Hướng đi mới cho nuôi trồng thủy sản bằng lồng bè HDPE

Nhiều lợi ích cho ngư dân

Huế sở hữu đường bờ biển dài hơn 120 km và hệ đầm phá Tam Giang – Cầu Hai rộng khoảng 21.600 ha lớn nhất khu vực Đông Nam Á. Hệ thống sông hồ và cảnh quan nơi đây là điều kiện rất thuận lợi cho phát triển nuôi trồng thủy hải sản, trong đó có nuôi cá lồng.

Tuy nhiên, thời gian qua, hệ thống lồng bè được bà con ngư dân tự làm bằng gỗ và phao xốp truyền thống hiện đã và đang bộc lộ nhiều hạn chế về độ bền, chi phí vận hành và mức độ an toàn trong điều kiện thời tiết cực đoan.

Thực tế cho thấy, các kết cấu lồng bè bằng gỗ có khả năng chống chịu kém trước sóng lớn và bão mạnh. Khi vào mùa mưa bão, nguy cơ thiệt hại toàn bộ tài sản của người ngư dân là rất lớn. Ngoài ra, phao xốp có tuổi thọ ngắn, thường chỉ khoảng 3 – 5 năm, sau thời gian sử dụng dễ phân rã thành vi nhựa, gây ô nhiễm môi trường nước và ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng thủy sản nuôi trồng.

Trong bối cảnh đó, hệ thống lồng nhựa HDPE được xem là giải pháp hạ tầng phù hợp cho nuôi biển hiện đại nhờ sở hữu nhiều đặc tính cơ lý vượt trội với hiệu quả trong việc nâng cao năng suất, hạn chế rủi ro. Năm 2026, Trung tâm Khuyến nông TP. Huế đã triển khai mô hình nuôi trồng thủy hải sản bằng lồng bè HDPE tại 2 hộ dân ở xã Phú Lộc.

Ông Huỳnh Văn Bánh (thôn Lộc Bình, xã Phú Lộc) cho hay, trong trận mưa bão cách đây 3 năm, gia đình ông mất trắng lồng nuôi các bằng gỗ, thiệt hại hơn 100 triệu đồng. Vừa qua, ông được Trung tâm Khuyến nông thành phố giới thiệu tham gia nuôi trồng thủy sản bằng lồng bè HDPE thay cho lồng gỗ trước kia. Kết quả bước đầu đã thay đổi rõ rệt với thiết kế đẹp, chắc chắn và thuận thiện trong việc chăm sóc, di chuyển dễ dàng, nhanh chóng, môi trường nuôi ổn định hơn, hạn chế tình trạng ô nhiễm cục bộ và nguy cơ phát sinh dịch bệnh.

“Mỗi lẫn mưa bão, gia đình tôi rất vất vả và bị hư hỏng lồng bề nuôi, thiệt hại về kinh tế. Từ khi tham gia mô hình này, tôi tin tưởng sẽ có thay đổi tích cực, không còn lo sợ khi mùa mưa bão đến và chúng tôi hy vọng sẽ mang lại những hiệu quả rõ rệt trong quá trình nuôi. Mong chính quyền quan tâm nghiên cứu tạo điều kiện phát triển mô hình hơn nữa, qua đó để nhiều ngư dân tiếp cận công nghệ mới, phát triển kinh tế bền vững”, ông Bánh chia sẻ.

Trong khi đó, ông Huỳnh Văn Đấu (Chi hội trưởng Chi hội nghề cá Lộc Bình 1) cho biết, gia đình ông hiện đang nuôi 5 lồng cá nước lợ. Từ tháng 4 vừa qua, thông qua sự hỗ trợ, kết nối của Trung tâm Khuyến nông, mô hình lồng bè HDPE được ông đưa vào sử dụng.

Theo ông Đấu nhận xét, ưu điểm dễ nhận thấy của lồng HDPE là kết cấu chắc chắn, độ bền cao, khả năng chống chịu tốt trước điều kiện thời tiết bất lợi. Lồng bè cũng thuận tiện trong việc di chuyển, giúp người nuôi chủ động hơn trong việc bảo vệ tài sản và đàn cá.

“Trước đây, mỗi khi có mưa bão, gia đình tôi luôn phải chủ động gia cố, chằng chống lồng bè, nhưng vẫn không tránh khỏi nguy cơ hư hỏng, thiệt hại. Nếu được hỗ trợ, hướng dẫn kỹ thuật và nhân rộng, đây sẽ là giải pháp phù hợp để người dân từng bước thay thế lồng bè truyền thống. Chi hội sẽ dự kiến đầu tư thêm một số lồng HDPE để các hội viên sử dụng, hướng đến phát triển nghề nuôi thủy sản bền vững, thích ứng tốt hơn với thiên tai”, ông Đấu chia sẻ.

Cần nhân rộng

Theo Trung tâm Khuyến nông TP. Huế, đây là mô hình đầu tiên được trên khai trên địa bàn thành phố. Hệ thống lồng nhựa HDBP đã được cấp nhiều bằng độc quyền sáng chế và giải pháp hữu ích nhờ thiết kế kế kiểu dáng công nghiệp ưu việt, được một số địa phường trên cả nước có nghề nuôi cá lồng phát triển mạnh đưa vào sử dụng. Cấu trúc lồng có độ bền cao, tính đàn hồi tốt, cho phép toàn bộ khung lồng biến dạng theo hình BC sóng khi có tác động ngoại lực mạnh thay vì đối đầu trực diện và dễ bị gãy vỡ như lồng gỗ hay lồng sắt.

Vật liệu nhựa HDPE còn có khả năng chống ăn mòn, kháng axit, kiềm và không bị ảnh hưởng bởi độ mặn cao của nước biển. Nhờ được bổ sung phụ gia chống tia UV, HDPE có tuổi thọ cao khi sử dụng ngoài trời trong thời gian dài. Ngoài ra, với thiết kế khoa học, lắp ráp dễ dàng nên phù hợp với điều kiện của nhiều vùng nuôi khác nhau.

Ông Nguyễn Văn Hiệp, Chủ tịch UBND xã Phú Lộc cho rằng, việc ứng dụng lồng bè HDPE mở ra hướng đi mới cho nghề nuôi thủy sản trên địa bàn, nhất là trong bối cảnh thời tiết ngày càng diễn biến phức tạp. Kết cấu lồng chắc chắn, khả năng chống chịu tốt giúp ngư dân giảm thiểu nguy cơ thiệt hại do mưa bão, đồng thời thuận lợi trong việc di chuyển đến những khu vực có điều kiện nuôi phù hợp.

Trước đây, phần lớn người dân bố trí lồng bè ở khu vực gần bờ nên môi trường nước có nguy cơ ô nhiễm, ảnh hưởng đến hiệu quả nuôi. Với lồng HDPE, việc di chuyển lồng ra khu vực xa bờ, có nguồn nước lưu thông tốt hơn được thực hiện thuận lợi, qua đó góp phần cải thiện môi trường nuôi và hạn chế dịch bệnh.

“Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục rà soát, quy hoạch các vùng nuôi phù hợp, tạo điều kiện để người dân phát triển nuôi thủy sản theo hướng tập trung, đúng quy hoạch. Việc cấp phép nuôi sẽ được thực hiện thuận lợi, nhanh chóng, gắn với quy hoạch vùng nuôi và các yêu cầu về bảo vệ môi trường. Qua đó, vừa nâng cao hiệu quả kinh tế cho người dân, vừa hướng đến phát triển nghề nuôi thủy sản bền vững”, ông Hiệp chia sẻ.

Theo ông Châu Ngọc Phi, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông TP. Huế, nuôi cá lồng trên địa bàn thành phố, đặc biệt tại khu vực đầm phá Tam Giang – Cầu Hai đã góp phần tạo sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân. Thời gian qua, ngành khuyến nông triển khai nhiều mô hình nhằm chuyển giao kỹ thuật, từng bước nâng cao hiệu quả nuôi trồng thủy sản, trong đó ứng dụng lồng bè HDPE là hướng đi mới.

Đây là một giải pháp thay thế mô hình nuôi trồng thủy hải sản truyền thống, hệ thống lồng bè nhựa HDPE đang ngày càng được ngư dân ưa chuộng lựa chọn bởi những ưu điểm nổi bật: chất liệu nhựa HDPE siêu bền, phần lưới và dây giềng chắc chắn giúp hệ thống lồng nuôi được cố định, giảm lực tác dụng của sóng gió lên khung lồng. Ngoài ra, hệ thống neo tự động có khả năng đánh chìm hay điều chỉnh cho lồng lên xuống theo mực thủy triều.

Việc phát triển lồng bè HDPE còn có thể kết hợp với du lịch sinh thái, trải nghiệm trên đầm phá, qua đó nâng cao giá trị của hoạt động nuôi trồng thủy sản. Trung tâm sẽ phối hợp với chính quyền các địa phương rà soát, quy hoạch và từng bước hình thành các vùng nuôi tập trung, tạo cảnh quan và gắn hoạt động nuôi trồng với khai thác các giá trị du lịch trên đầm phá. Ngành cũng sẽ tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả mô hình, tổng hợp kết quả thực tiễn để đề xuất Sở Nông nghiệp và Môi trường xem xét nhân rộng.

“Lồng bè HDPE là mô hình có nhiều tiềm năng, phù hợp với định hướng phát triển nuôi trồng thủy sản hiện đại, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu”, ông Châu Ngọc Phi chia sẻ.