Việt Nam – Hà Lan hợp tác thủy sản bền vững

Trong khuôn khổ chuyến công tác của đoàn đại biểu ngành nuôi trồng thủy sản Việt Nam tại Hà Lan từ ngày 29/8 – 5/9/2026, đoàn đã có chương trình làm việc với Bộ Nông nghiệp, Thủy sản, An ninh lương thực và Thiên nhiên cùng Bộ Ngoại giao Hà Lan và Wageningen University & Research (WUR). Các cuộc trao đổi cho thấy nhiều dư địa để Việt Nam và Hà Lan tiếp tục làm sâu sắc quan hệ hợp tác trong nuôi trồng thủy sản, từ quản lý nước, công nghệ, giống, dinh dưỡng và sức khỏe thủy sản đến chuyển đổi số, tài chính, thị trường và phát triển chuỗi giá trị bền vững.

Phát huy những thế mạnh bổ trợ giữa Việt Nam và Hà Lan

Tại cuộc làm việc với Bộ Nông nghiệp, Thủy sản, An ninh Lương thực và Thiên nhiên Hà Lan và Bộ Ngoại giao Hà Lan, hai bên cùng đánh giá cao nền tảng hợp tác lâu dài giữa hai quốc gia.

Phát biểu chào mừng đoàn, Thứ trưởng Mark Roscam đánh giá Việt Nam đã xây dựng được một ngành nuôi trồng thủy sản có vị trí quan trọng trên thế giới, nổi bật với tôm, cá tra và nuôi biển. Trong khi Việt Nam có kinh nghiệm sản xuất thực tiễn, quy mô ngành lớn và cộng đồng doanh nghiệp năng động, Hà Lan có thế mạnh về đổi mới sáng tạo, quản lý nước, công nghệ, nghiên cứu khoa học, chọn giống, dinh dưỡng, sức khỏe thủy sản, hệ thống nuôi tuần hoàn và các công nghệ giám sát số.

Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư Trần Đình Luân cho biết Việt Nam mong muốn tiếp tục tăng cường hợp tác với Hà Lan trong các lĩnh vực như quản lý và tiết kiệm nước; hệ thống nuôi tuần hoàn; giám sát số và sản xuất dựa trên dữ liệu; giống, dinh dưỡng và sức khỏe động vật thủy sản; sản xuất thích ứng với biến đổi khí hậu; kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải.

Các mô hình đặc thù của Việt Nam như tôm – rừng ngập mặn, tôm – lúa và nuôi sinh thái cũng mở ra những hướng hợp tác có nhiều ý nghĩa, khi có thể kết hợp sản xuất, sinh kế người dân và bảo vệ hệ sinh thái.

Một trong những minh chứng rõ nét là chương trình Combi-Track về chuyển đổi nuôi trồng thủy sản bền vững tại Đồng bằng sông Cửu Long, được hình thành từ năm 2022 và bắt đầu triển khai từ năm 2023.

Theo ông Massimo Lindeman, chuyên gia phát triển khu vực tư nhân của Cục Doanh nghiệp Hà Lan (RVO), trong ba năm, hai nước đã triển khai 35 hoạt động và dự án trong khuôn khổ chương trình.

Ý nghĩa đáng chú ý của Combi-Track là khả năng kết nối nguồn lực của khu vực công, khu vực tư nhân và nghiên cứu khoa học, qua đó đưa các giải pháp từ nghiên cứu và thí điểm tiến gần hơn tới khả năng ứng dụng và nhân rộng trong thực tế.

WUR mở thêm nhiều hướng hợp tác từ nghiên cứu đến ứng dụng

Trong khuôn khổ chương trình, đoàn tiếp tục làm việc tại Wageningen University & Research (WUR) và thăm cơ sở nghiên cứu thủy sản Carus-ARF.

Đối với Việt Nam, WUR đưa ra một số ý tưởng hợp tác đáng chú ý như xây dựng hệ thống đối sánh kinh tế – sinh học để phân tích và tối ưu chi phí ở cấp trang trại; nghiên cứu hạ tầng kho lạnh và chế biến; phát triển truy xuất nguồn gốc kỹ thuật số tương thích với thị trường EU; và nghiên cứu blue carbon, dịch vụ hệ sinh thái và cơ chế chi trả dựa vào thiên nhiên cho các vùng nuôi gắn với rừng ngập mặn.

Những đề xuất này có điểm chung là không tách nghiên cứu khoa học khỏi kinh tế, mà hướng tới việc giúp giải pháp có thể đầu tư, áp dụng và mang lại lợi ích trực tiếp cho người sản xuất và doanh nghiệp.

Kết nối sản xuất Việt Nam với hệ thống thị trường châu Âu

Hà Lan không chỉ là thị trường tiêu dùng mà còn giữ vai trò quan trọng như một trung tâm nhập khẩu, chế biến, logistics và phân phối thủy sản của châu Âu. Với Cảng Rotterdam và hệ thống thương mại phát triển, hàng thủy sản nhập vào Hà Lan có thể tiếp tục được chế biến và phân phối tới nhiều thị trường EU.

Theo số liệu được trình bày tại WUR, năm 2025 Hà Lan nhập khẩu khoảng 125 nghìn tấn tôm, trong đó khoảng 27 nghìn tấn là tôm Việt Nam.

Đáng chú ý, thị trường Hà Lan có nhu cầu cao đối với các sản phẩm bóc vỏ, nấu chín, tẩm gia vị, bao bột và các dòng sản phẩm tiện lợi, giá trị gia tăng. Đây là phân khúc phù hợp với thế mạnh chế biến của các doanh nghiệp thủy sản Việt Nam.