Nuôi cá tầm trong ao lót bạt mở hướng phát triển kinh tế ở Nậm Chày

Mô hình mới ở xã miền núi

Ở xã miền núi Nậm Chày, Lào Cai – nơi phần lớn người dân sinh sống dựa vào sản xuất nông nghiệp, việc tìm kiếm những mô hình kinh tế phù hợp với điều kiện tự nhiên, có khả năng tạo thu nhập ổn định luôn là yêu cầu đặt ra trong công tác giảm nghèo.

Tận dụng lợi thế về khí hậu mát mẻ và nguồn nước tại một số khu vực, người dân địa phương đã từng bước đầu tư nuôi cá tầm, mở thêm hướng phát triển kinh tế bên cạnh các hoạt động sản xuất truyền thống.

Tại thôn Hỏm Trên, gia đình bà Vàng Thị Chía là một trong những hộ mạnh dạn lựa chọn mô hình này. Trên diện tích khoảng 1.500 m², gia đình bà Chía bố trí 7 ao cá tầm và đã nuôi được gần 2 năm. Từ việc đầu tư cơ sở nuôi đến tích lũy kinh nghiệm chăm sóc, gia đình bà từng bước khai thác lợi thế sẵn có để phát triển sản xuất.

Bà Chía chai sẻ, mô hình nuôi cá tầm mang lại nguồn thu hơn 150 triệu đồng mỗi năm. Đây là kết quả đáng chú ý đối với một hộ dân ở địa bàn miền núi, cho thấy tiềm năng nâng cao thu nhập từ việc lựa chọn đối tượng nuôi phù hợp với điều kiện địa phương.

Đối với gia đình bà Chía, những ao cá không chỉ tạo thêm nguồn thu mà còn mở ra cơ hội chủ động hơn trong phát triển kinh tế. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các loại cây trồng, vật nuôi truyền thống, gia đình có thêm lựa chọn để đa dạng hóa sinh kế, từng bước cải thiện đời sống.

Tuy nhiên, nuôi cá tầm không phải là mô hình phù hợp với tất cả các hộ. Để triển khai hiệu quả, người dân cần có diện tích phù hợp, nguồn nước bảo đảm chất lượng, vốn đầu tư ban đầu và kiến thức kỹ thuật. Đây cũng là những yếu tố cần được cân nhắc kỹ trước khi quyết định mở rộng sản xuất, nhất là đối với các hộ nghèo, hộ có nguồn lực kinh tế còn hạn chế.

Cùng thôn Hỏm Trên, gia đình ông Vàng A Đấng cũng lựa chọn nuôi cá tầm để phát triển kinh tế. Với diện tích ao nuôi khoảng 1.000 m², gồm 5 ao, đến nay gia đình ông đã có gần 3 năm gắn bó với mô hình này. Sau khi trừ các khoản chi phí, mỗi năm gia đình thu về gần 100 triệu đồng, góp phần cải thiện đời sống và tạo điều kiện tái đầu tư sản xuất.

Chia sẻ về quá trình nuôi cá tầm, ông Vàng A Đấng cho biết, thuận lợi của mô hình là điều kiện khí hậu và nguồn nước phù hợp có thể giúp cá sinh trưởng tốt, tạo ra sản phẩm có giá trị kinh tế. Qua quá trình chăn nuôi, gia đình từng bước tích lũy kinh nghiệm trong chăm sóc, quản lý ao và theo dõi sự phát triển của cá.

Tuy nhiên, theo ông Đấng, nuôi cá tầm cũng đòi hỏi vốn đầu tư tương đối lớn, kỹ thuật chăm sóc cẩn thận và nguồn nước phải được duy trì ổn định. Người nuôi cần thường xuyên kiểm tra chất lượng nước, theo dõi tình trạng sinh trưởng của cá và chủ động phòng bệnh. Chi phí thức ăn, công chăm sóc cùng những biến động của thị trường cũng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sản xuất.

Với những hộ mới bắt đầu, thiếu kinh nghiệm hoặc nguồn vốn hạn chế, đây là những khó khăn không nhỏ. Vì vậy, theo kinh nghiệm của gia đình ông Đấng, người dân cần tìm hiểu kỹ kỹ thuật, tính toán chi phí, học hỏi từ các hộ đã nuôi thành công và chủ động tìm đầu ra trước khi mở rộng quy mô.

Từ thực tế sản xuất, hai mô hình tại thôn Hỏm Trên cho thấy khi biết phát huy lợi thế địa phương và chủ động học hỏi cách làm mới, đồng bào dân tộc thiểu số có thể mở rộng cơ hội phát triển kinh tế. Dù vậy, hiệu quả của mô hình cần được nhìn nhận trên cơ sở thu nhập thực tế, khả năng duy trì sản xuất và mức độ ổn định của thị trường tiêu thụ.

Đa dạng sinh kế, hướng tới giảm nghèo

Xã Nậm Chày hiện có 998 hộ với 5.595 nhân khẩu. Trong đó, 185 hộ nghèo, chiếm 18,54% tổng số hộ; 144 hộ cận nghèo, chiếm 14,43%. Những con số này cho thấy công tác giảm nghèo tại địa phương vẫn còn nhiều khó khăn, đòi hỏi các giải pháp hỗ trợ phải gắn với điều kiện thực tế và nhu cầu phát triển kinh tế của người dân.

Đối với đồng bào dân tộc thiểu số ở địa bàn miền núi, giảm nghèo không chỉ là hỗ trợ trước mắt mà còn cần tạo điều kiện để người dân có kiến thức, kỹ năng và nguồn lực phát triển sản xuất. Việc lựa chọn cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện đất đai, khí hậu, nguồn nước và khả năng đầu tư của từng hộ sẽ góp phần hạn chế rủi ro, từng bước nâng cao thu nhập.

Trong định hướng đó, nuôi cá tầm là một trong những mô hình có thể góp phần đa dạng hóa sinh kế tại Nậm Chày. Số liệu của xã cho biết, diện tích nuôi cá nước lạnh hiện đạt 7 ha, năng suất bình quân 42,8 tạ/ha, sản lượng khoảng 30 tấn mỗi năm. Kết quả này cho thấy nghề nuôi cá nước lạnh đã từng bước hình thành và có cơ sở để tiếp tục phát triển tại những khu vực có điều kiện phù hợp.

Ông La Xuân Thắm, Chủ tịch UBND xã Nậm Chày khẳng định: Để mô hình phát huy hiệu quả lâu dài, địa phương đang lên phương án mở các lớp tập huấn hướng dẫn kỹ thuật nuôi, chăm sóc, phòng bệnh và quản lý chất lượng nguồn nước; đồng thời hỗ trợ người dân tiếp cận thông tin thị trường, kết nối tiêu thụ sản phẩm và tính toán chi phí sản xuất. Việc tổ chức các buổi trao đổi kinh nghiệm giữa những hộ nuôi cũng là giải pháp thiết thực, giúp các gia đình mới tham gia có thêm kiến thức, hạn chế những sai sót trong quá trình triển khai.

Tuy nhiên, đối với các hộ khó khăn, việc phát triển nuôi cá tầm cần được cân nhắc trên cơ sở nguồn vốn, điều kiện mặt bằng và khả năng tiếp cận kỹ thuật. Không nên đầu tư theo phong trào hoặc vay vốn vượt quá khả năng trả nợ. Tùy điều kiện từng gia đình, người dân có thể lựa chọn mô hình quy mô phù hợp, tiếp tục duy trì các hoạt động sản xuất truyền thống và từng bước đa dạng hóa nguồn thu.

Bên cạnh khâu sản xuất, đầu ra của sản phẩm cũng là yếu tố quyết định tính bền vững. Khi có thông tin thị trường đầy đủ, được kết nối với các cơ sở thu mua và có phương án tiêu thụ phù hợp, người nuôi sẽ chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất. Về lâu dài, việc tăng cường liên kết giữa các hộ, chia sẻ kinh nghiệm và phối hợp tiêu thụ có thể góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế, hạn chế tình trạng sản xuất thiếu ổn định.

Từ những ao cá của gia đình bà Vàng Thị Chía và ông Vàng A Đấng… có thể thấy nuôi cá tầm đang mở thêm cơ hội phát triển kinh tế cho người dân xã Nậm Chày. Những kết quả bước đầu là cơ sở để địa phương tiếp tục nghiên cứu, lựa chọn và nhân rộng mô hình phù hợp, đồng thời chú trọng hỗ trợ kỹ thuật, vốn và thị trường tiêu thụ.

Trên hành trình thoát nghèo, mỗi gia đình cần có hướng đi phù hợp với điều kiện và khả năng của mình. Khi lợi thế tự nhiên được khai thác hợp lý, người dân được trang bị kiến thức sản xuất và có thị trường tiêu thụ ổn định, những mô hình kinh tế như nuôi cá tầm sẽ có thêm điều kiện phát huy hiệu quả. Qua đó, đồng bào dân tộc thiểu số ở Nậm Chày từng bước nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống, chủ động vươn lên và hướng tới giảm nghèo bền vững.