Thay đổi cách nghĩ, cách làm
Những ngày cuối tháng 7, trên cánh đồng lúa rộng bát ngát ở ấp Kênh 10, xã Tân Hiệp, tỉnh An Giang, ông Võ Hoàng Lưỡng (64 tuổi) thong thả bước giữa ruộng lúa OM18 đang ở giai đoạn hơn 70 ngày tuổi. Những bông lúa cong mình trong gió, thân cứng cáp, lá đòng xanh dày khiến người nông dân gắn bó hơn 40 năm với đồng ruộng không giấu được niềm vui.
Ít ai biết rằng, vùng đất này từng là một trong những nơi canh tác khó khăn ở Tứ giác Long Xuyên. Đất phèn, thời tiết thất thường, mưa bão diễn biến khó lường, trong khi giá phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, xăng dầu và chi phí nhân công liên tục tăng khiến nhiều nông hộ gặp áp lực lớn.
Ông Võ Hoàng Lưỡng ở ấp Kênh 10, xã Tân Hiệp, tỉnh An Giang kiểm tra ruộng lúa OM18 hơn 70 ngày tuổi áp dụng mô hình “Hành trình Xanh – Đất khỏe, cây trồng khỏe”. Ảnh: HTX.
Theo ông Lưỡng, nếu vẫn giữ cách sản xuất cũ thì rất khó có thể duy trì lợi nhuận bởi lâu nay bà con quen bón phân đơn, tự phối trộn theo kinh nghiệm. “Mình nghĩ vậy là đủ nhưng thực tế cây lúa có lúc thiếu dinh dưỡng, có lúc lại dư phân mà nông dân không nhận ra. Chính điều đó làm hiệu quả sản xuất không cao”, ông nói.
Nhiều năm trước, ông cũng như phần lớn nông dân trong vùng, sạ dày, bón phân theo thói quen và luôn lo lắng mỗi khi thời tiết thay đổi. Chi phí ngày một tăng nhưng lợi nhuận không cải thiện bao nhiêu.
Bước ngoặt lớn khi ông tham gia mô hình “Hành trình Xanh – Đất khỏe, cây trồng khỏe” do Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền triển khai. Mô hình không chỉ giới thiệu sản phẩm mà còn hướng dẫn người dân thay đổi tư duy canh tác, chăm sóc đất, quản lý dinh dưỡng hợp lý và giảm chi phí đầu vào.
Ông Võ Hoàng Lưỡng (bìa phải) cùng nông dân và nhân viên kỹ thuật của Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền trao đổi, đánh giá sự phát triển của ruộng lúa tham gia mô hình “Hành trình Xanh – Đất khỏe, cây trồng khỏe”. Ảnh: HTX.
“Điều tôi học được không chỉ là đổi loại phân bón mà là đổi cách nghĩ, cách làm. Muốn cây khỏe mạnh trước hết phải làm cho đất thật khỏe. Khi mình hiểu nhu cầu dinh dưỡng của cây ở từng giai đoạn thì không còn bón phân hay phun thuốc theo cảm tính nữa”, ông Lưỡng chia sẻ.
Đất khỏe, cây khỏe, nông dân thêm niềm tin
Trên diện tích 5ha lúa OM18 trong vụ hè thu 2026, ông Lưỡng áp dụng quy trình của chương trình “Hành trình Xanh – Đất khỏe, cây trồng khỏe” cùng bộ sản phẩm Đầu Trâu Bio-Canxi. Theo ông, sự khác biệt thể hiện khá rõ ngay từ giai đoạn đầu vụ.
Nếu trước đây sử dụng phân đơn, việc phối trộn không đồng đều khiến cây phát triển thiếu cân đối thì nay cây lúa có bộ rễ khỏe hơn, thân lớn, lá đòng dày, màu xanh bền hơn.
Ông Lưỡng nhổ cây lúa lên để chứng minh, so với nhiều ruộng canh tác theo tập quán cũ, ruộng áp dụng quy trình mới thân cây lúa to hơn, lá rộng hơn, bông dài hơn, tỷ lệ hạt chắc cao hơn.
Ông Lưỡng phấn khởi: “Nhìn bằng mắt thường cũng thấy cây lúa khỏe hơn. Mỗi bông có thể đạt khoảng 100 – 120 hạt chắc. Khi cây được cung cấp đúng, đủ dinh dưỡng thì khả năng nuôi hạt tốt hơn, năng suất cũng cao hơn. Ngoài ra tôi còn yên tâm về khả năng chống chịu của cây lúa trước thời tiết cực đoan”.
Vụ hè thu ở ĐBSCL luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro do mưa lớn, gió mạnh và những đợt thời tiết bất thường. Trước đây, mỗi khi mưa bão kéo dài, nông dân luôn thấp thỏm vì ruộng lúa dễ đổ ngã, ảnh hưởng đến năng suất. Nếu cây yếu thì chỉ cần mưa gió vài ngày là đổ ngã. Khi cây có bộ rễ khỏe, thân cứng cáp, sức chống chịu với thời tiết sẽ tốt hơn nhiều. Đó cũng là điều nông dân cần nhất trong điều kiện biến đổi khí hậu hiện nay.
Mô hình “Hành trình Xanh – Đất khỏe, cây trồng khỏe” tại An Giang góp phần thay đổi tư duy canh tác, giúp nông dân sử dụng phân bón hợp lý, nuôi đất khỏe, cây trồng khỏe và thích ứng biến đổi khí hậu. Ảnh: HTX.
Theo ông Lưỡng, sản xuất nông nghiệp bây giờ không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm truyền thống mà phải biết tiếp thu tiến bộ kỹ thuật, mạnh dạn thay đổi và tính toán hiệu quả kinh tế trên từng đồng chi phí bỏ ra.
Với ông, thành quả lớn nhất sau nhiều năm gắn bó với đồng ruộng không chỉ là ngôi nhà khang trang hay cuộc sống gia đình ổn định hơn, mà còn là sự thay đổi trong suy nghĩ của chính mình.
“Tôi nghĩ nông dân muốn khá lên trước hết phải dám thay đổi. Thay đổi tư duy mới giảm được chi phí, nâng được năng suất và có lợi nhuận bền vững. Làm nông bây giờ không còn là làm theo thói quen nữa mà phải làm theo khoa học”, ông bộc bạch.
HÀNH TRÌNH XANH – ĐẤT KHỎE, CÂY TRỒNG KHỎE
Khởi động từ vụ hè thu 2025.
Triển khai tại ĐBSCL và Tây Ninh.
Tập trung phục hồi sức khỏe đất thông qua phân tích đất, cải tạo pH, giảm ngộ độc hữu cơ và nâng cao hiệu quả sử dụng dinh dưỡng bằng dòng sản phẩm Bio.
Đồng hành bởi Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền cùng cố vấn của GS.TS Nguyễn Bảo Vệ và các chuyên gia nông nghiệp.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
