Mỗi con dúi ăn hết 200-300 đồng/ngày
Hơn hai năm trước, anh Nguyễn Văn Trí, thôn Nậm Búng, xã Gia Hội, tỉnh Lào Cai bắt đầu tìm hiểu nghề nuôi dúi Sau khi tham quan một số mô hình và học hỏi kinh nghiệm của những người đi trước, anh mua vài đôi về nuôi thử. Chưa hiểu hết tập tính của con vật, anh vừa chăm sóc vừa theo dõi khả năng thích nghi, cách ăn và quá trình sinh sản để quyết định có tiếp tục phát triển đàn hay không.

Từ vài đôi dúi ban đầu, đến nay anh Trí đã phát triển đàn nuôi lên hơn 200 con. Ảnh: Thanh Ngà.
“Ban đầu tôi chỉ mua vài đôi về nuôi, xem chúng ăn thế nào, có phát triển được không, có hao hụt không. Thấy nuôi được, tôi mới nhân đàn lên, chứ chưa làm nhiều ngay”, anh Trí chia sẻ.
Cách làm từng bước giúp anh có thời gian tích lũy kinh nghiệm, điều chỉnh việc chăm sóc phù hợp với điều kiện gia đình. Đến nay, sau đợt vừa xuất bán, đàn dúi của anh còn gần 200 con, gồm dúi má đào và dúi mốc. Riêng dúi má đào, từ một, hai đôi ban đầu đã phát triển lên khoảng 20 con.
Theo anh Trí, thức ăn cho dúi chủ yếu là tre, mía và ngô, đều dễ kiếm tại địa phương. Nhờ tận dụng nguồn thức ăn sẵn có, anh ước tính chi phí thức ăn mỗi con chỉ khoảng 200-300 đồng/ngày.
Mỗi tuần, anh dành khoảng một tiếng đến hơn một tiếng đi lấy tre. Mang về, tre được cắm vào bể nước để giữ tươi, dùng dần trong tuần. Cách bảo quản này giúp gia đình chủ động thức ăn, không phải ngày nào cũng đi chặt.
“Có người còn bảo tôi đến chặt giúp vì tre mọc vướng quá. Tôi tranh thủ lấy một lần rồi mang về cắm vào nước, có cây còn bật mầm. Như vậy, đàn dúi có tre ăn cả tuần mà mình cũng đỡ công”, anh Trí nói.
Với quy mô hiện nay, anh sử dụng khoảng 3 kg mía mỗi ngày, điều chỉnh theo thời tiết và nhu cầu của đàn. Những con chuẩn bị sinh sản, dúi nhỏ mới tách mẹ được chú ý bổ sung dinh dưỡng. Lượng thức ăn được tính vừa đủ, tránh cho nhiều gây dư thừa, lãng phí.

Anh Trí ước tính chi phí thức ăn mỗi con chỉ khoảng 200-300 đồng/ngày. Ảnh: Thanh Ngà.
Anh Trí ước tính, nhờ tận dụng nguyên liệu tại chỗ, tiền thức ăn bình quân khoảng 200-300 đồng/con/ngày. Tuy nhiên, mức chi này phụ thuộc nguồn thức ăn mỗi hộ có thể chủ động. Với gia đình anh, đây là điều kiện thuận lợi để duy trì đàn và giảm áp lực chi phí.
Chú trọng giữ ấm và ghép đôi sinh sản
Nguồn thức ăn thuận tiện là một lợi thế, nhưng để đàn dúi phát triển, anh Trí phải rút kinh nghiệm từ những lần hao hụt. Năm đầu, do chưa nắm kỹ cách chăm sóc, chuồng trại giữ ấm chưa tốt, đàn dúi bị ảnh hưởng khi trời rét. Từ đó, anh chú ý hơn đến việc che chắn, giữ chuồng khô và theo dõi con vật lúc giao mùa.
“Lúc mới nuôi, tôi chưa biết cách giữ ấm nên cũng bị hao hụt. Sau đó, mình theo dõi rồi rút kinh nghiệm dần. Khi cho ăn phải để ý, thấy con nào bỏ ăn, khò khè thì kiểm tra ngay”, anh Trí cho hay.
Theo kinh nghiệm của anh, chuồng nuôi cần được bố trí phù hợp, hạn chế hơi ẩm từ nền đất, nhất là những ngày nồm. Việc quan sát hằng ngày giúp người nuôi nhận ra những thay đổi của đàn để xử lý sớm.
Đối với dúi sinh sản, khâu anh coi trọng nhất là ghép đôi. Muốn làm được, người nuôi phải hiểu tập tính, theo dõi biểu hiện từng con và lựa chọn thời điểm phù hợp. Đây cũng là công việc đòi hỏi anh dành thời gian học hỏi, tích lũy kinh nghiệm.
“Nuôi dúi muốn phát triển đàn thì phải ghép sinh sản được. Nếu ghép không thành công, dúi không đẻ thì mình không có con để nhân lên. Vì thế, tôi phải quan sát thường xuyên, nuôi lâu mới dần quen”, anh Trí chia sẻ.

Dúi xuất bán thường đạt trọng lượng khoảng 1,6-2 kg/con. Ảnh: Thanh Ngà.
Hiện tại, anh duy trì khoảng ba lứa sinh sản mỗi năm một con. Số con từng lứa khác nhau, thường từ một đến bốn con. Sau khi dúi đẻ, anh tiếp tục theo dõi sức khỏe mẹ và con, chú ý thức ăn, điều kiện chuồng nuôi trước khi tách đàn.
Về tiêu thụ, theo anh Trí, hiện có thương lái đến tận nơi thu mua, ngoài ra gia đình còn bán lẻ. Dúi xuất bán thường đạt trọng lượng khoảng 1,6-2 kg/con. Lượng khách hỏi mua khá nhiều, nhưng khả năng cung cấp phụ thuộc số con nuôi được và lượng đàn cần giữ lại.
Anh ước tính chi phí cả trại khoảng 30-35 triệu đồng/năm. Nếu mỗi năm bán được 200 con, bình quân 1,1 triệu đồng/con, doanh thu dự kiến đạt 220 triệu đồng. Từ kinh nghiệm của mình, anh Trí sẵn sàng hướng dẫn người muốn tìm hiểu cách làm chuồng, chuẩn bị thức ăn và chăm sóc dúi. Anh cho rằng nên nuôi thử với số lượng ít, nắm được kỹ thuật rồi mới tăng đàn để phù hợp khả năng chăm sóc và điều kiện gia đình.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
