Những cây đương quy đầu tiên bén rễ, mở ra kỳ vọng về hướng sinh kế bền vững, giảm phụ thuộc vào nương rẫy, tạo thêm giá trị dưới tán rừng.
Thay cây trồng, đổi cách làm
Nằm cách trung tâm hành chính TP Đà Nẵng khoảng 210km, xã Trà Linh ẩn mình trên dãy Ngọc Linh hùng vĩ. Đây là địa bàn miền núi còn nhiều khó khăn, tập quán canh tác của người dân còn hạn chế, sản xuất chưa tạo được nguồn thu ổn định. Trong điều kiện đó, tìm kiếm những cây trồng phù hợp với khí hậu, thổ nhưỡng, đồng thời có giá trị kinh tế cao hơn cây truyền thống là hướng đi được địa phương và ngành nông nghiệp quan tâm.
Anh Hồ Văn Chiến phấn khởi khi những cây đương quy đầu tiên cho thu hoạch, mang lại thu nhập cao hơn hẳn trồng sắn, bắp. Ảnh: Lan Anh.
Qua khảo sát, Trung tâm Khuyến nông TP Đà Nẵng nhận thấy khu vực núi Ngọc Linh có nhiều điều kiện phù hợp với cây đương quy, từ độ cao, khí hậu, thổ nhưỡng đến diện tích rừng. Việc đưa cây dược liệu này vào sản xuất được kỳ vọng từng bước thay thế những diện tích cây trồng cho hiệu quả kinh tế thấp, đồng thời phát huy lợi thế phát triển dược liệu của địa phương. Với những hộ dân nghèo, đây là cơ hội tiếp cận hướng sản xuất trước đây vốn nằm ngoài khả năng đầu tư của bà con.
Gia đình anh Hồ Văn Chiến, thôn Ngọc Linh, xã Trà Linh là một trong những hộ tham gia mô hình. Trước đây, diện tích rẫy của gia đình chủ yếu trồng sắn, bắp nhưng hiệu quả không cao. Tháng 11/2025, gia đình anh được Trung tâm Khuyến nông Đà Nẵng hỗ trợ 2.000 cây đương quy. Cùng với cây giống, cán bộ khuyến nông trực tiếp hướng dẫn cách trồng, chăm sóc và theo dõi quá trình sinh trưởng.
“Trước đây mình chỉ biết trồng sắn, trồng bắp, chưa bao giờ biết tới cây đương quy. Nếu tự mua giống về làm thì mình cũng không có tiền và cũng chưa biết kỹ thuật. Được hỗ trợ cây giống và hướng dẫn cách trồng, chăm sóc nên mình mạnh dạn làm thử”, anh Chiến chia sẻ.
Sự đồng hành của khuyến nông giúp người dân làm chủ kỹ thuật, từng bước nâng hiệu quả mô hình trồng đương quy. Ảnh: Lan Anh.
Sau một năm chăm sóc, những cây đương quy trên mảnh đất trước đây trồng sắn, bắp đã dần cho thu hoạch. Đến nay, gia đình anh đã bán được 50kg củ đầu tiên, thu khoảng 6 triệu đồng, giá bán bình quân khoảng 120.000 đồng/kg.
Theo anh Chiến, nếu được chăm sóc tốt, đương quy có thể đạt năng suất khoảng 10 tấn/ha. Với giá bán hiện nay, mỗi hecta có thể cho doanh thu khoảng 1 tỷ đồng. Tuy nhiên, để đạt năng suất và chất lượng củ cao, người trồng phải nắm vững kỹ thuật, chăm sóc cây đúng quy trình.
“Trồng đương quy hiệu quả hơn hẳn sắn, bắp. Đất ở đây hợp với cây này, cây lên rất tốt. Thấy có hiệu quả nên mình muốn làm thêm. Giờ mình cũng biết cách làm rồi nên tự gieo thêm khoảng 1.000 cây. Có cây giống mình sẽ trồng tiếp, mở rộng thêm diện tích. Làm được cây này mới mong có thêm thu nhập, chứ cứ trồng sắn, trồng bắp mãi thì thu nhập không cao”, anh Chiến cho biết.
Khuyến nông đồng hành
Trà Linh nằm trong vùng núi Ngọc Linh, có khí hậu, thổ nhưỡng đặc thù, phù hợp phát triển sâm Ngọc Linh và nhiều loài dược liệu quý như đẳng sâm, thất diệp nhất chi hoa, lan kim tuyến, đương quy…
Từ lợi thế này, Trung tâm Khuyến nông TP Đà Nẵng triển khai dự án trồng cây đương quy phát triển kinh tế miền núi, thuộc Dự án 2 – Chương trình Mục tiêu quốc gia Giảm nghèo bền vững tại thôn 1, xã Trà Linh với quy mô 1,44 ha, 11 hộ tham gia.
Đương quy sinh trưởng tốt, mang lại niềm phấn khởi cho người dân tham gia mô hình tại Trà Linh. Ảnh: Lan Anh.
Sau thời gian trồng, đương quy sinh trưởng tốt, tỷ lệ sống đạt trên 90%, cây phát triển tương đối đồng đều, ít sâu bệnh, thích nghi tốt với điều kiện khí hậu, đất đai địa phương.
Ông Nguyễn Đình Vương, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Khuyến nông TP Đà Nẵng cho biết, kết quả bước đầu cho thấy đương quy có triển vọng phát triển tại Trà Linh. Quan trọng hơn, người dân đã dần làm quen với cây trồng mới, nắm được kỹ thuật chăm sóc và bước đầu tự nhân giống để tiếp tục sản xuất.
Với lợi thế về rừng và hệ sinh thái đặc thù của vùng Ngọc Linh, phát triển cây dược liệu phù hợp có thể tạo thêm sinh kế cho người dân mà vẫn gắn với bảo vệ tài nguyên rừng. Khi sản xuất mang lại nguồn thu ổn định, người dân sẽ có thêm động lực duy trì canh tác trên diện tích hiện có, hạn chế mở rộng nương rẫy và giảm áp lực lên rừng.
Người dân đã tự nhân được giống đương quy để mở rộng sản xuất. Ảnh: Lan Anh.
“Thời gian tới, Trung tâm sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ kỹ thuật để bà con làm chủ quy trình sản xuất, từng bước mở rộng diện tích, hướng tới hình thành vùng nguyên liệu dược liệu phù hợp với địa phương”, ông Vương nói.
Phát triển cây đương quy ở Trà Linh mới ở những bước đầu, phía trước vẫn còn bài toán về đầu ra và liên kết tiêu thụ. Tuy vậy, những mầm cây đang bén rễ đã mở hướng phát triển mới cho vùng cao để nâng giá trị sản xuất, từng bước hình thành vùng dược liệu hàng hóa. Khi thị trường được kết nối ổn định, đương quy và các cây dược liệu khác hoàn toàn có thể trở thành sinh kế lâu dài, đồng thời góp phần để người dân giữ rừng, bảo vệ rừng.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
