Việt Nam mở rộng cơ hội đầu tư phát triển ngành chăn nuôi bền vững

Ngành chăn nuôi Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ, với định hướng phát triển dựa trên công nghệ cao, chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn và chuỗi giá trị, tạo dư địa lớn cho hợp tác quốc tế và thu hút đầu tư chất lượng cao.

Phát triển chuỗi giá trị chăn nuôi

Chia sẻ tại Diễn đàn Chăn nuôi châu Á 2026, sáng 20/7, ông Lã Văn Kính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thức ăn chăn nuôi Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh các thách thức toàn cầu ngày càng gay gắt thì việc gắn kết, hợp tác quốc tế là xu thế tất yếu. 

“Việt Nam và Trung Quốc có nhiều lợi thế bổ trợ lẫn nhau, vì vậy những dự án hợp tác thực chất, dựa trên nguyên tắc bình đẳng, cùng có lợi và tuân thủ pháp luật sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành chăn nuôi khu vực”, ông Kính nói và cho biết, Việt Nam đang ưu tiên thu hút các dòng vốn chất lượng cao, công nghệ tiên tiến và phương thức quản trị hiện đại nhằm tạo ra giá trị gia tăng cho toàn chuỗi ngành hàng.

Trình bày chiến lược phát triển ngành chăn nuôi đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam Nguyễn Xuân Dương cho biết, Chính phủ xác định chăn nuôi là ngành kinh tế quan trọng, chiếm khoảng 25-30% giá trị sản xuất nông nghiệp.

Mục tiêu xuyên suốt là phát triển theo chuỗi giá trị, bảo đảm an toàn sinh học, an toàn thực phẩm, thân thiện với môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu và nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng nhu cầu trong nước và thúc đẩy xuất khẩu.

Đến nay, nhiều chỉ tiêu của ngành đã vượt kế hoạch, trong đó, sản lượng thịt các loại đạt 6,88 triệu tấn, cao hơn mục tiêu 5,5 – 6 triệu tấn đặt ra cho năm 2025. Trong cơ cấu sản phẩm, thịt lợn chiếm khoảng 63-65%, thịt gia cầm 25-27% và thịt gia súc ăn cỏ khoảng 9-11%.

Đến năm 2030, ngành đặt mục tiêu đạt 6,5-7 triệu tấn thịt và tiếp tục chuyển dịch cơ cấu theo hướng tăng tỷ trọng gia cầm và gia súc ăn cỏ.

Bên cạnh việc nâng sản lượng, ngành sẽ ưu tiên phát triển công nghiệp giết mổ, chế biến sâu, xây dựng vùng an toàn dịch bệnh, đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ 4.0 để nâng cao giá trị gia tăng. “Đây cũng là những lĩnh vực Việt Nam ưu tiên thu hút đầu tư trong giai đoạn tới”, ông Dương nói.

Tuy nhiên, theo ông Dương, thị trường chăn nuôi Việt Nam cũng đặt ra không ít thách thức đối với nhà đầu tư khi mức độ hội nhập ngày càng sâu rộng. Việt Nam đã tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do như CPTPP và EVFTA, vì vậy thuế nhập khẩu đối với nhiều sản phẩm thịt có thể sẽ giảm dần về 0% trong 5-7 năm tới.

Trong khi đó, Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu thức ăn chăn nuôi nhập khẩu từ châu Âu và châu Mỹ – những khu vực có lợi thế về quy mô sản xuất. Điều này khiến ngành chăn nuôi trong nước phải cạnh tranh trực tiếp với sản phẩm nhập khẩu.

“Đây là thực tế mà các nhà đầu tư cần tính toán kỹ trước khi tham gia thị trường Việt Nam. Muốn cạnh tranh thành công, sản phẩm phải có giá thành hợp lý, chất lượng cao và đủ sức cạnh tranh với thịt nhập khẩu từ châu Âu, châu Mỹ”, ông Dương nhấn mạnh.

Không chạy theo quy mô

Ông Phạm Kim Đăng, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y cho biết, Việt Nam hiện đứng thứ 5 thế giới về tổng đàn lợn, thứ 6 về sản lượng thịt lợn, đứng thứ 2 thế giới về đàn thủy cầm và dẫn đầu Đông Nam Á về sản xuất thức ăn chăn nuôi.

Ngành không chỉ đáp ứng cơ bản nhu cầu thực phẩm trong nước mà còn từng bước mở rộng xuất khẩu với giá trị năm 2025 đạt 627 triệu USD.

Tuy nhiên, ông Đăng cho rằng, ngành chăn nuôi đang chịu nhiều sức ép từ biến động địa chính trị, chi phí logistics, cạnh tranh thương mại, yêu cầu ngày càng cao về môi trường, truy xuất nguồn gốc và phúc lợi động vật. Cùng với đó là áp lực thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 và sự phụ thuộc lớn vào nguyên liệu thức ăn chăn nuôi nhập khẩu.

Theo ông Đăng, giai đoạn 2026 – 2030 là “thời điểm vàng” để Việt Nam chuyển đổi ngành chăn nuôi theo hướng hiện đại và phát triển bền vững, phù hợp với khuyến nghị của FAO về sản xuất tốt hơn, năng suất cao hơn, dinh dưỡng tốt hơn, môi trường tốt hơn và cuộc sống tốt hơn.

“Mục tiêu cuối cùng là nâng cao đời sống của tất cả các tác nhân trong chuỗi ngành hàng. Vì vậy, việc hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp, người chăn nuôi và các bên liên quan là yếu tố cốt lõi để phát triển bền vững”, ông Đăng nói và kỳ vọng thông qua Diễn đàn sẽ có thêm nhiều thông tin, kinh nghiệm được chia sẻ, góp phần thúc đẩy ngành chăn nuôi phát triển bền vững, đáp ứng nhu cầu trong nước và đóng góp vào sự phát triển chung của khu vực.

Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y Phạm Kim Đăng nhấn mạnh, nhà đầu tư nên tập trung vào những lĩnh vực Việt Nam đang ưu tiên như công nghệ chăn nuôi, chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc, giết mổ, chế biến sâu và phát triển chuỗi giá trị, thay vì chỉ mở rộng quy mô sản xuất.

Ngành chăn nuôi Việt Nam sẽ phát triển theo hướng kiểm soát tổng đàn, cân đối cung – cầu, bảo đảm hiệu quả kinh tế, không đánh đổi môi trường và duy trì sinh kế cho người chăn nuôi. Vì vậy, các dự án đầu tư cần đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn sinh học, phúc lợi động vật và phát triển bền vững.

Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam Nguyễn Xuân Dương khuyến nghị, doanh nghiệp Trung Quốc cần nghiên cứu kỹ thị trường, lựa chọn lĩnh vực có thế mạnh và ưu tiên liên kết với doanh nghiệp Việt Nam để phát triển chuỗi giá trị. Đồng thời, hai nước cần đẩy mạnh chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và kết nối các hiệp hội ngành hàng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành chăn nuôi.