An toàn sinh học, chìa khóa bảo vệ đàn lợn trước dịch bệnh

Chủ động phòng dịch

Theo báo cáo của Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Đắk Lắk, tính đến cuối tháng 8/2025, toàn tỉnh có 28 xã, phường đang có dịch tả lợn Châu Phi chưa qua 21 ngày, với hơn 2.500 con lợn buộc phải tiêu hủy.

Nguyên nhân chủ yếu được xác định là chăn nuôi nhỏ lẻ, thiếu kiến thức và chưa tuân thủ đầy đủ các quy định an toàn sinh học. Một số hộ còn giấu dịch, vứt xác lợn chết ra môi trường, khiến mầm bệnh phát tán.

Ông Nguyễn Văn Minh, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh nhận định: “Trong bối cảnh dịch bệnh tả lợn Châu Phi diễn biến phức tạp và chưa có thuốc điều trị, vaccine phòng bệnh lại có giá thành cao và hạn chế độ tuổi sử dụng, chăn nuôi an toàn sinh học chính là giải pháp hiệu quả và bền vững nhất. Thực tế chứng minh những trang trại áp dụng đúng quy trình an toàn sinh học vẫn duy trì được sản xuất ổn định, không bị dịch bệnh xâm nhập ngay cả khi xung quanh đang có dịch.”

Để hỗ trợ người dân, Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Đắk Lắk đã và đang tiếp tục hướng dẫn bà con chăn nuôi theo các nguyên tắc an toàn sinh học quan trọng. Theo ông Minh, có 4 điều cần nhớ: Có hàng rào hoặc lưới che an toàn, có dụng cụ riêng cho khu nuôi, có bảo hộ lao động và có hố khử trùng tại cổng/khu chuồng.

Đồng thời, có 5 điều cần tránh: Không cho ăn thức ăn thừa chưa nấu chín, không cho người lạ, phương tiện ra vào, không nuôi chung lợn với động vật khác, không bán chạy, giết mổ lợn bệnh hoặc chết và không vứt xác lợn, xả thải chưa xử lý ra môi trường.

Cuối cùng, bà con cũng cần ghi nhớ 6 việc làm thiết yếu: Nhớ theo dõi sức khỏe đàn, nhớ dùng nước sạch và thức ăn đảm bảo, nhớ bổ sung dinh dưỡng, nhớ vệ sinh và khử trùng chuồng trại định kỳ, nhớ khai báo khi có lợn bệnh hoặc chết và nhớ tiêu hủy lợn bệnh, chết đúng hướng dẫn.

Ngoài ra, bà con cần đặc biệt chú ý: Chuồng trại thoáng mát, nền cao ráo, có rãnh thoát nước, hố khử trùng và lưới chắn côn trùng, chuột. Thức ăn và nước uống phải rõ nguồn gốc, không dùng thức ăn thừa từ nơi có dịch; nguồn nước phải sạch, thay hàng ngày. Kiểm soát người và phương tiện: Hạn chế tối đa người lạ, thương lái, xe vận chuyển ra vào khu vực chăn nuôi. Quản lý chất thải: phân, nước thải phải được xử lý, tuyệt đối không xả trực tiếp ra môi trường. Xử lý lợn bệnh hoặc chết bằng cách chôn, tiêu hủy đúng kỹ thuật. Tái đàn an toàn là chỉ mua giống có nguồn gốc rõ ràng, có giấy kiểm dịch, cách ly ít nhất 21 ngày.

Được biết, hiện tỉnh Đắk Lắk có tổng đàn lợn hơn 1,2 triệu con. Bên cạnh những hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, nhiều doanh nghiệp lớn như CP Việt Nam, Japfa, BAF…đã đầu tư trang trại công nghệ cao, ứng dụng mô hình chăn nuôi tuần hoàn, sinh thái, giảm phát thải.

Trong thời gian tới, theo ông Minh ngành chăn nuôi tỉnh sẽ tập trung phát triển chăn nuôi lợn theo hướng quy mô lớn, công nghệ cao, an toàn sinh học gắn với chuỗi giá trị.

Song song đó, công tác tuyên truyền, tập huấn kỹ thuật a toàn sinh học sẽ được Chi cục Chăn nuôi và Thú y phối hợp với chính quyền địa phương đẩy mạnh để bà con có thể chủ động phòng chống dịch, nâng cao hiệu quả sản xuất.

Định hướng phát triển chăn nuôi bền vững

Tỉnh Đắk Lắk có tổng diện tích tự nhiên hơn 18.096 km2, lớn thứ ba toàn quốc, có nhiều tiềm năng và lợi thế để phát triển ngành chăn nuôi. Điều kiện tự nhiên đa dạng tạo thuận lợi cho việc phát triển nhiều loại vật nuôi chủ lực như lợn, bò và gia cầm. Bên cạnh đó, nguồn thức ăn tự nhiên dồi dào và việc tận dụng phụ phẩm từ cây công nghiệp, cây lương thực giúp giảm chi phí và nâng cao hiệu quả chăn nuôi. Mạng lưới giao thông thuận lợi, thông suốt cũng là yếu tố giúp giảm chi phí vận chuyển thức ăn, vật tư và sản phẩm chăn nuôi.

Theo ông Nguyễn Văn Minh, hiện nay, ngành chăn nuôi trên địa bàn tỉnh phát triển mạnh mẽ với nhiều mô hình trang trại quy mô lớn, hiện đại, ứng dụng công nghệ cao để tạo ra sản phẩm chất lượng cao.

Tỉnh đã thu hút nhiều công ty lớn đầu tư như Công ty Cổ phần chăn nuôi CP Việt Nam, Công ty Cổ phần chăn nuôi BAF, Công ty Japfa Comfeed Việt Nam và Tập đoàn TH. Tỷ trọng chăn nuôi theo quy mô trang trại được nâng cao, tập trung nhiều nhất vào lợn hướng thịt, lợn sinh sản, gà hướng thịt và gà hướng trứng. Toàn tỉnh có hơn 3.500 trang trại chăn nuôi, trong đó có 79 trang trại quy mô lớn, 775 trang trại quy mô vừa và hơn 2.700 trang trại quy mô nhỏ.

Trong 8 tháng đầu năm 2025, chăn nuôi của tỉnh được duy trì tương đối ổn định. Ước tính tổng số lượng đàn vật nuôi đạt trên 23,4 triệu con. Cụ thể, đàn trâu, bò ước đạt trên 436 ngàn con, đàn lợn hơn 1,2 triệu con và đàn gia cầm trên 21,7 triệu con. Sản lượng thịt hơi các loại ước đạt 226.208 tấn và sản lượng trứng các loại ước đạt 481.560.000 quả.

Để phát triển chăn nuôi hiệu quả và bền vững, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Đắk Lắk cho hay, trong thời gian tới, ngành chăn nuôi Đắk Lắk sẽ tiếp tục tập trung vào phát triển theo hướng tập trung, quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao, an toàn sinh học và gắn kết chặt chẽ với chuỗi giá trị.

Tỉnh ưu tiên phát triển các mô hình chăn nuôi tuần hoàn, sinh thái, giảm phát thải, hướng tới mục tiêu phát triển xanh và bền vững. Đối với lợn và gia cầm, tỉnh sẽ thực hiện tốt chuyển dịch từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang trang trại công nghiệp, kiểm soát dịch bệnh nghiêm ngặt.

Tỉnh cũng khuyến khích áp dụng các công nghệ tiên tiến để giám sát sức khỏe động vật, quản lý thức ăn và môi trường chuồng trại. Cũng như xây dựng và hoàn thiện các chuỗi liên kết từ khâu sản xuất giống, cung cấp thức ăn, chăn nuôi, giết mổ, chế biến sâu đến phân phối và tiêu thụ.

Việc ứng dụng công nghệ sinh học trong sản xuất thức ăn chăn nuôi, sử dụng men vi sinh, thức ăn lên men, sẽ được đẩy mạnh để giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Song song đó, tỉnh sẽ tập trung xây dựng và hoàn thiện các chuỗi liên kết từ sản xuất giống đến tiêu thụ, đồng thời nâng cao hiệu quả công tác truyền thông, quảng bá sản phẩm.

Với những định hướng và giải pháp cụ thể, ngành chăn nuôi Đắk Lắk đang từng bước xây dựng một nền chăn nuôi hiện đại, an toàn và bền vững, không chỉ giúp người dân vượt qua những thách thức của dịch bệnh mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế chung của toàn tỉnh.