Nuôi dúi má đào, cung không đủ cầu

Bén duyên với dúi

Ở bản Bãi Đa, xã Xuân Du, tỉnh Thanh Hóa, ông Trương Văn Phương (sinh năm 1966), người dân tộc Mường được nhiều người biết đến là hộ có kinh nghiệm nuôi dúi lâu năm. Quy mô trang trại ban đầu không quá lớn, nhưng từ những con dúi đầu tiên, ông đã từng bước gây dựng được đàn dúi lớn, cung cấp cả dúi giống và dúi thịt cho thị trường.

Dẫn chúng tôi thăm khu vực nuôi dúi, ông Phương cho biết bắt đầu gắn bó với nghề này từ năm 2018. Thời điểm đó, nhận thấy dúi là vật nuôi có nhiều ưu điểm, phù hợp với điều kiện chăn nuôi của gia đình, ông quyết định tìm hiểu kỹ thuật rồi ra tận tỉnh Thái Nguyên mua 12 cặp dúi mốc giống về nuôi.

“Lúc mới bắt đầu tôi cũng gặp nhiều bỡ ngỡ, phải tự tìm hiểu, học hỏi rồi vừa nuôi vừa rút kinh nghiệm. Dần dần đàn dúi phát triển tốt, tôi giữ lại những con khỏe mạnh làm giống, mở rộng đàn qua từng năm”, ông Phương cho biết.

Theo ông, so với nhiều vật nuôi truyền thống, dúi có lợi thế là không cần diện tích chuồng trại quá lớn, lượng thức ăn không nhiều, công chăm sóc tương đối nhẹ. Đặc biệt, nguồn thức ăn của dúi như tre, nứa, mía, ngô… khá sẵn ở khu vực nông thôn, miền núi nên người nuôi có thể chủ động, giảm một phần chi phí.

Qua nhiều năm tích lũy kinh nghiệm, ông Phương không chỉ duy trì đàn dúi mốc mà còn chủ động tìm hiểu thêm những giống dúi có giá trị kinh tế cao. Năm 2024, ông tiếp tục mua từ nơi khác về một con dúi má đào mẹ cùng 5 con giống để nuôi thử nghiệm.

Đây là giống dúi có kích thước lớn, trọng lượng khi trưởng thành có thể đạt tới 4kg. Sau thời gian chăm sóc, đàn dúi má đào phát triển tốt, mở thêm hướng sản xuất mới.

Đến nay, gia đình ông có hơn 100 con dúi mốc và hơn 30 con dúi má đào. Đàn dúi được phân thành các khu vực nuôi riêng để thuận lợi theo dõi quá trình sinh trưởng, sinh sản và lựa chọn con giống.

Không chỉ nuôi để bán thương phẩm, ông Phương còn chủ động gây đàn sinh sản, cung cấp dúi giống cho những người có nhu cầu xây dựng mô hình. Đây cũng là cách ông tạo thêm giá trị thay vì chỉ phụ thuộc vào bán dúi thịt.

Cung không đủ cầu

Điều khiến ông Phương ngày càng tin tưởng vào hướng chăn nuôi dúi là thị trường tiêu thụ tương đối thuận lợi. Hiện dúi mốc thương phẩm được gia đình ông bán với giá dao động từ 500.000 – 600.000 đồng/kg, trong khi dúi má đào có giá khoảng 700.000 đồng/kg. Giá bán dúi có thể thay đổi tùy thời điểm, kích cỡ và nhu cầu thị trường.

Nhờ vừa cung cấp con giống vừa bán dúi thương phẩm, gia đình có thể chủ động hơn trong việc tiêu thụ sản phẩm. Đặc biệt, lượng khách tìm mua dúi giống và dúi thịt ngày càng tăng. Có nhiều thời điểm khách đặt hàng số lượng lớn nhưng đàn dúi của gia đình không đủ đáp ứng.

“Hiện nay cung vẫn chưa đủ cầu. Có những đơn hàng lớn, nếu chỉ lấy dúi của nhà thì không đủ số lượng, tôi phải liên hệ thêm với các hộ và trại nuôi dúi khác để đặt hàng rồi gom lại mới đủ cung ứng cho khách”, ông Phương chia sẻ.

Cách làm này không chỉ giúp ông duy trì thị trường mà còn tạo sự liên kết giữa những người nuôi dúi. Khi một hộ có đơn hàng nhưng thiếu sản phẩm có thể tìm đến những hộ khác để bổ sung. Ngược lại, những người mới nuôi cũng có thêm đầu ra cho sản phẩm.

Từ thực tế của gia đình, ông Phương cho rằng nuôi dúi muốn hiệu quả không thể nóng vội. Người nuôi phải nắm được đặc tính sinh học của con vật, chú trọng vệ sinh chuồng trại, lựa chọn con giống khỏe mạnh, đặc biệt phải kiên trì trong thời gian đầu.

Dúi vốn là loài gặm nhấm sống trong hang, có tập tính sinh hoạt khá đặc thù. Vì vậy, chuồng nuôi cần bảo đảm yên tĩnh, khô ráo, thoáng nhưng tránh ánh nắng trực tiếp. Thức ăn phải phù hợp, không bị ôi thiu, người nuôi cần thường xuyên theo dõi để phát hiện sớm những biểu hiện bất thường.

“Nuôi con gì cũng vậy, phải hiểu con vật mình nuôi. Dúi tuy không mất nhiều công chăm sóc nhưng không có nghĩa cứ cho ăn rồi để đó. Phải theo dõi từng đàn, từng con, nhất là dúi sinh sản và dúi giống”, ông Phương lưu ý.

Lợi thế trong mô hình của ông Phương là tận dụng được nguồn thức ăn sẵn có tại địa phương. Tre, nứa, mía, ngô và một số loại thức ăn khác có thể tìm kiếm hoặc chủ động sản xuất, qua đó giảm chi phí đầu vào.

Bắt đầu với 12 cặp dúi mốc, sau nhiều năm, ông Phương đã phát triển đàn dúi lên hơn 100 con cùng đàn dúi má đào hơn 30 con. Điều quan trọng hơn, ông đã tích lũy được kinh nghiệm thực tế để có thể chia sẻ, hướng dẫn lại cho những người muốn bắt đầu mô hình.

Trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp miền núi đang đứng trước yêu cầu chuyển từ tư duy sản xuất nhỏ lẻ sang phát triển những mô hình có giá trị kinh tế cao, mô hình của ông Phương là hướng đi đầy triển vọng. Từ mô hình gia đình, ông Phương đang từng bước hướng tới việc mở rộng đàn, đồng thời duy trì liên kết với các hộ nuôi khác để đáp ứng nhu cầu thị trường.