Độc chiêu truyền dịch tiếp sức cho bưởi

“Truyền đạm” cho cây

Trong chuyến thực tế tại thủ phủ cây có múi Hòa Bình (cũ), đi từ vùng cam Cao Phong sang đất bưởi Tân Lạc, hình ảnh không hiếm gặp đó là những vườn cây già cỗi, vàng lá… bị chủ vườn bỏ mặc, không chăm sóc khiến chúng càng trở nên xơ xác, hoang tàn.

Vài năm trước, cả một vùng đồng rừng này phủ kín những thảm xanh với mùi hoa cam, hoa bưởi thơm ngào ngạt, kéo về bao nhiêu ong bướm, trái ngược hoàn toàn với bức tranh thời điểm hiện tại.

Thế nhưng không phải ai cũng quay lưng với loài “cây vàng” một thời giúp người nông dân xứ Mường thay da đổi thịt. Vẫn còn rất nhiều nông dân kiên trì, sống chết với cam, bưởi…, tìm mọi cách để giữ cây, giữ vườn.

Chị Nguyễn Thị Oanh, Giám đốc HTX Bình Minh – người đang quyết tâm đeo đuổi giống bưởi đỏ Thanh Hối dẫn tôi mục sở thị vườn bưởi đẹp nhất Tân Lạc. Đó là vườn bưởi 700 cây trên diện tích 2ha của anh Lê Xuân Trường, xã Tân Lạc.

Xuyên qua những cánh đồng lúa đang bắt đầu ngả màu vàng, vườn bưởi của anh Trường khá khuất nẻo, xa khu dân cư, nằm gọn gàng trong một thung lũng vắng vẻ. Nguyên khu đồi 2ha này, 15 năm trước anh Trường cho máy xúc hạ cốt, múc thành bậc thang để trồng bưởi theo kiểu giật cấp.

Vì lẽ đó, vườn cây của anh ôm theo mé đồi từ thấp lên cao, lượn sóng rất đẹp mắt. Đứng trên đỉnh đồi sẽ quan sát trọn vẹn những cây bưởi được trồng theo hàng lối, cây nào cũng no nê nắng, đứng độc lập một khoảng riêng, không bị tán cây này che lấp cây kia. Vì có khoảng không rộng nên tán cây tròn xoe, lá xanh thẫm, bóng mượt, tán tỏa rộng tới 5 – 6 mét.

“Vườn bưởi của tôi đang tuổi sung sức, giống như thanh niên bắt đầu tuổi trưởng thành, cây rất khỏe, sai quả. Trung bình mỗi cây bưởi mỗi vụ đậu tới 200 – 300 quả, đạt cỡ tiêu chuẩn đủ để xuất khẩu sang thị trường Châu Âu (trọng lượng bưởi ruột đỏ đạt từ 1 – 1,5kg/quả, bưởi da xanh đạt 1,5 – 2kg/quả)”, anh Trường giới thiệu.

Trong tổng số 700 cây bưởi của anh có 150 cây bưởi da xanh, 550 cây bưởi ruột đỏ trồng cùng thời điểm năm 2010. Từ khi trồng, anh chủ trương trồng ghép mầm chứ không trồng cành chiết như các vườn khác, do đó tuổi thọ của cây dài hơn, bền hơn.

“Trồng cành chiết mau cho thu hoạch nhưng sau khoảng chục năm cây sẽ cỗi rồi thoái hóa. Trồng ghép mầm thời gian cho thu hoạch lâu hơn nhưng ngược lại tuổi thọ của cây lại bền hơn”, anh cho biết.

Kinh nghiệm của anh Trường là không bắt cây vắt kiệt sức để thu hoạch quả. Đầu vụ, khi bưởi bắt đầu kết trái, anh tỉa bớt quả non, chỉ giữ số lượng nhất định để không hại cho cây. Trong quá trình tiếp theo, vẫn tiếp tục loại bỏ những quả bưởi bị cằn, thiếu nắng hay có vết trên vỏ bên ngoài. Ngoài ra, yếu tố then chốt là quy trình chăm sóc vườn cây theo hướng hữu cơ, hạn chế dùng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hóa học…

“Tôi không sử dụng thuốc diệt cỏ và hóa chất thuộc danh mục cấm. Thuốc diệt côn trùng, ruồi vàng gây hại tôi tự chế từ tỏi, ớt, gừng, nghệ… nghiền nhỏ, sau đó ngâm với rượu rồi đem phun. Đối với cỏ, tôi sử dụng đạm và kali đỏ theo tỷ lệ nhất định, hòa với dấm, đợi khi trời nắng phun là cỏ chết ngay, không những diệt được cỏ mà lại bổ sung dưỡng chất cho đất”, anh Trường chia sẻ bí quyết.

Dùng B1, Tetracyclin… truyền dịch cho cây 

Vườn bưởi của anh Trường được trồng ra hàng ra lối, mỗi cây cách nhau chừng 2 mét, không để tán cây nọ chạm vào cây kia. Những dãy bưởi được trồng theo từng bậc thang cao thấp khác nhau, bậc thang nào cũng hướng về phía có nắng, không để cây bị cớm nắng. Những cây bưởi 15 năm tuổi tán tròn xoe, phải có cột chống để đỡ những cành la đà, nặng trĩu vì quả lúc lỉu.

Vừa chia sẻ phương pháp canh tác, chăm sóc bưởi theo hướng hữu cơ của mình, anh Trường vừa chỉ dẫn: “Muốn nhìn thấy hết quả phải đứng sát gốc, nhìn từ bên trong nhìn ra mới thấy, bởi lá bưởi to che hết không thấy quả đâu”.

Theo chỉ dẫn của anh Trường, tôi đứng sát gốc một cây bưởi rồi nhìn ra xung quanh mới thấy rất nhiều chùm quả bị giấu trong các kẽ lá. Những quả bưởi tròn xoe, lúc lỉu, nhìn hoa cả mắt, không thể đếm được một cây có bao nhiêu trái…

Anh Trường cho biết trung bình mỗi cây có từ 200 quả trở lên. Cây to, tán rộng có thể cho tới 400 quả/vụ. Trên các cành cây là những bẫy bắt ruồi vàng treo tòn ten trong chai nhựa. Xen kẽ trong vườn bưởi có 4 – 5 cây ổi lững lững, quả tròn căng, chín mọng, nhìn rất ngon mắt. “Ổi trồng để bẫy ruồi vàng chứ không lấy quả. Cách thức này cũng rất hiệu quả”, anh hồ hởi.

Khi đi tới khu vực cuối vườn, tôi bất ngờ trước lỉnh kỉnh những chai nhựa, dây truyền… đang giắt ở gốc cây, có cả những cây đang được “truyền nước” trực tiếp vào thân, đoạn dây truyền bằng nhựa nối từ miệng chai nhựa dốc ngược… Anh Trường giải thích: “Đây là truyền dưỡng chất để phục hồi những cây yếu. Tôi dùng B1, Tetracyclin… – thuốc dùng cho người nghiền nhỏ, hòa nước rồi khoan lỗ trên thân cây, trực tiếp truyền dưỡng chất cho những cây suy yếu. Phương phát này cũng rất hiệu quả”.

Trong khi hàng loạt nhà vườn trồng cam, bưởi ở Cao Phong, Tân Lạc “thất thủ” thì vườn bưởi của anh Trường vẫn không có để bán.

“Bưởi ruột đỏ cỡ từ 1 – 1,5kg được tuyển lựa để xuất sang EU. Năm ngoái tôi xuất được 2 container, giá bán trung bình từ 15 – 20 ngàn đồng/quả. Bưởi da xanh bán theo cân, từ 30 – 40 ngàn đồng/kg, với trọng lượng từ 1,5 – 2kg/quả, tính ra tiền được 50 – 60 ngàn đồng/trái”, anh Trường cho biết.

Vụ bưởi năm ngoái, trong lúc nhiều nhà vườn bưởi chín rụng vì không có người mua, anh Trường trừ tất cả chi phí vẫn thu được 800 triệu đồng. Tới đây, theo ấp ủ của chị Nguyễn Thị Oanh (Giám đốc HTX Bình Minh), anh Lê Xuân Trường sẽ mở cửa vườn để khách du lịch tới thăm quan, trải nghiệm.

“Một vườn cây hữu cơ xanh tốt, lượn sóng theo những triền đồi đẹp như tranh, không khí trong lành, không độc hại, không thuốc bảo vệ thực vật… sẽ là minh chứng để thấy rằng nếu biết chăm sóc, bảo vệ cây trồng, bảo vệ đất đai, canh tác đúng cách, có phương pháp khoa học… sẽ luôn bền vững, hiệu quả”, chị Nguyễn Thị Oanh chia sẻ.