Trong bối cảnh chuyển đổi xanh đang trở thành xu thế tất yếu của nền kinh tế toàn cầu, ngành thủy sản Việt Nam đứng trước yêu cầu cấp thiết phải đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh. Nhằm hưởng ứng định hướng này, tiếp nối chuyến khảo sát thực tế tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long do ông Đặng Huy Đông, Chủ tịch Hiệp hội Chuyển đổi Xanh Việt Nam (VGA) dẫn đầu vào đầu tháng 4/2026, và nhận lời mời của lãnh đạo địa phương, trong hai ngày 11-12/6/2026, Hiệp hội Chuyển đổi Xanh Việt Nam (VGA) đã tổ chức các buổi làm việc tại Vĩnh Long và Cần Thơ. Trọng tâm của chuỗi sự kiện là thảo luận các chương trình hợp tác phát triển thủy sản phát thải thấp và xây dựng mô hình Net Zero đầu tiên của vùng.
Đoàn công tác của Hiệp hội do bà Nguyễn Thị Xuân Thu, Phó Chủ tịch Hiệp hội kiêm Trưởng Ban Thủy sản Xanh làm trưởng đoàn. Tham gia đoàn có ông Phạm Hoài Trung, Phó Chủ tịch Hiệp hội kiêm Trưởng Ban ESG/Net Zero và Khoa học Công nghệ, chuyên gia thẩm định và xác minh phát thải khí nhà kính, đánh giá viên trưởng của các tiêu chuẩn trụ cột hỗ trợ thực hành ESG, cùng đại diện các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, thủy sản và công nghệ môi trường. Về phía địa phương, tiếp và làm việc với đoàn có lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Khoa học và Công nghệ, Trung tâm Khuyến nông, đại diện UBND cùng các doanh nghiệp, hợp tác xã.
Tại Vĩnh Long, các bên đã trao đổi nhiều ý tưởng hợp tác mang tính đột phá nhằm hình thành nền tảng phát thải thấp. Bà Nguyễn Thị Xuân Thu nhấn mạnh, để Đồng bằng sông Cửu Long trở thành trung tâm thủy sản xanh, cần sớm xây dựng chiến lược phát triển dựa trên dữ liệu số và đổi mới sáng tạo. Đại diện VGA đã đề xuất hợp tác xây dựng chiến lược phát triển thủy sản bền vững phát thải thấp, xây dựng các mô hình thủy sản Net Zero, khảo sát nhu cầu đào tạo nhân lực. Đồng thời cho biết, Hiệp hội đang phối hợp cùng Cục Đổi mới sáng tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ) xây dựng Đề án Blue Ocean Hub để trình Chính phủ.
Bà Nguyễn Thị Xuân Thu, Phó Chủ tịch Hiệp hội Chuyển đổi Xanh Việt Nam (VGA), Trưởng đoàn Công tác, phát biểu về định hướng xây dựng chiến lược phát triển thủy sản bền vững và giảm phát thải tại Vĩnh Long. Ảnh: Hiệp hội Chuyển đổi Xanh Việt Nam.
Bên cạnh việc chia sẻ các cơ hội từ thị trường carbon, ông Phạm Hoài Trung và các thành viên cũng thảo luận ý tưởng xây dựng mô hình nuôi nhuyễn thể kết hợp rong biển, phát triển thương hiệu nghêu Net Zero, nghiên cứu tín chỉ carbon từ rừng ngập mặn và sản xuất biochar. Các đề xuất này được ông Châu Hữu Trị, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Vĩnh Long và cộng đồng doanh nghiệp đánh giá cao, xem đây là hướng đi sát với thực tiễn, giúp giải quyết bài toán môi trường và sinh kế.
Ông Phạm Hoài Trung, Phó Chủ tịch VGA, Trưởng ban ESG/Net Zero, chuyên gia thẩm định khí nhà kính và đánh giá trưởng các tiêu chuẩn ESG, chia sẻ về kiểm kê và cơ hội từ thị trường carbon cho doanh nghiệp thủy sản. Ảnh: Hiệp hội Chuyển đổi Xanh Việt Nam.
Kết luận buổi làm việc, ông Nguyễn Văn Truyền, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Vĩnh Long đề nghị VGA phối hợp với Sở xây dựng các chương trình, đề án hợp tác chính thức để trình UBND tỉnh xem xét triển khai trong thời gian tới.
Tiếp nối chuỗi làm việc, ngày 12/6, đoàn công tác đã đến Cần Thơ với tầm nhìn xây dựng mô hình “Cần Thơ xanh – thông minh – phát thải thấp”, hướng tới vai trò trung tâm dẫn dắt quá trình chuyển đổi toàn vùng. Tại đây, VGA đề xuất phối hợp nghiên cứu hệ thống đo đạc phát thải cho vùng nuôi, xây dựng cơ sở dữ liệu số và phát triển tín chỉ carbon thủy sản.
Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ tiếp và làm việc với Đoàn công tác VGA. Ảnh: Hà Văn.
Một điểm nhấn nhận được sự quan tâm lớn tại Cần Thơ là giải pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý môi trường nuôi, theo dõi khí nhà kính và cảnh báo dịch bệnh. Cùng với đó, ông Hoàng Văn Duật, Giám đốc Công ty TNHH Thủy sản Khánh Hòa đã giới thiệu công nghệ nuôi cá chình tuần hoàn tiết kiệm nước, sẵn sàng chuyển giao và xây dựng mô hình trình diễn tại địa phương. Bà Quách Thị Thanh Bình, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Cần Thơ cho biết sẽ báo cáo UBND thành phố các đề xuất này để làm cơ sở xây dựng chương trình hợp tác cụ thể.
Mô hình ứng dụng công nghệ cao trong nuôi trồng thủy sản phát triển tại TP Cần Thơ. Ảnh: Hà Văn.
Chuyến công tác tại Vĩnh Long và Cần Thơ không chỉ mở ra không gian hợp tác mới giữa VGA và các địa phương mà còn đặt những viên gạch đầu tiên cho các mô hình thủy sản Net Zero. Thông qua việc kết nối cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và người nuôi, VGA đang thúc đẩy chuyển đổi từ sản xuất truyền thống sang kinh tế xanh. Nếu triển khai đồng bộ, các sáng kiến này sẽ góp phần nâng cao giá trị thủy sản Việt Nam, tạo ra các mô hình mẫu có thể nhân rộng toàn quốc, đóng góp thiết thực vào cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
