Những ngày đầu tháng 7, nhiều vùng trồng cà phê tại Gia Lai ghi nhận tình trạng quả non rụng hàng loạt, phủ kín gốc cây. Hiện tượng này xảy ra trên diện rộng khiến nông dân đứng ngồi không yên, bởi đây là giai đoạn cây đang tập trung nuôi quả, quyết định trực tiếp đến năng suất. Nhiều hộ dân cho biết, lượng quả rụng nhiều hơn hẳn so với các năm trước, có những vườn chỉ sau vài ngày đã xuất hiện lớp quả non dày đặc dưới tán cây.

Nhiều cành cà phê của gia đình ông Nguyễn Dũng bị thưa quả rõ rệt. Ảnh: Tuấn Anh.
Theo tìm hiểu, nguyên nhân chủ yếu được nhận định do thời tiết diễn biến cực đoan. Sau thời gian nắng nóng kéo dài, những cơn mưa đầu mùa xuất hiện khiến cây cà phê bị sốc nhiệt, làm rối loạn quá trình sinh trưởng, dẫn đến rụng quả non.
Ghi nhận tại vườn cà phê gần 1.000 cây của gia đình ông Nguyễn Dũng (thôn 4, xã Ia Ko), khoảng 500 cây ở khu vực phía trên xuất hiện tình trạng rụng quả non với mật độ dày. Dưới mỗi gốc cây là lớp quả xanh phủ kín, nhiều cành thưa quả rõ rệt khiến gia đình không khỏi sốt ruột.
Theo ông Dũng, hiện tượng này bắt đầu xuất hiện cách đây hơn 10 ngày và đến nay vẫn chưa có dấu hiệu giảm. Gia đình đã chủ động phun thuốc phòng trừ nấm bệnh, đồng thời xử lý rệp sáp nhưng tình trạng rụng quả vẫn diễn ra.
“Chúng tôi đã áp dụng các biện pháp phòng trừ nấm và sâu bệnh nhưng không hiệu quả. Theo tôi, nguyên nhân có thể do thời gian vừa qua nắng nóng kéo dài, sau đó xuất hiện những cơn mưa đầu mùa khiến cây cà phê bị sốc nhiệt nên rụng quả hàng loạt”, ông Dũng nhận định.

Quả non rụng phủ kín dưới gốc cây. Ảnh: Tuấn Anh.
Cũng theo tính toán của ông Dũng, tỷ lệ quả rụng ở những cây bị ảnh hưởng ước khoảng 30%. Với 500 cây đang bị rụng quả, sản lượng dự kiến giảm khoảng 3 tạ cà phê nhân. Nếu không có biện pháp khắc phục kịp thời, thiệt hại có thể còn tiếp tục gia tăng, ảnh hưởng đáng kể đến năng suất và thu nhập của gia đình trong vụ thu hoạch sắp tới.
Ông Siu Lêng, Trưởng thôn 4 cho biết, tình trạng rụng quả xảy ra trên diện rộng, trong đó có cả vườn cà phê khoảng 3.000 cây của gia đình. Cà phê rụng chủ yếu ở giai đoạn quả to bằng đầu đũa. Theo nhận định ban đầu.
“Thôn sẽ thống kê diện tích bị ảnh hưởng, báo cáo chính quyền để cơ quan chuyên môn kiểm tra, xác định nguyên nhân và hướng dẫn người dân khắc phục”, ông Siu Lêng chia sẻ.

Quả non bị rụng khiến người trồng cà phê đứng ngồi không yên. Ảnh: Tuấn Anh.
Tình trạng cà phê rụng quả non cũng đang xảy ra trên địa bàn xã Ia Krêl. Ông Nguyễn Quốc Tư, Chủ tịch UBND xã Ia Krêl cho biết, nguyên nhân chủ yếu có thể do mưa đầu mùa phân bố không đồng đều khiến nhiều hộ dân không bón phân kịp thời, cây thiếu dinh dưỡng nên xảy ra hiện tượng rụng quả non sinh lý. Bên cạnh đó, một số vườn áp dụng mô hình nuôi cây đa thân nhưng mức đầu tư phân bón chưa tương xứng với nhu cầu dinh dưỡng của cây, dẫn đến tình trạng rụng quả gia tăng.
“Để hạn chế thiệt hại, địa phương khuyến cáo người dân bón đầy đủ và cân đối các loại phân đa lượng, trung lượng và vi lượng khi đất đủ độ ẩm, đồng thời điều chỉnh lượng phân bón phù hợp với năng suất vườn cây để hạn chế tình trạng rụng quả. Song song đó, cần tăng cường kiểm soát sâu bệnh, đặc biệt là rệp sáp và tuyến trùng gây hại rễ, bởi đây là những đối tượng làm cây suy kiệt, giảm khả năng nuôi quả, dẫn đến rụng quả non”, ông Tư thông tin.
Cũng theo ông Tư, khi bón phân nếu không có mưa, người dân cần chủ động tưới nước để phân hòa tan giúp cây hấp thu hiệu quả, tránh thất thoát dinh dưỡng gây lãng phí.

Hiện tượng quả non bị rụng nhiều khả năng do cây cà phê không đủ dinh dưỡng. Ảnh: Tuấn Anh.
Tiến sĩ Phan Việt Hà, Phó Viện trưởng phụ trách Viện Khoa học Kỹ thuật Nông lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI) cho biết, đây đang là giai đoạn quả cà phê phát triển mạnh về kích thước nên nhu cầu dinh dưỡng của cây tăng rất cao. Nếu đất đảm bảo đủ độ ẩm và nguồn dinh dưỡng cân đối, hiện tượng rụng quả sẽ ít xảy ra.
Tuy nhiên thời gian qua thời tiết trên địa bàn Tây Nguyên không thuận lợi đã ảnh hưởng đến môi trường đất, giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng của cây cà phê. Đây có thể là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng rụng quả non gia tăng. Ngoài ra, cần kiểm tra kỹ vườn cây để xác định có xuất hiện nấm bệnh hoặc các đối tượng gây hại khác khiến cà phê bị rung quả.
“Để khắc phục tình trạng rụng quả, người dân cần thường xuyên theo dõi vườn cây nhằm xác định rõ nguyên nhân. Nếu rụng quả do sâu bệnh hại thì cần ưu tiên xử lý trước, sau đó tiến hành sử dụng phân bón lá để kịp thời cung cấp chất dinh dưỡng và tăng sức khỏe cho vườn cây”, Tiến sĩ Hà khuyến cáo.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
