Cá chim vây vàng ‘nhả vàng’ trên ao tôm kém hiệu quả

Triển vọng tận dụng ao tôm kém hiệu quả

Nhiều năm qua, nuôi tôm là một trong những nghề mang lại thu nhập chính cho người dân các xã ven biển TP Đà Nẵng như Thăng Trường, Thăng An, Núi Thành. Tuy nhiên việc nuôi liên tục với mật độ cao khiến môi trường ao nuôi tại một số khu vực bị suy thoái, mầm bệnh tích tụ, trong khi chi phí đầu tư ngày càng tăng. Tình trạng tôm chậm lớn, dịch bệnh, hao hụt khiến hiệu quả kinh tế giảm, nhiều hộ phải thu hẹp sản xuất hoặc bỏ trống ao.

Trước thực trạng này, ngành nông nghiệp TP Đà Nẵng khuyến khích người dân chuyển đổi sang các đối tượng nuôi phù hợp, tận dụng hạ tầng sẵn có để giảm chi phí đầu tư và hạn chế rủi ro. Trong đó, cá chim vây vàng được đánh giá là đối tượng có triển vọng nhờ khả năng thích nghi với môi trường nước mặn, lợ, sinh trưởng nhanh, giá trị thương phẩm cao.

Từ tháng 5/2026, anh Trần Công Tuấn, thôn An Trân, xã Thăng Trường được Trung tâm Khuyến nông TP Đà Nẵng lựa chọn tham gia mô hình nuôi thương phẩm cá chim vây vàng trong ao lót bạt. Tận dụng ao nuôi tôm kém hiệu quả, anh thả nuôi 7.000 con giống, trong đó 3.500 con được hỗ trợ từ chương trình khuyến nông, số còn lại do gia đình đối ứng. Ngoài ra, mô hình còn được hỗ trợ 50% kinh phí mua thức ăn, vật tư và hướng dẫn kỹ thuật, giúp gia đình giảm bớt gánh nặng đầu tư ban đầu.

Nhờ có kinh nghiệm nhiều năm nuôi thủy sản cùng sự hướng dẫn thường xuyên của cán bộ khuyến nông, quá trình chăm sóc và quản lý ao nuôi tương đối thuận lợi. Sau khoảng 3,5 tháng, gia đình anh Tuấn thu hoạch lứa cá đầu tiên với trọng lượng thương phẩm bình quân khoảng 0,5kg/con. Gia đình anh xuất bán được khoảng 3,5 tấn cá với giá 120.000 đồng/kg, doanh thu khoảng 420 triệu đồng (chưa trừ chi phí vật tư).

Theo anh Tuấn, nuôi cá chim vây vàng không quá phức tạp đối với những hộ đã có kinh nghiệm nuôi thủy sản nước mặn, lợ. Tuy nhiên, người nuôi cần chú trọng chất lượng con giống, chế độ chăm sóc và kiểm soát môi trường nước để hạn chế dịch bệnh, bảo đảm tốc độ sinh trưởng của cá.

“Gia đình tôi đã có kinh nghiệm nuôi thủy sản nên việc chăm sóc cũng thuận lợi. Trong suốt vụ nuôi, cán bộ Trung tâm Khuyến nông TP Đà Nẵng thường xuyên hướng dẫn kỹ thuật, đồng hành từ lúc thả giống đến khi thu hoạch. Đặc biệt, cá chim vây vàng được doanh nghiệp trực tiếp thu mua nên đầu ra khá thuận lợi. Sau vụ này, tôi sẽ tiếp tục nuôi và dự kiến thả giống trở lại vào tháng Chạp khi mùa mưa bão kết thúc”, anh Tuấn chia sẻ.

Kết quả từ vụ nuôi đầu tiên không chỉ mang lại nguồn thu cho gia đình anh Tuấn mà còn cho thấy triển vọng tận dụng những ao tôm kém hiệu quả để phát triển các đối tượng thủy sản có giá trị kinh tế, phù hợp với điều kiện sản xuất tại địa phương.

Ưu tiên hộ đã có kinh nghiệm

Theo Trung tâm Khuyến nông TP Đà Nẵng, cá chim vây vàng có khả năng thích nghi với môi trường nước mặn, lợ, tốc độ sinh trưởng tương đối nhanh, thị trường tiêu thụ khá thuận lợi. Việc phát triển đối tượng này trong ao lót bạt không chỉ giúp tận dụng diện tích ao nuôi tôm sẵn có mà còn tạo điều kiện để người dân chủ động quản lý môi trường, kiểm soát dịch bệnh, nâng cao hiệu quả sản xuất.

Đánh giá kết quả mô hình tại hộ anh Trần Công Tuấn, ông Võ Đại Khang, cán bộ Phòng Kỹ thuật – Trung tâm Khuyến nông TP Đà Nẵng cho biết, các chỉ tiêu kỹ thuật bước đầu đạt yêu cầu đề ra. Sau 3 tháng nuôi, tỷ lệ sống của cá đạt khoảng 80%, hệ số chuyển đổi thức ăn từ 1,7 đến 1,8, trọng lượng bình quân đạt 0,5kg/con, trong đó khoảng 50 – 60% số cá đạt trên 0,5kg/con.

Dù chịu ảnh hưởng của thời tiết bất thường và những yêu cầu kỹ thuật trong vận hành ao lót bạt, mô hình vẫn kiểm soát được tỷ lệ hao hụt ở mức khoảng 20% nhờ áp dụng đồng bộ các biện pháp quản lý môi trường. Kết quả này cho thấy tính khả thi của việc chuyển đổi từ nuôi tôm sang cá chim vây vàng trong điều kiện sản xuất thực tế tại địa phương.

Tuy nhiên theo ông Khang, để mô hình phát huy hiệu quả và có thể nhân rộng, người nuôi cần đặc biệt chú trọng chất lượng con giống và điều kiện hạ tầng. Con giống phải khỏe mạnh, đồng đều về kích cỡ, thích nghi tốt với môi trường nước mặn, nước lợ. Ao nuôi cần có nguồn nước chủ động, hệ thống cấp thoát nước riêng biệt, thiết bị quạt nước và ao dự phòng để kịp thời xử lý khi môi trường biến động.

“Mô hình có tiềm năng nhân rộng nhưng cần ưu tiên những hộ đã có kinh nghiệm nuôi thủy sản nước mặn, lợ, nhất là kỹ thuật quản lý ao lót bạt. Bên cạnh hỗ trợ con giống, cần tiếp tục chuyển giao kỹ thuật, hướng dẫn người dân kiểm soát môi trường, phòng ngừa dịch bệnh và chủ động xử lý các tình huống phát sinh trong quá trình nuôi”, ông Khang cho hay.

Bên cạnh hiệu quả kinh tế, mô hình còn hướng đến phương thức sản xuất thân thiện với môi trường thông qua sử dụng chế phẩm sinh học, hạn chế kháng sinh và xử lý nước thải trước khi xả ra môi trường. Việc tận dụng ao nuôi tôm kém hiệu quả cũng giúp tiết kiệm chi phí đầu tư hạ tầng, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và mặt nước tại các vùng ven biển.

Trong bối cảnh nguồn lợi thủy sản tự nhiên đang suy giảm, việc người dân mạnh dạn mở rộng nuôi trồng theo hướng chủ động, có kiểm soát sẽ tạo thêm việc làm, tăng nguồn cung thủy sản thương phẩm và từng bước giảm phụ thuộc vào hoạt động khai thác, đánh bắt tự nhiên.

Thời gian tới, Trung tâm Khuyến nông TP Đà Nẵng định hướng tiếp tục tăng cường tập huấn, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, hỗ trợ người dân áp dụng các phương thức nuôi thích ứng với biến đổi khí hậu. Đồng thời thúc đẩy liên kết với doanh nghiệp trong tiêu thụ sản phẩm, từng bước xây dựng thương hiệu cá chim vây vàng sạch, tạo nền tảng nhân rộng mô hình và phát triển nuôi trồng thủy sản ven biển theo hướng bền vững.