“Thủ phủ” chăn nuôi hươu sao huyện Hương Sơn cũ không chỉ nổi danh trên địa bàn Hà Tĩnh mà còn được người dân cả nước đến học tập kinh nghiệm, tìm mua con giống về để nuôi thử nghiệm. Việc duy trì nghề nuôi hươu truyền thống qua nhiều thế hệ đã tạo sinh kế ổn định cho hàng nghìn hộ dân trên địa bàn.
Bà Lê Thị Lan đã duy trì nghề nuôi hươu hơn 40 năm. Ảnh: Thanh Nga.
Thôn Đồng Khánh, xã Sơn Giang hiện có 424 hộ dân với hơn 1.700 nhân khẩu. Điều đáng chú ý, khoảng 90% số hộ trong thôn có nuôi hươu với tổng đàn gần 3.000 con. Từ những hộ nuôi nhỏ lẻ ban đầu, nghề nuôi hươu dần phát triển thành sinh kế phổ biến, gắn bó với đời sống và mang lại thu nhập quan trọng cho người dân địa phương.
Theo bà con, hươu là vật nuôi rất phù hợp với điều kiện sản xuất của các hộ gia đình nông thôn. Chuồng trại không cần diện tích quá lớn, thức ăn chủ yếu là các loại lá cây, cỏ và thức ăn sẵn có trong vườn nhà. Đặc biệt, hươu ít dịch bệnh, sức chống chịu khá tốt nên không đòi hỏi quá nhiều công chăm sóc.
Xét về hiệu quả kinh tế, hươu có thể tạo ra nguồn thu từ nhiều hướng như bán hươu giống, hươu thịt, đặc biệt là khai thác nhung. Chính những lợi thế này đã giúp nghề nuôi hươu được duy trì, mở rộng qua nhiều thế hệ.
Bà Lê Thị Lan, người có thâm niên nuôi hươu hơn 40 năm chia sẻ, khoảng năm 1992, một số gia đình ở Đồng Khánh bắt đầu góp tiền mua hươu giống về nuôi. Thời điểm đó, kinh nghiệm và kỹ thuật chăn nuôi của người dân còn hạn chế. Có gia đình phải cầm cố cả nhà cửa để có vốn mua hươu giống, nhưng do chưa nắm được kỹ thuật chăm sóc, phòng trị bệnh nên hươu bị bệnh, chết, gây thiệt hại không nhỏ.
Tuy nhiên, thay vì từ bỏ, nhiều hộ tiếp tục rút kinh nghiệm, tìm hiểu kỹ thuật và gây dựng lại đàn. Qua thời gian, những kinh nghiệm trong chọn giống, chăm sóc, phòng bệnh và khai thác nhung được người dân tích lũy, truyền lại từ thế hệ này sang thế hệ khác. Chăn nuôi hươu từ đó ngày càng phát triển ổn định và trở thành nghề đặc trưng của địa phương.
Nuôi hươu lấy nhung đem lại thu nhập ổn định cho hàng nghìn hộ dân xã Sơn Giang. Ảnh: Thanh Nga.
“Nghề nuôi hươu được gia đình tôi duy trì từ lâu. Hiện trong chuồng đang có 16 con, trong đó 6 con hươu sinh sản, số còn lại nuôi lấy nhung”, bà Lan cho biết.
Theo bà, mỗi năm đàn hươu mang lại cho gia đình hơn 100 triệu đồng từ tiền bán hươu giống và nhung. Trong đó, hươu giống có giá khoảng 12 – 14 triệu đồng/con, tùy chất lượng và độ tuổi.
“Ở địa phương, chưa có con gì mang lại thu nhập như hươu. Người dân có thể tận dụng các loại thức ăn có sẵn trong vườn. Hươu lại ít dịch bệnh nên khá dễ nuôi, phù hợp với điều kiện của các gia đình”, bà Lan chia sẻ.
Không chỉ gia đình bà Lan, nhiều hộ khác trong thôn cũng đang duy trì đàn hươu từ vài con đến hàng chục con. Với những hộ có kinh nghiệm, việc chăm sóc đàn hươu đã trở thành công việc thường xuyên, phù hợp với lao động trong gia đình. Người dân vừa có thể duy trì sản xuất nông nghiệp, vừa có thêm nguồn thu từ chăn nuôi.
Ông Nguyễn Văn Tâm, thôn Đồng Khánh, xã Sơn Giang cho biết, nuôi hươu mang lại nguồn thu khá tốt cho gia đình, trong khi công chăm sóc không quá nhiều so với các vật nuôi khác. Hằng ngày, gia đình chủ yếu theo dõi đàn hươu, bổ sung thức ăn, đến thời điểm hươu ra lộc thì tập trung bổ sung dinh dưỡng như các loại cám gạo, ngô, vitamin… để nhung lên đều, chất lượng hơn.
“Hiện gia đình tôi nuôi khoảng 25 con hươu. Mỗi năm riêng bán nhung mang về nguồn thu từ 120 – 140 triệu đồng. Ngoài lấy nhung, tôi còn nuôi hươu để bán giống. Hiện hươu cái có giá khoảng 14 triệu đồng/con, hươu đực từ 20 – 25 triệu đồng/con. Nhờ vậy, nghề nuôi hươu đem lại thu nhập tương đối ổn định cho gia đình”, ông Tâm phấn khởi.
Hươu sao là vật nuôi dễ chăm sóc, ít dịch bệnh. Ảnh: Thanh Nga.
Một trong những yếu tố quan trọng giúp nghề nuôi hươu ở Đồng Khánh duy trì được sức sống là đầu ra tương đối ổn định. Nhung hươu và hươu giống được thương lái tìm đến thu mua. Người dân không chỉ tiêu thụ sản phẩm tại địa phương mà còn bán cho khách hàng ở nhiều tỉnh, thành khác.
“Bây giờ hươu và nhung hươu nhiều khi không đủ bán. Nhiều nơi cũng nuôi hươu lấy nhung nhưng nhung hươu Hương Sơn vẫn được khách hàng ưa chuộng bởi chất lượng”, bà Lan cho biết.
Từ chỗ chủ yếu nuôi để cải thiện thu nhập, con hươu ngày càng đóng vai trò quan trọng trong kinh tế hộ gia đình ở Đồng Khánh. Việc phát triển đàn hươu cũng tạo hướng sinh kế phù hợp với điều kiện đất đai, lao động của địa phương, nhất là trong bối cảnh các hộ dân nông thôn cần đa dạng hóa nguồn thu.
Ông Nguyễn Cường Quốc, Trưởng thôn Đồng Khánh khẳng định, nghề nuôi hươu đang là nghề chính của người dân xã Sơn Giang nói chung, thôn Đồng Khánh nói riêng. Nhiều gia đình nhờ nuôi hươu đã làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.
“Hiện địa phương đang có dự án bảo tồn, duy trì nguồn gen quý của hươu, tạo điều kiện để nghề nuôi hươu phát triển lâu dài”, ông Quốc thông tin.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
