Áp lực dịch bệnh gia tăng trong chăn nuôi nhỏ lẻ
Sau sáp nhập, Đồng Nai tiếp tục giữ vai trò là “thủ phủ” chăn nuôi của cả nước với quy mô đàn vật nuôi lớn và sản lượng cung ứng cho thị trường ngày càng tăng. Năm 2025, tỉnh cung cấp gần 1,16 triệu tấn thịt các loại, tăng hơn 5,4% so với năm trước, góp phần quan trọng vào đảm bảo nguồn cung thực phẩm cho khu vực phía Nam và cả nước.
Đồng Nai đang đẩy mạnh chuyển đổi từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang chăn nuôi tập trung, quy mô trang trại, hướng tới sản xuất hàng hóa lớn. Ảnh: Minh Sáng.
Tuy nhiên, cùng với sự phát triển nhanh về quy mô đàn vật nuôi, ngành chăn nuôi địa phương cũng đang đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là nguy cơ dịch bệnh. Với mật độ chăn nuôi cao, nhiều tuyến giao thông huyết mạch đi qua, hoạt động vận chuyển, giao thương diễn ra sôi động, Đồng Nai luôn tiềm ẩn nguy cơ lây lan dịch bệnh trên diện rộng.
Hiện toàn tỉnh Đồng Nai có khoảng 3,94 triệu con heo và hơn 32,6 triệu con gà, trong đó chăn nuôi trang trại chiếm tỷ lệ lớn. Dù vậy, khu vực chăn nuôi nhỏ lẻ vẫn tồn tại với khoảng 12.500 hộ nuôi heo và gần 26.500 hộ nuôi gà, chủ yếu phân bố trong khu dân cư. Đây là khu vực tiềm ẩn nguy cơ cao do chưa thực hiện đầy đủ các biện pháp an toàn sinh học, điều kiện vệ sinh thú y còn hạn chế.
Năm 2025, toàn tỉnh ghi nhận có 37 xã với 178 cơ sở chăn nuôi xuất hiện dịch tả heo Châu Phi, buộc phải tiêu hủy hơn 7.400 con heo, tăng hơn 135% so với năm trước. Bên cạnh đó, nhiều dịch bệnh khác như cúm gia cầm, viêm da nổi cục trên trâu, bò vẫn tiếp tục xuất hiện rải rác, ảnh hưởng đến sản xuất.
Theo các chuyên gia, dịch bệnh thường phát sinh tại các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, nơi việc kiểm soát con giống, thức ăn, môi trường và quy trình chăm sóc chưa được đảm bảo. Đây là điểm yếu cần được khắc phục nếu muốn phát triển ngành chăn nuôi bền vững. Tại xã Xuân Đông, một trang trại nhập heo giống từ bên ngoài không được kiểm soát chặt chẽ, dịch tả heo Châu Phi đã xuất hiện. Dù đã được khống chế kịp thời nhưng sự việc cho thấy nguy cơ dịch bệnh luôn hiện hữu nếu thiếu kiểm soát nguồn đầu vào và quy trình chăn nuôi.
Khu vực chăn nuôi nhỏ lẻ trên địa bàn tỉnh Đồng Nai vẫn tồn tại, chủ yếu phân bố trong khu dân cư. Ảnh: Minh Sáng.
Trước áp lực dịch bệnh, Đồng Nai đang đẩy mạnh chuyển đổi từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang chăn nuôi tập trung, quy mô trang trại, hướng tới sản xuất hàng hóa lớn. Từ đầu năm 2026, các địa phương đã chủ động xây dựng kế hoạch phòng, chống dịch bệnh, bố trí nguồn lực và triển khai đồng bộ các giải pháp.
Công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người chăn nuôi cũng được chú trọng, đặc biệt là yêu cầu tuân thủ các quy trình chăn nuôi an toàn sinh học. Các địa phương tăng cường tiêm phòng, giám sát dịch bệnh, nhất là tại các khu vực có nguy cơ cao. Bên cạnh đó, hoạt động kiểm soát giết mổ, kinh doanh sản phẩm động vật cũng được siết chặt nhằm hạn chế nguy cơ lây lan dịch bệnh.
Khoa học công nghệ tạo động lực phát triển bền vững
Theo Hiệp hội Chăn nuôi Đồng Nai, ngành chăn nuôi địa phương hiện vẫn đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là dịch tả heo Châu Phi với nhiều biến chủng phức tạp, trong khi hiệu quả vaccine chưa ổn định. Bên cạnh đó, tình trạng giết mổ lậu chưa được kiểm soát triệt để, tiềm ẩn nguy cơ lây lan dịch bệnh và mất an toàn thực phẩm. Áp lực cạnh tranh từ thịt nhập khẩu giá rẻ cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cao chất lượng và giảm chi phí sản xuất.
Áp lực cạnh tranh từ thịt nhập khẩu giá rẻ đặt ra yêu cầu cấp thiết về nâng cao chất lượng và giảm chi phí sản xuất. Ảnh: Minh Sáng.
Trong bối cảnh đó, ứng dụng khoa học công nghệ được xác định là giải pháp then chốt nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và kiểm soát dịch bệnh. Những năm gần đây, Đồng Nai đã thu hút nhiều doanh nghiệp đầu tư vào chăn nuôi công nghệ cao, áp dụng đồng bộ các quy trình hiện đại từ con giống, thức ăn, thiết kế chuồng trại đến quản lý dịch bệnh.
Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp tối ưu chi phí, nâng cao năng suất mà còn góp phần kiểm soát dịch bệnh hiệu quả, cải thiện chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường. Đồng thời, đây cũng là nền tảng quan trọng để hình thành chuỗi sản xuất khép kín từ chăn nuôi – giết mổ – chế biến – phân phối.
Theo Chi cục Chăn nuôi và Thú y Đồng Nai, chăn nuôi quy mô trang trại trên địa bàn tỉnh hiện chiếm hơn 90% tổng đàn. Công tác giám sát dịch bệnh được thực hiện thường xuyên, giúp phát hiện sớm mầm bệnh và chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống dịch bệnh. Khi xuất hiện ổ dịch, lực lượng thú y phối hợp với địa phương xử lý kịp thời, hạn chế lây lan.
Chăn nuôi quy mô trang trại trên địa bàn tỉnh Đồng Nai hiện chiếm hơn 90% tổng đàn. Ảnh: Minh Sáng.
Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Nai cho biết đến năm 2030, tỉnh đặt mục tiêu nâng tổng đàn heo lên khoảng 5 triệu con và đàn gà khoảng 40 triệu con, đồng thời phát triển mạnh chuỗi giá trị chăn nuôi theo hướng hiện đại. Ông Nguyễn Văn Thắng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Nai nhấn mạnh: “Đối với chăn nuôi quy mô lớn, việc ứng dụng khoa học công nghệ là điều kiện tiên quyết để hình thành chuỗi sản xuất an toàn, bền vững”.
Với lợi thế về hạ tầng giao thông, cảng biển, sân bay và thị trường tiêu thụ rộng lớn, Đồng Nai được kỳ vọng tiếp tục giữ vai trò đầu tàu chăn nuôi của khu vực Đông Nam Bộ. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, việc kiểm soát dịch bệnh, nâng cao an toàn sinh học và đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ vẫn là những yếu tố then chốt quyết định sự phát triển bền vững của ngành trong thời gian tới.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
