Bất cập từ quy định cũ

Thực tế cho thấy, trong nhiều năm qua, chăn nuôi thỏ vẫn là một ngành có quy mô khiêm tốn trong cơ cấu ngành chăn nuôi Việt Nam. Quy mô sản xuất chưa lớn, số doanh nghiệp và cơ sở giết mổ tập trung còn hạn chế nên ít thu hút sự chú ý của dư luận cũng như cơ quan quản lý.

Tuy nhiên, khi ngành bắt đầu mở rộng theo hướng sản xuất hàng hóa, một số quy định về phí, lệ phí đã bộc lộ những bất cập, trong đó có mức phí kiểm soát giết mổ.

Theo quy định tại Thông tư số 101/2020/TT-BTC của Bộ Tài chính, phí kiểm soát giết mổ đối với thỏ là 3.000 đồng/con. Trong khi đó, mức thu đối với gia cầm chỉ 200 đồng/con, còn lợn dưới 15 kg là 700 đồng/con. Sự chênh lệch này khiến nhiều doanh nghiệp và người chăn nuôi cho rằng mức phí đối với thỏ chưa phản ánh đúng quy mô sản xuất cũng như đặc điểm của vật nuôi.

Mới đây, Hội Chăn nuôi Thỏ Việt Nam đã có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ đề nghị nghiên cứu sửa đổi quy định hiện hành. Theo đó, thỏ thương phẩm hiện nay chủ yếu có khối lượng khoảng 2-3 kg/con, giá trị sản phẩm không cao nhưng lại đang chịu mức phí kiểm soát giết mổ cao gấp hơn 4 lần lợn dưới 15 kg và gấp 15 lần gia cầm. Điều này làm tăng đáng kể chi phí sản xuất, nhất là đối với các cơ sở giết mổ tập trung xử lý hàng trăm đến hàng nghìn con mỗi ngày.

Theo các doanh nghiệp trong ngành, khoản phí này trước đây chưa tạo nhiều áp lực do quy mô chăn nuôi thỏ còn nhỏ lẻ. Tuy nhiên, vài năm gần đây, khi nhiều địa phương và doanh nghiệp đầu tư phát triển chuỗi chăn nuôi, giết mổ và chế biến thịt thỏ theo hướng tập trung, tổng chi phí phát sinh từ hoạt động kiểm soát giết mổ đã trở thành một yếu tố ảnh hưởng đến giá thành và sức cạnh tranh của sản phẩm.

Không chỉ đề xuất giảm mức thu, Hội Chăn nuôi Thỏ Việt Nam còn kiến nghị xem xét thay đổi phương pháp tính phí. Theo đó, thay vì thu theo số lượng từng con như hiện nay, cơ quan quản lý có thể nghiên cứu áp dụng cách tính dựa trên quy mô sản xuất, khối lượng sản phẩm hoặc đơn vị vật nuôi. Đây cũng là cách tiếp cận phù hợp hơn với Luật Chăn nuôi, trong đó “đơn vị vật nuôi” đã được sử dụng làm căn cứ quản lý quy mô chăn nuôi và xây dựng chính sách phát triển ngành.

Một vấn đề khác được Hội đưa ra là mức phí quá cao có thể vô tình làm giảm động lực đưa thỏ vào giết mổ tập trung. Khi chi phí tăng, một số cơ sở có thể tiếp tục lựa chọn hình thức giết mổ nhỏ lẻ, trong khi chủ trương của Nhà nước là phát triển hệ thống giết mổ tập trung nhằm tăng cường kiểm soát thú y, bảo đảm an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Thực tế, chăn nuôi thỏ được đánh giá là ngành có nhiều tiềm năng phát triển. Thỏ có thời gian sinh trưởng ngắn, khả năng sinh sản cao, tận dụng tốt nguồn thức ăn xanh và phụ phẩm nông nghiệp, phù hợp với mô hình kinh tế tuần hoàn, phát thải thấp. Thịt thỏ cũng được đánh giá là thực phẩm giàu đạm, ít cholesterol và đang có nhu cầu ngày càng tăng tại một số thị trường xuất khẩu. Trong bối cảnh ngành chăn nuôi đang hướng tới đa dạng hóa vật nuôi, phát triển chuỗi giá trị và nâng cao giá trị gia tăng, nhiều địa phương đã bắt đầu quan tâm hơn đến đối tượng vật nuôi này.