Gia Lai đẩy nhanh chiến dịch cấp mã số vùng trồng

Từ vùng nguyên liệu đến thị trường xuất khẩu

Để nâng cao chất lượng vùng nguyên liệu, đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường tiêu thụ, các địa phương phía tây tỉnh Gia Lai đang đẩy mạnh tập huấn, tuyên truyền, hướng dẫn người dân, HTX thực hiện thủ tục cấp mã số vùng trồng. Trong đó, sầu riêng và cà phê là hai ngành hàng được ưu tiên, nhằm từng bước chuẩn hóa dữ liệu vùng sản xuất, nâng cao tính minh bạch của nông sản và tạo nền tảng thuận lợi cho xuất khẩu.

Những năm qua, HTX Sản xuất – Thương mại – Dịch vụ – Du lịch nông nghiệp Ia Mơ Nông (xã Ia Ly) luôn xác định việc xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn để hướng đến thị trường xuất khẩu. Hiện HTX đã xây dựng được 3 mã số vùng trồng với tổng diện tích 124 ha sầu riêng của các thành viên liên kết.

Ông Lê Văn Thanh, Giám đốc HTX Sản xuất – Thương mại – Dịch vụ – Du lịch nông nghiệp Ia Mơ Nông cho biết, muốn nông sản đi xa, trước hết vùng nguyên liệu phải được tổ chức bài bản ngay từ khâu sản xuất. HTX tập hợp các thành viên, hướng dẫn quy trình kỹ thuật, ghi chép nhật ký sản xuất và kiểm soát chặt chẽ quá trình chăm sóc, thu hoạch.

“Khi được cấp mã số vùng trồng, HTX có thêm lợi thế trong kết nối với doanh nghiệp, bởi vùng nguyên liệu được xác định rõ về địa điểm, diện tích, hộ sản xuất cũng như quy trình canh tác. Đây là cơ sở để doanh nghiệp thuận lợi kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và từng bước hình thành vùng nguyên liệu ổn định, đáp ứng yêu cầu của thị trường”, ông Thanh chia sẻ.

Từ cách làm này, HTX từng bước chuyển từ sản xuất manh mún sang tổ chức vùng nguyên liệu có kiểm soát, tạo sự gắn kết chặt chẽ hơn giữa nông dân, HTX và doanh nghiệp trong chuỗi giá trị nông sản.

Tại xã Bờ Ngoong, địa phương đang tập trung rà soát, hướng dẫn người dân hoàn thiện hồ sơ cấp mã số vùng trồng. Mới đây, UBND xã Bờ Ngoong đã phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức đối thoại với 50 nông dân sản xuất giỏi, qua đó trực tiếp giải đáp những khó khăn, vướng mắc trong quá trình đăng ký thụ tục cấp mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói.

Ông Nguyễn Văn Thương, Phó Chủ tịch UBND xã Bờ Ngoong cho biết, bắt đầu từ ngày 15/9, địa phương sẽ triển khai chiến dịch 90 ngày đẩy nhanh cấp mã số vùng trồng đối với cây sầu riêng và cà phê. Trong 30 ngày đầu, địa phương phấn đấu hoàn thành cấp mã số vùng trồng cho 70 ha sầu riêng; trong vòng 90 ngày sẽ hoàn thành khoảng 700 ha cà phê.

“Cùng với rà soát diện tích, địa phương sẽ tăng cường tuyên truyền để người dân hiểu mã số vùng trồng không chỉ phục vụ tiêu thụ sản phẩm mà còn gắn với trách nhiệm duy trì quy trình sản xuất, cập nhật dữ liệu và bảo đảm truy xuất nguồn gốc lâu dài”, ông Thương chia sẻ.

Tăng tốc nhưng không chạy theo số lượng

Mới đây, UBND tỉnh Gia Lai đã có văn bản yêu cầu các ngành, địa phương khẩn trương đẩy nhanh tiến độ cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, góp phần nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc và đáp ứng yêu cầu thị trường xuất khẩu.

Theo UBND tỉnh Gia Lai, tính đến ngày 20/8/2026, toàn tỉnh đã có 436 vùng trồng được cấp/phê duyệt mã số, với tổng diện tích 13.174 ha. Tuy nhiên, kết quả này vẫn chưa đáp ứng yêu cầu đề ra, tiến độ thực hiện còn chậm.

Để khắc phục tình trạng trên, UBND tỉnh Gia Lai yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các sở, ngành và địa phương triển khai hiệu quả Kế hoạch số 331/KH-UBND ngày 20/8/2026 về chiến dịch hướng dẫn, tuyên truyền thực hiện Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP. Đồng thời rà soát, chuẩn hóa dữ liệu vùng trồng sầu riêng, cà phê, gắn với cấp mã số vùng trồng và kết nối Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản.

Đối với UBND các xã, phường, tỉnh yêu cầu khẩn trương bố trí nguồn lực, tiếp nhận và giải quyết kịp thời hồ sơ cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói theo đúng quy định. Việc cấp mã số phải bảo đảm đúng trình tự, điều kiện, không chạy theo số lượng, không hạ thấp yêu cầu để tăng số mã được cấp.

Ông Trần Xuân Khải, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Gia Lai cho biết, đẩy nhanh việc cấp mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh thị trường ngày càng đặt cao yêu cầu về truy xuất nguồn gốc. Tuy nhiên, theo ông Khải, số lượng mã được cấp chỉ thực sự có ý nghĩa khi các vùng trồng, cơ sở đóng gói đáp ứng đầy đủ điều kiện và duy trì nghiêm các yêu cầu trong suốt quá trình sản xuất, kinh doanh.

“Việc cấp mã phải gắn với công tác quản lý, kiểm tra, giám sát, bảo đảm thông tin kê khai, dữ liệu vùng trồng chính xác và các điều kiện sản xuất được duy trì ổn định. Nếu không tuân thủ quy trình, mã số vùng trồng có thể không được duy trì, thậm chí ảnh hưởng đến uy tín của cả vùng nguyên liệu và ngành hàng”, ông Khải thông tin.

Cũng theo ông Khải, việc tăng tốc cấp mã số vùng trồng không chỉ nhằm mở rộng diện tích mà cần phải đồng bộ với hệ thống cơ sở đóng gói và nâng cao năng lực quản lý. Khi vùng nguyên liệu được kiểm soát chặt chẽ, cơ sở đóng gói được chuẩn hóa, dữ liệu được cập nhật và kết nối xuyên suốt, mã số vùng trồng sẽ thực sự trở thành “tấm vé” giúp nông sản Gia Lai tiến sâu hơn vào các thị trường có yêu cầu cao.