Thời gian qua, Trung tâm Khuyến nông TP Huế đã hỗ trợ triển khai mô hình “Áp dụng tiến bộ kỹ thuật ‘3 giảm, 3 tăng, quản lý nước, quản lý rơm rạ để sản xuất lúa theo hướng phát thải thấp” tại nhiều địa phương.
Đây là mô hình canh tác áp dụng kỹ thuật tiên tiến như giảm giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, tăng năng suất, chất lượng, hiệu quả kết hợp với tưới ngập – khô xen kẽ (AWD) và quản lý rơm rạ (không đốt, cày vùi hoặc ủ vi sinh).
Thành viên HTX Nông nghiệp Vĩnh Xương tham gia mô hình canh tác lúa áp dụng kỹ thuật “3 giảm 3 tăng”, mang lại hiệu quả cao. Ảnh: Văn Dinh.
Vụ đông xuân năm 2026, HTX Nông nghiệp Vĩnh Xương (phường Phong Phú) được Trung tâm Khuyến nông TP Huế chọn triển khai khảo nghiệm giống lúa HG244, áp dụng kỹ thuật “3 giảm, 3 tăng” trên quy mô 15 ha với 47 hộ dân tham gia.
Kết quả cho thấy giống HG244 đẻ nhánh tối đa, bông dài, to, số hạt chắc/bông tăng, cây lúa sinh trưởng, phát triển tốt, trổ tập trung, hạn chế sâu bệnh hại, năng suất đạt 70 tạ/ha, hạt lúa đồng đều, lợi nhuận ước đạt hơn 14 triệu đồng/ha.
Bà Trần Thị Phúc, hộ tham gia mô hình cho hay, gia đình có hơn 0,5 ha lúa, trước đây thường gieo sạ dày, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật khá nhiều nên chi phí sản xuất cao, trong khi hiệu quả chưa tương xứng. Khi áp dụng kỹ thuật “3 giảm, 3 tăng” trong mô hình, bà được hướng dẫn gieo sạ thưa, bón phân cân đối theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây lúa, áp dụng phương pháp tưới hợp lý…
“Ban đầu tôi cũng băn khoăn vì lượng giống gieo ít hơn trước. Tuy nhiên sau một thời gian theo dõi, cây lúa đẻ nhánh khỏe, ruộng thông thoáng, sâu bệnh giảm rõ rệt nên số lần phun thuốc cũng ít hơn. Nhờ tiết kiệm giống, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, chi phí giảm đáng kể nhưng năng suất vẫn đạt cao, lúa lại ít sâu bệnh”, bà Phúc chia sẻ.
Mới đây, HTX Nông nghiệp Vĩnh Xương đã phối hợp cùng Trung tâm Khuyến nông TP Huế tổ chức hội nghị đầu bờ nhằm đánh giá mô hình sản xuất lua áp dụng kỹ thuật “3 giảm, 3 tăng”, nông dân đã trực tiếp tham quan thực tế cánh đồng và thảo luận những thuận lợi, khó khăn trong quá trình thực hiện.
Ngoài hiệu quả kinh tế, mô hình còn góp phần nâng cao nhận thức của nông dân về sản xuất lúa theo hướng bền vững. Việc quản lý nước hợp lý giúp tiết kiệm nguồn nước tưới, đồng thời giảm phát thải khí nhà kính từ ruộng lúa. Bên cạnh đó, rơm rạ được cày vùi hoặc xử lý bằng chế phẩm vi sinh thay vì đốt ngoài đồng đã góp phần cải tạo đất, tăng hàm lượng hữu cơ, hạn chế ô nhiễm môi trường.
Năm 2026, mô hình áp dụng kỹ thuật “3 giảm 3 tăng” trong canh tác lúa được Trung tâm Khuyến nông TP Huế triển khai trên quy mô hơn 400 ha tại gần 30 HTX trên địa bàn Thành phố. Ảnh: Văn Dinh.
Theo Trung tâm Khuyến nông TP Huế, với mô hình áp dụng kỹ thuật “3 giảm, 3 tăng”, trong năm 2026, đơn vị đã triển khai cả hai vụ đông xuân và hè thu đối với cây lúa với quy mô hơn 400 ha tại gần 30 HTX trên địa bàn Thành phố.
Kết quả cho thấy mô hình mang lại hiệu quả rõ rệt so với phương thức canh tác truyền thống, lượng giống gieo sạ giảm khoảng 20 – 30%, phân đạm giảm 15 – 20%, số lần phun thuốc bảo vệ thực vật giảm còn 2 – 3 lần/vụ, qua đó giúp giảm chi phí sản xuất, năng suất tại mô hình ước tăng 5 – 10%.
Ngoài ra, việc áp dụng tưới ngập – khô xen kẽ đã góp phần giảm phát thải khí mê-tan từ ruộng lúa so với phương thức canh tác truyền thống. Vệc quản lý rơm rạ sau thu hoạch cũng hạn chế tình trạng đốt rơm rạ, cải thiện chất lượng đất và giảm ô nhiễm môi trường.
Ông Châu Ngọc Phi – Giám đốc Trung tâm Khuyến nông TP Huế cho biết, khi tham gia mô hình, nông dân được hỗ trợ 50% kinh phí mua máy cuộn rơm, hỗ trợ 50% kinh phí đầu tư máy cấy, máy gieo hạt, thiết bị phun thuốc, hệ thống sấy, sơ chế, hỗ trợ 50 – 70% chi phí giống, vật tư trong các dự án liên kết sản xuất.
Nông dân còn được hỗ trợ đào tạo, tập huấn, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, xây dựng mô hình trình diễn, qua đó tạo điều kiện áp dụng các biện pháp canh tác tiên tiến, sản xuất lúa theo hướng bền vững, phát thải thấp.
“Chúng tôi sẽ đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến hiệu quả mô hình để người dân hiểu và chủ động áp dụng, tiếp tục xây dựng, nhân rộng các mô hình sản xuất lúa phát thải thấp gắn với điều kiện thực tế từng địa phương. Tăng cường tập huấn, chuyển giao kỹ thuật theo hướng ‘cầm tay chỉ việc’, nâng cao năng lực nhận biết sâu bệnh và sử dụng vật tư an toàn, hiệu quả. Đồng thời phát huy vai trò của HTX và chính quyền cơ sở trong vận động nông dân thực hiện đúng quy trình kỹ thuật, đặc biệt là quản lý và xử lý rơm rạ sau thu hoạch theo hướng thân thiện với môi trường”, ông Phi nói.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
