Từ nhiều năm trước, các xã phía Tây Nam tỉnh Quảng Trị thực hiện việc cấp giống cây trồng, vật nuôi các chương trình dự án thông qua hình thức đấu thầu qua mạng. Cách làm này, về lý thuyết sẽ tiết kiệm được ngân sách. Tuy nhiên, chất lượng, nguồn gốc con giống và cả quy trình kiểm dịch đối với cây trồng vật nuôi khiến đối tượng hưởng lợi lo lắng.
Người dân các xã phía Tây Nam tỉnh Quảng Trị nhiều lần rơi vào tình trạng dở khóc dở cười khi nhận bò dự án thông qua hình thức đấu thầu. Ảnh: Tâm Phùng.
Thực tế cho thấy, những năm qua, rất nhiều vật nuôi tại các xã phía Tây Nam của tỉnh Quảng Trị cấp cho các chương trình dự án được đưa về từ các tỉnh phía Nam. Vật nuôi không thích nghi được với môi trường, quy trình kiểm dịch còn lỏng lẻo khiến dịch lở mồm long móng xuất hiện trên đàn bò, lây lan sang đàn vật nuôi địa phương. Công tác phòng chống dịch bệnh gặp rất nhiều khó khăn, tiêu tốn kinh phí và hiệu quả các chương trình mục tiêu mang lại không cao.
Năm 2025, các xã phía Tây Nam của tỉnh Quảng Trị sử dụng nguồn vốn Chương trình Mục tiêu Quốc gia Phát triển kinh tế vùng đồng bào dân tộc thiểu số của năm 2024 chuyển sang để cấp cây trồng vật nuôi cho các hộ hưởng lợi. Số tiền này được giao cho các tổ, nhóm cộng đồng tự mua sắm. Điều này giúp đối tượng hưởng lợi hết sức phấn khởi và tin tưởng.
Ông Đoàn Quang Thiên, một người dân xã Tân Lập cho rằng, giao cho cộng đồng tự mua sắm sẽ đạt được nhiều mục tiêu. Thứ nhất, cộng đồng sẽ biết được họ cần đối tượng vật nuôi nào phù hợp với điều kiện chăn nuôi của gia đình. Thứ 2, các đối tượng hưởng lợi thường sẽ chọn vật nuôi có nguồn gốc tại địa phương, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu. Thứ 3, quy trình kiểm soát dịch bệnh động vật nội tỉnh sẽ thuận tiện hơn, nguồn gốc rõ ràng hơn.
Ở góc độ quản lý Nhà nước, ông Hoàng Đình Bình, Trưởng phòng Kinh tế xã Tân Lập cho rằng, trước đây, các phòng ban của huyện hoặc UBND các xã làm chủ đầu tư. Vì đấu thầu được thực hiện qua hệ thống mạng đấu thầu Quốc gia nên chủ đầu tư nhiều khi bị động, thậm chí không biết nhà thầu là ai, họ sẽ thu gom cây trồng vật nuôi từ đâu, khả năng thích ứng thế nào với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của địa phương; quy trình kiểm dịch cũng chỉ có thể kiểm tra trên hồ sơ. Việc giao cho nhóm cộng đồng tự mua sắm sẽ hướng đến lợi ích thực sự của đối tượng hưởng lợi.
Những con bò dự án được cấp cho người dân đã khiến dịch bệnh tại các xã phía Tây Nam tỉnh Quảng Trị nhiều thời điểm diễn biến phức tạp. Ảnh: Võ Dũng.
“Theo tôi, khi giao cho tổ nhóm cộng đồng tự mua sắm cán bộ chuyên môn cũng cần có sự hỗ trợ về mặt hồ sơ thủ tục và thực hiện chức năng giám sát, kiểm tra hồ sơ chặt chẽ và thường xuyên cập nhật thông tin đàn vật nuôi được cấp”, ông Bình chia sẻ.
Đồng quan điểm trên, ông Hồ Ngọc Dương, Trưởng phòng Kinh tế xã Hướng Phùng cho biết, địa phương đang trong giai đoạn hoàn thiện hồ sơ cấp bò giống cho các đối tượng hưởng lợi. Khác với những năm trước, năm nay Hướng Phùng sẽ cấp cho mỗi hộ dân từ 2-3 con bò. Các thành viên tổ nhóm cộng đồng sẽ tự kết nối với nhau, trong đó có hạt nhân nhiều kinh nghiệm để điều tiết cũng như truyền đạt kiến thức chăn nuôi và chịu trách nhiệm với nhau trên tình thần vì lợi ích chung.
Khi điều kiện đã đủ, UBND xã sẽ nghiệm thu hồ sơ và sẽ làm hợp đồng 3 bên trước khi cấp cây con giống cho người dân. Đây được coi là điều kiện ràng buộc chặt chẽ giúp người hưởng lợi yên tâm hơn và đơn vị cung cấp có trách nhiệm hơn với cây trồng, vật nuôi mình cấp.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
