Đà Nẵng số hóa tàu cá với QR Code và AI

Chuyển mình cùng công nghệ

Cùng với việc ngày càng nhiều ngư dân sử dụng điện thoại thông minh, công tác quản lý tàu cá, hoạt động khai thác và truy xuất nguồn gốc thủy sản tại Đà Nẵng đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng số hóa. Công nghệ không còn là khái niệm xa lạ, mà đã trở thành công cụ gắn liền với mỗi chuyến ra khơi.

Hiện nay, hầu hết chủ tàu và thuyền trưởng trên địa bàn đã được hướng dẫn cài đặt, sử dụng các ứng dụng quản lý tàu cá ngay trên điện thoại thông minh. Chi cục Biển đảo và Thủy sản Đà Nẵng đã lập nhóm Zalo chung kết nối ngư dân với các cơ quan quản lý và chính quyền địa phương, nhằm kịp thời chuyển tải thông tin, quy định liên quan đến chống khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Ngư dân Nguyễn Văn Thanh (phường Sơn Trà) cho biết, qua nhóm Zalo, các thông báo, hướng dẫn và nhắc nhở được gửi thường xuyên, từ quy định chống IUU đến danh sách tàu sắp hết hạn đăng kiểm. “Chỉ cần mở điện thoại là nắm được thông tin, chủ động thực hiện để không vi phạm”, ông Thanh nói.

Không chỉ tiếp nhận thông tin, ngư dân còn trực tiếp thao tác, cập nhật dữ liệu khai thác thông qua các phần mềm chuyên dụng. Ngư dân Lê Hữu Thảo (phường Thanh Khê) chia sẻ, điện thoại của ông hiện đã cài đầy đủ các ứng dụng quản lý tàu cá theo yêu cầu của cơ quan chức năng.

Mỗi lần cập cảng cá Thọ Quang, thay vì phải chờ đợi và ghi chép thủ công như trước, ông Thảo chỉ cần mở ứng dụng eCDT VN, nhập dữ liệu từ sổ nhật ký khai thác trên biển và gửi đi.

“Hệ thống đã ghi nhận trước khi tàu vào cảng, tôi chỉ cần mang theo điện thoại, thủ tục nhanh gọn, đỡ hẳn cảnh giấy tờ lỉnh kỉnh”, ngư dân Lê Hữu Thảo nói.

Theo nhiều ngư dân, ban đầu việc sử dụng ứng dụng còn bỡ ngỡ, nhưng khi thao tác thường xuyên thì dần quen, thậm chí tiết kiệm thời gian và công sức hơn rất nhiều so với cách làm truyền thống. Toàn bộ thông tin về tàu cá, chuyến biển và sản lượng khai thác đều được cập nhật đầy đủ, đáp ứng yêu cầu chống khai thác IUU.

Hạ tầng số đồng bộ từ cảng cá

Ông Nguyễn Lại, Trưởng ban Quản lý âu thuyền và cảng cá Đà Nẵng cho biết, đơn vị đã đầu tư máy tính, thiết bị thông tin, hệ thống mạng nhằm đáp ứng việc vận hành các hệ thống giám sát hành trình, nhật ký điện tử eCDT và cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia VNFishbase.

Công tác kiểm tra, kiểm soát được thực hiện nghiêm túc, bảo đảm 100% tàu cá ra, vào cảng đều được cập nhật dữ liệu. Đơn vị tiếp tục tập trung nguồn lực để giám sát sản lượng bốc dỡ qua cảng, xác minh thông tin tàu cá và hoàn thiện dữ liệu theo đúng quy định.

Chi cục Biển đảo và Thủy sản TP Đà Nẵng cho biết, đơn vị sẽ tiếp tục tổ chức tuyên truyền, chuyển tải các văn bản liên quan đến quản lý tàu cá và hoạt động khai thác hải sản để chủ tàu, thuyền trưởng kịp thời nắm bắt chủ trương cũng như hướng dẫn ngư dân thực hiện, tránh vi phạm khai thác IUU qua nhóm mạng xã hội Zalo.

Song song, truy xuất dữ liệu tàu cá sắp hết hạn các loại giấy tờ gửi các địa phương, chủ tàu; triển khai ứng dụng nhật ký điện tử đối với tàu khai thác hải sản xa bờ…

Đơn vị tiếp tục thống kê, theo dõi, giám sát chặt chẽ hoạt động của đội tàu; không để tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài; chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, dữ liệu và bằng chứng khắc phục các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC) để gỡ “thẻ vàng” về thủy sản.

Theo ông Võ Văn Long, Chi cục trưởng Chi cục Biển đảo và Thủy sản Đà Nẵng, công tác quản lý tàu cá theo các quy định chống IUU trên địa bàn thành phố hiện cơ bản được bảo đảm. Thời gian tới, Đà Nẵng sẽ đẩy mạnh cập nhật dữ liệu lên hệ thống quốc gia, đồng thời triển khai dán mã QR Code lên toàn bộ tàu cá.

Việc này giúp lực lượng biên phòng, cảng cá và chính quyền địa phương dễ dàng tra cứu thông tin tàu, giấy phép và lịch sử hoạt động. Song song, hệ thống sẽ gửi tin nhắn tự động nhắc chủ tàu khi sắp hết hạn đăng kiểm, giấy phép khai thác hoặc chứng nhận an toàn kỹ thuật.

Thành phố cũng dự kiến áp dụng hệ thống giám sát hành trình thông minh, kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI) để tự động phát hiện tàu mất kết nối hoặc vượt ranh giới cho phép, qua đó giảm thiểu thấp nhất nguy cơ vi phạm IUU, đáp ứng các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu trong lộ trình gỡ “thẻ vàng” thủy sản.

TP Đà Nẵng hiện có 4.043 tàu cá, trong đó có 2.310 tàu dài từ 6 đến dưới 12 m (57,2%) hoạt động ven bờ; 543 tàu từ 12 đến dưới 15 m (13,4%) hoạt động vùng lộng và 1.190 tàu từ 15 m trở lên (29,4%) khai thác vùng khơi. Toàn bộ tàu cá đã được thống kê, cập nhật đầy đủ thông tin chủ tàu, thông số kỹ thuật và giấy tờ liên quan vào phần mềm quản lý tàu cá quốc gia. 100% tàu vùng khơi đã lắp thiết bị giám sát hành trình, theo dõi 24/24. Công tác cấp giấy tờ cho 1.014 tàu chưa đủ điều kiện và việc giám sát, xử lý mất kết nối VMS được triển khai nghiêm túc theo quy định.