Chuẩn hóa quy trình nuôi an toàn sinh học gà đồi Chí Linh

Chuẩn hóa kỹ thuật

Khu đồi tại vùng Ngũ Đài Sơn, phường Trần Nhân Tông, TP Hải Phòng của Trang trại Tân Tiến hiện đang duy trì nuôi 15.000 con gà thịt mỗi lứa. Khác với cảnh nồng nặc mùi hôi thường thấy ở các cơ sở chăn nuôi gia cầm truyền thống, toàn bộ khu chuồng trại tại đây luôn khô ráo, thông thoáng và thoang thoảng mùi men vi sinh. Sự đổi thay này bắt nguồn từ bước chuyển dịch tư duy sản xuất, đưa khoa học và quy trình an toàn sinh học vào chuồng trại.

Nuôi gà thả đồi có ưu điểm lớn là không gian vận động rộng giúp cơ thịt săn chắc, thơm ngon. Dù vậy, phương thức bán chăn thả lại tiềm ẩn nguy cơ nhiễm dịch bệnh rất cao từ môi trường nếu người nuôi lơ là kỹ thuật kiểm soát. Gắn bó với nghề nuôi gà bán thả đồi hơn 15 năm, ông Phạm Đức Thắng, đại diện Trang trại Tân Tiến cho biết đã xây dựng quy trình an toàn sinh học đa tầng nghiêm ngặt. Trước khi vào giống, toàn bộ chuồng trại được khử trùng tiêu độc triệt để. Thức ăn công nghiệp và con giống gà lai Hồ, lai chọi đều được nhập trực tiếp từ các doanh nghiệp uy tín.

“Phát triển chăn nuôi an toàn sinh học gắn với kinh tế tuần hoàn không chỉ là xu thế tất yếu mà còn là chìa khóa để ngành chăn nuôi vượt qua các thách thức về dịch bệnh, biến đổi khí hậu và yêu cầu hội nhập”, ông Phạm Đức Thắng chia sẻ.

“Mỗi lứa gà chúng tôi thực hiện tiêm vaccine từ 8 đến 10 lần theo đúng lịch, tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn định kỳ của cán bộ thú y cơ sở. Nhờ được vận động dưới tán cây ăn quả kết hợp kiểm soát dịch bệnh chặt chẽ, đàn gà khỏe mạnh, chất lượng thịt thơm ngon vượt trội, giá bán buôn tại trại luôn cao hơn thị trường 2.000 – 3.000 đồng/kg”, ông Thắng chia sẻ.

Bên cạnh phòng dịch, bài toán môi trường được giải quyết bằng việc phủ đệm lót sinh học dày 15 – 20cm trên 100% diện tích chuồng. Lớp đệm này phân giải nhanh chất thải, triệt tiêu khí độc NH3, H2S và giữ nền chuồng luôn khô ráo. Đồng thời định kỳ phun chế phẩm sinh học diệt ruồi muỗi thay cho hóa chất độc hại.

Toàn bộ phân gà được thu gom, ủ hoai bằng chế phẩm vi sinh làm phân bón hữu cơ chất lượng cao bón cho chính vườn vải, nhãn tạo bóng mát. Vòng tuần hoàn khép kín giúp trang trại cắt giảm 15 – 20% chi phí phân bón hóa học và thuốc thú y.

Không riêng các trang trại lớn, nhận thức về chăn nuôi an toàn sinh học đang lan tỏa mạnh mẽ đến các nông hộ tại các vùng đồi lân cận, tạo nền tảng hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung. Tại tổ dân phố An Mô, phường Trần Hưng Đạo, gia đình bà Hoàng Thị Hạnh hiện nuôi 10.000 con gà mỗi lứa, xuất bán đều đặn 3 lứa mỗi năm. Bà Hạnh áp dụng triệt để phương thức bán thả vườn. Gà được úm và nuôi trong chuồng kín đủ một tháng đầu tiên để hoàn thiện hệ miễn dịch, sau đó mới thả ra diện tích vườn rộng để chạy nhảy, tìm kiếm thức ăn tự nhiên dưới tán cây.

“Nuôi bán thả vườn giúp gà vận động nhiều, thịt săn chắc và ngon hơn hẳn nuôi nhốt chuồng kín. Gia đình tôi chỉ nhập giống và cám từ các công ty lớn có thương hiệu, đồng thời tuân thủ lịch tiêm phòng dưới sự hỗ trợ của cán bộ thú y địa phương. Nguyện vọng lớn nhất của người dân là tiếp tục được tập huấn thêm kỹ thuật mới và hỗ trợ để mở rộng quy trình chăn nuôi an toàn sinh học bài bản hơn”, bà Hạnh cho biết.

Gỡ điểm nghẽn bằng liên kết chuỗi giá trị

Chăn nuôi gà thả đồi tại các phường thuộc Chí Linh (cũ) như Trần Nhân Tông, Nguyễn Trãi, Trần Hưng Đạo… được hình thành và phát triển từ năm 2008 đến nay. Các khu vực chăn nuôi tập trung chủ yếu tại những địa bàn có điều kiện vườn đồi thuận lợi, phổ biến là gà lai Hồ. Đây là giống gà có khả năng thích nghi tốt với điều kiện chăn nuôi tại địa phương, chất lượng sản phẩm tốt, được người tiêu dùng ưa chuộng và có thị trường tiêu thụ ổn định.

Hiện nay, việc nuôi gà thả đồi tại đây đã phát triển với quy mô tương đối lớn, từng bước chuyển từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa, trở thành một trong những lĩnh vực chăn nuôi có thế mạnh của địa phương. Cùng với việc mở rộng quy mô, các cơ sở chăn nuôi đã quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, từng bước hiện đại hóa hệ thống chuồng trại.

Các hộ đầu tư chuồng nuôi kiên cố, phù hợp với yêu cầu chăn nuôi an toàn sinh học, trang bị hệ thống chống nóng, hệ thống cung cấp nước uống tự động, máy trộn thức ăn, thuốc thú y và một số thiết bị hỗ trợ khác, qua đó giảm công lao động, nâng cao hiệu quả và chủ động hơn trong quá trình chăn nuôi.

Bên cạnh đó, trình độ và kỹ năng của người chăn nuôi cũng từng bước được nâng lên, các hộ thường xuyên tham gia các lớp tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật do cơ quan chuyên môn tổ chức. Đồng thời được các đơn vị cung ứng thuốc thú y, thức ăn chăn nuôi tư vấn, hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng chống dịch bệnh. Qua đó, người chăn nuôi từng bước áp dụng quy trình kỹ thuật phù hợp, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả chăn nuôi.

Tuy nhiên, lĩnh vực chăn nuôi gà đồi tại các phường thuộc khu vực Chí Linh cũ vẫn đối diện nhiều rào cản khi quy mô giữa các hộ chưa đồng đều, chi phí đầu vào biến động, các khâu sơ chế, đóng gói, chế biến sâu và xây dựng thương hiệu còn hạn chế, sản phẩm chủ yếu xuất bán dạng gà sống thông qua thương lái.

Theo UBND phường Trần Nhân Tông, để tháo gỡ điểm nghẽn, cần đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân tiếp cận chính sách khuyến khích phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập trung theo Nghị quyết số 51/2025/NQ-HĐND của HĐND TP Hải Phòng, hỗ trợ các cơ sở áp dụng quy trình VietGAHP, an toàn dịch bệnh. Song song đó là các chương trình tập huấn áp dụng công nghệ sinh học, số hóa quản lý chăn nuôi và truy xuất nguồn gốc.

Trong đó, giải pháp để nâng tầm sản phẩm trong thời gian tới là vận hành đồng bộ chuỗi liên kết theo phương châm “Người chăn nuôi là chủ thể – hợp tác xã là đầu mối tổ chức sản xuất – doanh nghiệp là đối tác liên kết – thị trường là động lực”. Cùng với đó, cần tiếp tục hỗ trợ xây dựng và quảng bá thương hiệu “Gà đồi Chí Linh”, hoàn thiện nhãn hiệu, bao bì, chỉ dẫn địa lý và xúc tiến thương mại kết nối với các kênh phân phối hiện đại. Khi người dân được trang bị đầy đủ tri thức và làm chủ công nghệ, sản phẩm nông nghiệp địa phương mới có thể khẳng định vị thế và phát triển bền vững.

Gà đồi Chí Linh được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cấp giấy chứng nhận nhãn hiệu tập thể từ năm 1993. Đây là cơ sở để xây dựng thương hiệu, nâng cao thu nhập cho người chăn nuôi, tuy nhiên đến nay, giá trị này chưa được phát huy tương xứng với tiềm năng và kỳ vọng.