Na bở Bình Khê giúp nông dân làm giàu

Từ cuối tháng 7, nhiều diện tích na bở trên địa bàn phường Bình Khê (Quảng Ninh) bước vào chính vụ thu hoạch. Với chất lượng thơm, ngọt đặc trưng cùng uy tín đã được khẳng định qua nhiều năm, na bở Bình Khê tiếp tục giữ vững vị thế là một trong những đặc sản nổi bật của địa phương.

Hiện nay, toàn phường Bình Khê có 65 ha na, tập trung tại các khu Ninh Bình, Đồng Đò và một số vùng đồi có điều kiện thổ nhưỡng phù hợp. Đây là một trong ba cây trồng chủ lực của địa phương cùng với hoa, cây cảnh và một số cây ăn quả khác, góp phần quan trọng vào chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp, nâng cao thu nhập cho người dân.

Theo bà Trần Thị Thêu, Trung tâm Cung ứng dịch vụ phường Bình Khê, để duy trì chất lượng vùng na đặc sản, địa phương thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc cây trồng, phòng trừ sâu bệnh và ban hành các văn bản hướng dẫn giúp người dân áp dụng đúng quy trình sản xuất.

Hiện nay, việc tiêu thụ na vẫn chủ yếu thông qua thương lái đến thu mua trực tiếp tại vườn. Thương lái đến từ nhiều tỉnh, thành như Hà Nội, Hải Phòng… nhờ chất lượng sản phẩm đã tạo được uy tín trên thị trường.

Là hộ có nhiều năm gắn bó với cây na, anh Phạm Văn Cường, khu Ninh Bình hiện canh tác khoảng 7.000m² na bở với sản lượng bình quân 5 tấn quả mỗi năm, thu nhập đạt khoảng 400 – 500 triệu đồng.

Theo ông Cường, đầu vụ na có giá khoảng 120.000 đồng/kg, phổ biến dao động quanh mức 100.000 đồng/kg. Để tạo ra sản phẩm chất lượng, gia đình sử dụng kết hợp phân chuồng hoai mục với phân hữu cơ vi sinh. Phân được hòa vào nước để tưới giúp cây hấp thụ tốt hơn. Nguồn nước tưới được lấy từ giếng khơi sạch, đồng thời thực hiện phun thuốc bảo vệ thực vật theo đúng quy trình và dừng sử dụng trước thu hoạch 1 – 2 tuần nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm.

“Gia đình sản xuất theo hướng VietGAP, từ kiểm soát đất đến quy trình chăm sóc. Chất lượng quả tốt nên hầu hết sản phẩm được thương lái đều đến tận vườn đặt mua”, ông Cường chia sẻ.

Tại khu Đồng Đò, chị Trịnh Thị Thịnh đang chăm sóc gần 200 cây na, trong đó nhiều cây đã khoảng 25 năm tuổi. Theo chị, điều kiện thổ nhưỡng thuận lợi chỉ là một phần, yếu tố quyết định vẫn là kỹ thuật của người trồng.

Để duy trì sức sống cho những cây na cổ thụ, gia đình sử dụng khoảng 60% phân hữu cơ kết hợp 40% phân vô cơ. Ngoài ra, nấm đối kháng Trichoderma được bổ sung định kỳ nhằm cải tạo đất và bảo vệ bộ rễ. Giai đoạn cây ra quả non cũng được theo dõi sát để phòng trừ bọ trĩ và nấm bệnh, hạn chế hiện tượng rụng quả sinh lý.

Người trồng na hiện nay cũng chủ động tiếp cận tiến bộ kỹ thuật thông qua các chương trình khuyến nông, các kênh truyền hình chuyên ngành và hướng dẫn từ doanh nghiệp cung ứng vật tư nông nghiệp.

Theo chị Thịnh, mỗi cây na cổ thụ có thể cho khoảng 70 quả, năng suất đạt gần 20kg/cây. Loại quả đẹp có trọng lượng từ 280g trở lên được thương lái mua với giá khoảng 120.000 đồng/kg, giá bình quân cả vụ đạt khoảng 85.000 đồng/kg.

Với khoảng 200 gốc na, doanh thu mỗi năm của gia đình đạt khoảng 400 triệu đồng. Sau khi trừ chi phí phân bón và thuốc bảo vệ thực vật khoảng 60 triệu đồng, lợi nhuận còn khoảng 340 triệu đồng (chưa tính công lao động của gia đình).

Theo nhiều hộ dân, nhờ cây na, đời sống người dân Bình Khê ngày càng cải thiện rõ rệt. Nhiều gia đình xây dựng được nhà cửa khang trang, tích lũy vốn để đầu tư mở rộng sản xuất. Tuy nhiên, thời tiết bất lợi và ảnh hưởng của bão Yagi khiến sản lượng na năm nay giảm khoảng 30 – 40% so với những năm thuận lợi.

Dù còn không ít khó khăn, na bở Bình Khê vẫn đang khẳng định giá trị của nông sản đặc trưng. Việc tiếp tục nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu, từng bước mở rộng kênh tiêu thụ và tăng cường liên kết sản xuất sẽ là nền tảng để vùng na đặc sản phát triển bền vững, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy kinh tế nông nghiệp địa phương.