Liên kết chuỗi giúp chăn nuôi Thái Nguyên phát triển bền vững

Từ chăn nuôi nhỏ lẻ đến hình thành chuỗi liên kết

Những năm gần đây, ngành chăn nuôi của tỉnh Thái Nguyên ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực cả về quy mô sản xuất lẫn phương thức tổ chức. Không chỉ tổng đàn vật nuôi tăng nhanh, mô hình liên kết giữa doanh nghiệp với người chăn nuôi cũng từng bước hình thành và mở rộng, tạo động lực mới cho tăng trưởng ngành.

Theo ông Đỗ Đình Trung, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản tỉnh Thái Nguyên, sự thay đổi dễ nhận thấy nhất là việc các hợp tác xã, trang trại và hộ chăn nuôi đang dần tham gia vào các chuỗi liên kết, kết nối từ sản xuất con giống, tổ chức chăn nuôi đến chế biến và tiêu thụ sản phẩm.

Hiện nay, các chuỗi liên kết đã đóng góp trên 60% giá trị của ngành chăn nuôi toàn tỉnh. Đây được xem là nền tảng quan trọng để ngành chăn nuôi Thái Nguyên chuyển từ phát triển theo chiều rộng sang nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh.

Dù vậy, theo đánh giá của cơ quan chuyên môn, tiềm năng phát triển chăn nuôi theo chuỗi trên địa bàn vẫn còn rất lớn. Toàn tỉnh Thái Nguyên mới hình thành được hơn 20 chuỗi liên kết và quy mô chưa thực sự tương xứng với điều kiện thực tế.

Một trong những rào cản lớn hiện nay là việc chuyển đổi từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang mô hình sản xuất liên kết đòi hỏi nguồn lực đầu tư ban đầu khá lớn. Người chăn nuôi phải đáp ứng nhiều tiêu chuẩn về cơ sở vật chất, trang thiết bị, an toàn sinh học và quy trình kỹ thuật.

Trong thời gian dài, phần lớn hộ chăn nuôi vẫn dựa vào kinh nghiệm truyền thống, sản xuất theo thói quen nên việc tiếp cận khoa học kỹ thuật và tuân thủ quy trình chăn nuôi hiện đại chưa thực sự đồng đều. Đây là nguyên nhân khiến tốc độ mở rộng các chuỗi liên kết còn chậm.

Tuy nhiên, trong bối cảnh yêu cầu về chất lượng thực phẩm ngày càng cao, việc phát triển chăn nuôi theo chuỗi được xem là xu hướng tất yếu.

Bảo đảm truy xuất nguồn gốc, hướng tới phát triển bền vững

Ông Trung cho rằng, truy xuất nguồn gốc hiện là một trong những mắt xích quan trọng nhất trong toàn bộ chuỗi giá trị chăn nuôi. Không chỉ giúp bảo đảm an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng, truy xuất nguồn gốc còn tạo điều kiện để cơ quan quản lý kiểm soát tốt quá trình sản xuất, vận chuyển, giết mổ và lưu thông sản phẩm.

Khi sản phẩm được sản xuất trong chuỗi liên kết, người tiêu dùng có thể biết được sản phẩm đến từ trang trại nào, được nuôi theo quy trình ra sao, từ đó gia tăng niềm tin đối với chất lượng và độ an toàn của thực phẩm.

Ở góc độ quản lý nhà nước, liên kết chuỗi còn được xem là giải pháp quan trọng để hạn chế nguy cơ phát sinh dịch bệnh trên đàn vật nuôi.

Theo phân tích của cơ quan chuyên môn, các loại dịch bệnh nguy hiểm như dịch tả lợn châu Phi, lở mồm long móng hay nhiều loại bệnh truyền nhiễm khác thường có nguy cơ xuất hiện cao hơn ở khu vực chăn nuôi nhỏ lẻ, khó kiểm soát. Khi hình thành các chuỗi liên kết với quy trình quản lý đồng bộ, nguy cơ phát sinh và lây lan dịch bệnh sẽ giảm đáng kể.

Thái Nguyên hiện có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển chăn nuôi theo hướng hiện đại. Tổng đàn lợn của tỉnh đạt trên 820 nghìn con, đàn gia cầm hơn 19 triệu con; sản lượng chăn nuôi hằng năm đạt trên 260 nghìn tấn.

Toàn tỉnh hiện có hơn 1.600 trang trại với nhiều quy mô khác nhau, trong đó có 80 trang trại quy mô lớn, 758 trang trại quy mô vừa và 762 trang trại quy mô nhỏ. Cùng với đó, nhiều doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực chăn nuôi đã đầu tư và hoạt động trên địa bàn, tạo tiền đề thuận lợi để mở rộng liên kết sản xuất.

Để chăn nuôi theo chuỗi phát triển hiệu quả và bền vững hơn trong thời gian tới, ông Đỗ Đình Trung nhấn mạnh sự tham gia đồng bộ của cả ba chủ thể gồm người chăn nuôi, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước.

Trong đó, yếu tố quan trọng nhất là tạo được niềm tin và lợi ích thực chất cho người dân. Khi thấy thu nhập ổn định hơn, đầu ra bảo đảm hơn, người chăn nuôi sẽ chủ động thay đổi phương thức sản xuất.

Bên cạnh đó, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách thu hút doanh nghiệp, hợp tác xã đầu tư vào lĩnh vực chăn nuôi; tăng cường kiểm soát nguồn gốc sản phẩm; xây dựng môi trường sản xuất an toàn và ổn định dịch bệnh.

Song song với đó là đẩy mạnh công tác tuyên truyền, đào tạo, tập huấn để người chăn nuôi tiếp cận nhanh hơn với kỹ thuật mới và nâng cao năng lực tham gia chuỗi liên kết.

Một yếu tố không kém phần quan trọng là nâng cao chất lượng dự báo thị trường, cân đối cung – cầu và sản lượng chăn nuôi nhằm hạn chế tình trạng dư thừa, mất giá, tạo nền tảng để các chuỗi liên kết phát triển ổn định, lâu dài.

Với những điều kiện hiện có cùng định hướng phát triển rõ ràng, chăn nuôi theo chuỗi đang được kỳ vọng trở thành động lực quan trọng giúp ngành chăn nuôi Thái Nguyên nâng cao giá trị gia tăng và phát triển theo hướng bền vững.