Chặn vật trung gian truyền bệnh
Ông Cao Xuân Linh, người dân thôn Tiên Mỹ 1, xã Vĩnh Thủy, tỉnh Quảng Trị vẫn còn nhớ như in cách đây 1 năm, khi “cơn bão” dịch tả lợn Châu Phi quét qua, gần như toàn bộ số lợn của người dân trong xã đều phải tiêu hủy. Nhiều gia đình lợn sắp đến kỳ xuất bán cũng đành ngậm ngùi. Gia đình ông dù đã tuân thủ kỹ thuật phòng chống dịch nhưng vẫn không tránh khỏi thiệt hại.
Một chuồng nuôi chuẩn bị đón lợn hậu bị nuôi theo hướng hữu cơ tại xã Vĩnh Thủy, xung quanh được che chắn bằng lưới ngăn côn trùng. Ảnh: Võ Dũng.
“Ngày nào cũng có xe chở lợn đi tiêu hủy. Có cảm giác như cứ nhà nào có lợn là dịch lại quét qua. Nghe chuông điện thoại reo lên là lại có thông báo nhà này, nhà kia có lợn bị dịch. Thiệt hại rất lớn, nhiều hộ đến nay vẫn chưa dám tái đàn”, ông Linh nhớ lại.
Phải gần nửa năm sau, nhiều hộ dân mới nuôi trở lại nhưng cũng không dám đầu tư mạnh tay. Vì thế, tổng đàn lợn trên địa bàn xã Vĩnh Thủy giảm sút so với thời điểm trước dịch. Đây là điều khiến chính quyền địa phương hết sức lo lắng bởi chăn nuôi nông hộ vẫn là lĩnh vực đem lại nguồn thu chính cho nông dân Vĩnh Thủy.
Cuối năm 2025, sau khi khảo sát tình hình, Tập đoàn Quế Lâm bắt đầu triển khai chương trình hợp tác với nông dân Vĩnh Thủy để chăn nuôi lợn an toàn sinh học theo quy trình con giống sạch, thức ăn sạch, quy trình chăn nuôi lợn theo hướng hữu cơ, bảo vệ môi trường, đem lại hiệu quả kinh tế bền vững. Nông dân tham gia mô hình được tham quan các cơ sở chăn nuôi của Tập đoàn Quế Lâm, tập huấn kỹ thuật chăn nuôi, phòng chống dịch bệnh, hỗ trọ xây dựng chuồng trại…
UBND xã Vĩnh Thủy đã lồng ghép các nguồn vốn, hỗ trợ 5 hộ dân tham gia mô hình 50% giá trị con giống, mua 15 con lợn hậu bị từ Tập đoàn Quế Lâm về nuôi. Theo cam kết, toàn bộ lợn thương phẩm sẽ được Tập đoàn Quế Lâm thu mua với giá 65 nghìn đồng/kg hơi trong suốt 5 năm.
Sau khi tham quan học hỏi, ông Cao Xuân Linh đã về xây dựng lại chuồng trại theo đúng yêu cầu kỹ thuật của Tập đoàn Quế Lâm. Chuồng nuôi lợn nái được thiết kế theo dạng kín, mỗi con một ô riêng biệt, được trải đệm lót sinh học. Xung quanh chuồng, lưới được vây kín đảm bảo muỗi, gián và các vật trung gian gây bệnh khác không thể xâm nhập. Tháng 12/2025, ông Linh nhập 3 con lợn hậu bị từ Tập đoàn Quế lâm về nuôi. Đến nay, 3 con lợn giống của ông đã sinh sản lứa đầu và đang trong quy trình nuôi thương phẩm.
Người chăn nuôi thường xuyên tiêu độc khử trùng xung quanh chuồng nuôi. Ảnh: Võ Dũng.
“Chi phí đầu tư chuồng trại khá cao nhưng đổi lại người chăn nuôi yên tâm hơn. Trước khi lợn hậu bị được đem về, gia đình tôi tiêu độc khử trùng trong và xung quanh chuồng để đảm bảo tiêu diệt vật trung gian truyền bệnh. Đến nay, 3 con lợn nái đang phát triển tốt. Lợn thương phẩm lứa đầu cũng sắp đến thời điểm xuất chuồng”, ông Linh phấn khởi.
Ông Diệp Hồng Cương, Trưởng phòng Kinh tế xã Vĩnh Thủy cho biết, các hộ liên kết với Tập đoàn Quê Lâm nuôi lợn theo hướng hữu cơ hiện đều phát triển tốt. Thời gian tới, các hộ này sẽ có lợn thương phẩm xuất bán ra thị trường. Địa phương cũng đang khuyến khích người dân liên kết với Tập đoàn Quế Lâm phát triển đàn lợn nuôi theo hướng hữu cơ.
Tiếp sức nhà nông nuôi lợn hướng hữu cơ
Thực hiện cam kết phối hợp giữa Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Trị và Tập đoàn Quế Lâm, năm 2026, Trung tâm Khuyến nông Quảng Trị triển khai mô hình chăn nuôi lợn sinh sản theo hướng hữu cơ gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm. Các hộ dân tham gia mô hình được hỗ trợ 50% giá trị con giống và thức ăn.
Theo kế hoạch, năm 2026, mô hình sẽ hỗ trợ 13 hộ dân tại 2 xã Đồng Lê và Vĩnh Thủy 48 con lợn hậu bị có trọng lượng trung bình 100kg/con. Thức ăn hỗn hợp triển khai mô hình do Công ty TNHH MTV Nông nghiệp Organic Quế Lâm (Tập đoàn Quế Lâm) sản xuất.
Bà Nguyễn Thị Liên, Phó Trưởng phòng Chuyển giao kỹ thuật – Trung tâm Khuyến nông Quảng Trị cho biết, trước khi nhận giống hỗ trợ, các hộ dân được hướng dẫn xây chuồng theo hướng đông nam, cao ráo, dễ thoát nước, dễ làm vệ sinh, không xây chuồng lợn chung với gia súc, gia cầm khác để tránh lây nhiễm chéo dịch bệnh, thoáng mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông.
Trong năm 2026, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Quảng Trị sẽ hỗ trợ 50% giá trị lợn hậu bị và thức ăn cho 13 hộ chăn nuôi tại 2 xã Vĩnh Thủy và Đồng Lê. Ảnh: Võ Dũng.
Diện tích chuồng nuôi trung bình từ 5m2/con lợn nái. Trong đó có 3m2 bê tông, 2m2 hố ủ phân bằng men vi sinh và trấu hoặc mùn cưa trên nền đất với tỷ lệ 1kg men cho 20m2 hố ủ. Diện tích chuồng nuôi lợn thịt trung bình khoảng 2m2/con lợn trưởng thành. Máng ăn được xây cố định vào tường và nền, độ cao thích hợp từ 13 – 20cm, sử dụng núm uống nước tự động gắn vào sàn. Mỗi ô chuồng lợn nái có 2 núm uống, núm uống cho lợn nái cao cách nền 0,6m, núm uống cho lợn con cách nền 0,4m, đường dẫn nước thải riêng.
Ngoài chuồng nuôi có hố để ủ phân sau mỗi lứa nuôi, nước uống sạch, có máng dẫn riêng không được để nước chảy vào phần đệm lót. Suốt chu kỳ nuôi, lợn không cần tắm, phân thải ra giữa đệm lót sẽ được thường xuyên đảo đều để tự phân hủy.
Trên cơ sở nguồn thức ăn do Công ty TNHH MTV Nông nghiệp Organic Quế Lâm cung ứng, các hộ chăn nuôi sẽ ủ với các loại phụ phẩm nông nghiệp trong vòng 24h trước lúc cho lợn ăn. Đây đều là nguồn thức ăn được sản xuất bằng các nguyên liệu từ chuỗi sản xuất trồng trọt hữu cơ, có bổ sung chế phẩm vi sinh, không kháng sinh, hóa chất, không chất tạo nạc… nên lợn sẽ cho thịt thơm ngon, chất lượng.
Những con lợn hậu bị sẽ là nguồn cung con giống chất lượng để người dân nuôi lợn theo hướng hữu cơ. Ảnh: Võ Dũng.
Bà Nguyễn Thị Huệ, thôn Lê Xá, xã Vĩnh Thủy – hộ dân tham gia mô hình cho biết, tuân thủ quy trình được tập huấn, gia đình đã xây 5 ô chuồng nuôi lợn nái với các tiêu chuẩn kỹ thuật được đưa ra. Trước ngày nhận con giống, gia đình đã tiêu độc khử trung xung quanh khu vực nuôi và chuẩn bị nguồn thức ăn. Theo bà Huệ, chăn nuôi lợn theo hướng hữu cơ, khép kín theo quy trình của Tập đoàn Quế Lâm rất nghiêm ngặt, đảm bảo an toàn dịch bệnh.
“Do chi phí đầu tư ban đầu khá lớn nên nông dân khó có thể nuôi với số lượng lớn nhưng hi vọng đây sẽ là giải pháp an toàn. Tuy quy mô nhỏ nhưng đây là mô hình hiệu quả và rất phù hợp với chăn nuôi nông hộ. Hiện rất nhiều hộ dân xã Vĩnh Thủy mong muốn xin vào chuỗi sản xuất của Tập đoàn Quế Lâm”, bà Huệ cho hay.
Ông Hà Xuân Anh, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Quảng Trị cho biết, mô hình chăn nuôi lợn theo hướng hữu cơ được triển khai theo định hướng của tỉnh về phát triển nông nghiệp công nghệ cao, hữu cơ, tuần hoàn. Ngoài việc bảo vệ môi trường, mô hình này còn tạo ra sản phẩm an toàn cung cấp đến người tiêu dùng và sẽ là hướng phát triển chăn nuôi bền vững trong tương lai.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
