáo Bộ Nông nghiệp và Môi trường để đề nghị các địa phương phối hợp quản lý, kiểm soát chặt chẽ quá trình hoạt động của tàu. Việc này nhằm bảo đảm tàu cá dù hoạt động ở địa bàn nào cũng được quản lý đầy đủ, không để xảy ra khoảng trống trong kiểm soát”, ông Bình nhấn mạnh.
Ông Đỗ Tâm Hiển, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu các địa phương ven biển và cơ quan chức năng triển khai quyết liệt các giải pháp chống khai thác IUU. Ảnh: L.K.
Ông Đỗ Tâm Hiển, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi cho rằng, thời gian qua địa phương đã thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Trung ương, các sở, ngành và lực lượng chức năng triển khai quyết liệt nhiệm vụ được giao, nhận thức của ngư dân về các quy định chống khai thác IUU cũng từng bước được nâng lên.
Tuy nhiên, theo ông Hiển, nguy cơ vi phạm vẫn còn, chủ yếu liên quan đến những tàu cá hành nghề giã cào, hoạt động dài ngày và không thường xuyên trở về địa phương. Do đó, để thực hiện mục tiêu gỡ “thẻ vàng” IUU, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu các sở, ngành, địa phương phải thực hiện nghiêm chỉ đạo của UBND tỉnh, bảo đảm sự công bằng trong thực thi pháp luật đối với tất cả ngư dân. Trường hợp để xảy ra vi phạm, người đứng đầu cơ quan, đơn vị, địa phương phải chịu trách nhiệm trước UBND tỉnh.
Đối với Sở Nông nghiệp và Môi trường, ông Hiển yêu cầu tiếp tục tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo toàn diện công tác chống khai thác IUU; nắm chắc số liệu về đội tàu, tàu có nguy cơ cao, tàu không về địa phương và những tàu Quảng Ngãi đang hoạt động ngoài tỉnh.
“Ngành nông nghiệp và môi trường đồng thời phải chỉ đạo các đơn vị trực thuộc thực hiện đúng quy định trong đăng kiểm, cấp phép, quản lý cảng cá; phối hợp với chính quyền cấp xã thống kê đầy đủ đội tàu, từ đó báo cáo, đề xuất các cơ quan Trung ương phối hợp quản lý những tàu cá Quảng Ngãi hoạt động ngoài tỉnh”, ông Hiển chỉ đạo.
Ngoài ra, ông Hiển cũng yêu cầu các lực lượng công an, quân sự, biên phòng nghiên cứu, đề xuất phương án đấu tranh hoặc có thể thành lập chuyên án, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong hoạt động khai thác thủy sản nhằm tạo sức răn đe.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
