Nông dân Chư A Thai làm giàu từ những ruộng dâu

Thay đổi để đi lên

Đó là quan niệm của ông Đoàn Văn Thủy ở thôn Đoàn Kết, xã Chư A Thai (tỉnh Gia Lai), người tiên phong đưa cây dâu tằm về địa phương. “Được sự giới thiệu của nhiều người, tôi tìm đến những ruộng dâu tằm quanh vùng để tham quan, học hỏi kinh nghiệm. Nhận thấy đồng đất Chư A Thai phù hợp cho việc trồng dâu, nuôi tằm nên tôi quyết định làm thử”, ông Thủy cho biết.

Năm 2022, từ 4ha đất trồng ổi kém hiệu quả, ông Thủy mạnh dạn chuyển sang trồng dâu theo quy trình VietGAP. Nhờ áp dụng nghiêm các biện pháp kỹ thuật đã học được nên ruộng dâu của gia đình ông phát triển khá tốt, mô hình nhanh chóng phát huy hiệu quả.

Theo ông Thủy, trước đây người trồng dâu nuôi tằm sản xuất theo phương thức truyền thống nên hiệu quả không cao. Khi áp dụng kỹ thuật mới, cây dâu phát triển tốt, cho năng suất ổn định. “Điểm cốt lõi của mô hình là xây dựng chu trình sản xuất khép kín, tận dụng tối đa nguồn nguyên liệu tại chỗ như lá dâu làm thức ăn cho tằm, phụ phẩm sau nuôi được xử lý bằng chế phẩm vi sinh bón lại cho cây. Cách làm này giúp giảm phí đầu vào, đồng thời góp phần cải tạo đất. Mỗi năm trừ chi phí, gia đình tôi có thu nhập gần 900 triệu đồng”, ông Thủy chia sẻ.

Từ sự thành công của gia đình, ông Thủy lan tỏa kỹ thuật trồng dâu, nuôi tằm với bà con trong xã. Những vườn cây kém hiệu quả dần được chuyển đổi sang trồng dâu. Ông Trịnh Xuân Nhơn ở thôn Đoàn Kết có 2,5ha đất trồng nhiều loại cây, thu nhập bấp bênh, ông quyết định chuyển sang trồng dâu nuôi tằm. “Mỗi tháng nuôi vài hộp tằm, mỗi năm cũng có thu nhập khoảng 300 – 400 triệu đồng”, ông Nhơn phấn khởi.

Để giảm chi phí, nhiều hộ trồng dâu đã đầu tư hệ thống điện năng lượng mặt trời phục vụ chiếu sáng và tưới nước. Việc đầu tư máy cắt lá dâu khi thu hoạch giúp giảm chi phí nhân công, nâng cao hiệu quả lao động…

Ông Thủy chia sẻ: “Những thay đổi này cho thấy tư duy sản xuất của người dân đã có sự chuyển biến theo hướng tích cực, từ nhỏ lẻ sang liên kết, từ sản xuất bằng kinh nghiệm sang áp dụng khoa học kỹ thuật. Rõ ràng, đây là sự thay đổi để đi lên”.

Trưởng phòng Kinh tế xã Chư A Thai – ông Phạm Văn Quyến nói: “Làm nông nghiệp bây giờ nhất thiết phải áp dụng tiến bộ của khoa học kỹ thuật, bởi khoa học kỹ thuật là chìa khóa để phát triển nông nghiệp. Khi nông dân nắm được chìa khóa này, hiệu quả kinh tế tất yếu được nâng cao”.

Liên kết để phát triển

Đầu năm 2026, ông Đoàn Văn Thủy quyết định thành lập HTX Dâu tằm Chư A Thai. Từ những hộ sản xuất đơn lẻ theo mô hình hộ gia đình, ông Thủy vận động bà con liên kết sản xuất để đến nay, HTX có hơn 45 hộ tham gia, hình thành vùng nguyên liệu gần 90ha.

Theo lộ trình, diện tích trồng dâu của HTX sẽ mở rộng lên 150ha vào năm 2027, năm 2028 sẽ có 300ha, phấn đấu đến năm 2030 đạt 500ha dâu. “Khi vùng nguyên liệu ổn định, việc liên kết sản xuất, tiêu thụ và phát triển chuỗi giá trị sẽ thuận lợi hơn, góp phần nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm”, ông Thủy cho biết.

Cũng theo ông Thủy, với phương châm hoạt động “liên kết – chuyên nghiệp – hiệu quả – phát triển bền vững”, HTX sẽ lấy thị trường làm định hướng, lấy khoa học kỹ thuật làm nền tảng để phát triển sản xuất bền vững, mang lại hiệu quả thiết thực.

Nhận xét về mô hình này, Phó Chủ tịch Thường trực UBND xã Chư A Thai – ông Nguyễn Văn Hưng cho biết: “Việc tổ chức sản xuất theo hướng tập trung của HTX Dâu tằm Chư A Thai đang đi đúng hướng. Đây được xem là một trong những mô hình sản xuất nông nghiệp mẫu mực của xã bởi giúp nông hộ nâng cao năng lực sản xuất, đảm bảo chất lượng sản phẩm đồng đều, đáp ứng yêu cầu của thị trường. Từ đó giảm dần hộ nghèo, góp phần nâng cao chất lượng nông thôn mới trên địa bàn xã”.

Từ khi đưa ruộng dâu tham gia vào HTX, không ít gia đình đã thoát nghèo, nhiều hộ còn vươn lên khá giả nhờ sự định hướng đúng đắn, sự hỗ trợ tận tình của HTX cũng như chính quyền xã.

Bà Trần Thị Thơm ở thôn Đoàn Kết có 2ha mía đã canh tác từ nhiều năm nay. Năm 2024, bà quyết định chuyển sang trồng dâu nuôi tằm. “Trồng mía cũng có thu nhập nhưng thường trực nỗi lo mía cháy, rồi giá cả năm thấp năm cao. Từ khi chuyển sang trồng dâu nuôi tằm, gia đình tôi có thu nhập ổn định hơn, bình quân mỗi năm thu được khoảng 300 triệu đồng, có năm còn cao hơn”, bà Thơm cho biết.

Cũng theo bà Thơm, nghề trồng dâu nuôi tằm không khó, quan trọng là biết cách nắm bắt và áp dụng đúng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào ruộng dâu. Còn các khâu như giống, kỹ thuật, bao tiêu sản phẩm thì đã có HTX hỗ trợ tối đa.

Nhằm đảm bảo đầu ra ổn định, HTX đã liên kết với Công ty cổ phần Tơ sợi Hàm Rồng bao tiêu sản phẩm kén, giúp người dân yên tâm sản xuất.

“HTX cũng đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số thông qua các nhóm Zalo, kênh YouTube nhằm kịp thời chia sẻ kinh nghiệm đến từng hộ thành viên, đồng thời thông tin về giá cả thị trường, về sâu bệnh trên vườn cây, cập nhật kỹ thuật chăm sóc và quảng bá sản phẩm…”, ông Thủy cho biết.

Theo ông Nguyễn Văn Hưng, Phó Chủ tịch UBND xã Chư A Thai, việc phát triển các mô hình sản xuất gắn với HTX đã tạo chuyển biến tích cực trong phát triển kinh tế địa phương. Thời gian tới, xã tiếp tục hỗ trợ người dân về kỹ thuật, tiếp cận nguồn vốn từ các chương trình, hỗ trợ liên kết tiêu thụ, từng bước hình thành vùng sản xuất tập trung, nâng cao giá trị nông sản địa phương.