Sau nhiều năm mệt mỏi đối phó với dịch tả lợn Châu Phi, tháng 4/2026, gia đình ông Trần Văn Xuyến tại thôn Tân Đức, xã Tuyên Sơn, tỉnh Quảng Trị quyết định cải tạo chuồng nuôi lợn chuyển sang nuôi lươn không bùn. Sau hơn 3 tháng thả nuôi, lươn phát triển tốt, nhiều con đạt kích cỡ lớn hơn dự kiến. Gia đình ông Xuyến đặt niềm tin vào con lươn bởi dù là đối tượng nuôi mới ở địa phương nhưng nuôi lươn khá nhàn, ít dịch bệnh.

Tận dụng lợi thế nguồn nước dồi dào, nhiều hộ dân tại xã Tuyên Sơn đã cải tạo chuồng lợn chuyển sang nuôi lươn không bùn. Ảnh: Võ Dũng.
Bên cạnh đó, vùng đất Tuyên Sơn có nguồn nước từ núi cao được dẫn về, sử dụng không bao giờ cạn. Chuồng nuôi lợn cải tạo đơn giản, tính ra chi phí để nuôi lươn không bùn thấp hơn ở những địa phương khác.
“Nuôi lợn nhiều thời điểm lãi lớn nhưng quá rủi ro. Nuôi lươn không bùn chi phí đầu vào ở đây chủ yếu là con giống và thức ăn, còn những cái khác cơ bản đã có sẵn. Sau khi xã cho đi tập huấn, chúng tôi tự tin sẽ áp dụng được kỹ thuật nuôi lươn không bùn. Bây giờ đang nuôi thử nghiệm nhỏ lẻ nhưng nếu tiến lên nuôi lớn hơn thì điều chúng tôi lo lắng nhất là đầu ra và giá cả”, ông Xuyến cho hay.
Ông Đinh Ngọc Bảo, một hộ nuôi thử nghiệm tại thôn Tân Hương chia sẻ, nuôi lươn không bùn là hướng đi mới nhiều triển vọng. Với nguồn nước dồi dào, mỗi ngày gia đình ông thay nước trong bể 4 lần vào trước và sau khi cho lươn ăn. Môi trường nuôi được làm sạch thường xuyên nên lươn không xuất hiện dịch bệnh. Nước thải được dẫn xuống ao nuôi cá nên gần như không chịu áp lực về mặt môi trường.
Theo ông Bảo, ngoài chi phí giống và thức ăn, nếu muốn nuôi quy mô lớn và tiến lên thành vùng nuôi hàng hóa thì chi phí xây dựng bể nuôi là lớn nhất. Người nuôi phải có bể dự phòng, khi lươn nuôi phân hóa, phát triển không đồng đều thì phải san con nhỏ sang bể khác vì lươn rất hay ăn thịt đồng loại.
“Gia đình tôi xây 2 bể, mỗi bể có diện tích 6m2, cao 0,8m, tổng chi phí gần 18 triệu đồng. Ngoài việc nên thay nước thường xuyên để làm sạch môi trường nuôi, giúp lươn tránh được dịch bệnh thì cần có đủ giá thể để lươn ẩn nấp và ngoi lên lấy oxy. Mô hình nuôi lươn không bùn bước đầu có hiệu quả tích cực nhưng nếu giá bán lươn thương phẩm chỉ từ 50 – 70 nghìn đồng/kg như hiện nay thì người nuôi không có lãi. Vì vậy điều quan trọng nhất là đầu ra và giá cả”, ông Bảo ái ngại.

Con lươn đang mở ra nhiều hi vọng cho người dân Tuyên Sơn. Ảnh: Võ Dũng.
Ông Cao Vũ Đăng, Phó Chủ tịch UBND xã Tuyên Sơn cho hay, trên địa bàn xã hiện nay có 12 hộ, tập trung tại các thôn Tân Hương, Tân Đức, Tân Ấp và Thanh Thạch cải tạo chuồng nuôi lợn chuyển sang nuôi lươn không bùn. Các hộ dân đều thả giống vào giữa tháng 4 và sau 8 tháng có thể xuất bán. Số lượng chuyển sang nuôi lươn sẽ còn tăng do thời gian qua nuôi lợn gặp quá nhiều rủi ro và chịu áp lực lớn về môi trường.
Để khuyến khích người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, UBND xã Tuyên Sơn đã lồng ghép các nguồn vốn, tổ chức tập huấn, hỗ trợ các hộ dân này 70% chi phí con giống, 50% chi phí thức ăn và thuốc thú y. Đến nay, 12 hộ chuyển đổi mô hình đều cho thấy tín hiệu khả quan.
“Nuôi lươn ở đây sẽ rất thuận lợi vì nguồn nước rất dồi dào. Ở vùng này, số lượng quán hàng sử dụng lươn làm thực phẩm rất lớn nhưng hầu hết đều nhập sỉ từ các địa phương khác. Để tiến tới nuôi lươn hàng hóa số lượng lớn, chính quyền xã đang liên hệ với các đầu nậu để khi người dân có sản lượng sẽ sẵn sàng thu mua”, ông Đăng cho hay.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
