Theo ông Lương Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật miền Trung (Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật), từ đầu năm 2026 đến nay, sản xuất trồng trọt tại khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên diễn ra khá thuận lợi. Các loại cây trồng chủ lực sinh trưởng tốt, kỳ vọng đạt năng suất và sản lượng cao.
Nhiều địa phương tại khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên dự kiến năng suất lúa vụ đông xuân đạt cao. Ảnh: Phương Chi.
Qua đợt kiểm tra thực tế giữa tháng 4/2026, nhiều địa phương đã bước vào thu hoạch lúa vụ đông xuân 2025 – 2026 ở trà sớm và chính vụ. Năng suất dự kiến đạt từ 65 – 75 tạ/ha, cá biệt có nơi 83 tạ/ha, cao hơn từ 5 – 15% so với trung bình nhiều năm. Bên cạnh cây lúa, các loại cây công nghiệp và cây ăn quả chủ lực như cà phê, điều, sầu riêng cũng đang phát triển ổn định, hứa hẹn mang lại giá trị kinh tế cao trong năm nay.
Tình hình sinh vật gây hại trên cây trồng cơ bản được kiểm soát tốt, mức độ gây hại thấp hơn so với trung bình nhiều năm. Công tác phòng trừ được triển khai chủ động, không ghi nhận hiện tượng bùng phát trên diện rộng.
Tuy nhiên, theo các dữ liệu quan trắc và mô hình dự báo khí hậu, hệ thống ENSO đang chuyển từ pha La Nina sang trạng thái trung tính và có khả năng tiến tới El Nino. Điều này đặt ra nguy cơ thiếu hụt nguồn nước trong thời gian tới.
Rệp sáp có nguy cơ phát sinh mạnh trong điều kiện nóng ẩm, gây hại trên chùm quả non cà phê. Ảnh: TL.
Dự báo cho thấy mùa mưa tại Tây Nguyên năm nay đến muộn và có thể kết thúc sớm hơn bình thường, tổng lượng mưa toàn vùng có khả năng giảm từ 5 – 20%. Đáng chú ý, trong điều kiện El Nino, dù lượng mưa giảm nhưng vẫn có thể xuất hiện các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lớn cục bộ trong thời gian ngắn.
Thực tế gần đây, mưa đá đã xảy ra tại một số khu vực thuộc Quảng Ngãi và Gia Lai, gây thiệt hại rau màu và các cây trồng lâu năm đang trong giai đoạn ra hoa, đậu quả như sầu riêng, cà phê, điều.
Từ đầu tháng 4/2026, nắng nóng kéo dài cùng biên độ nhiệt ngày – đêm lớn đã làm gia tăng nguy cơ sốc nhiệt, ảnh hưởng đến sinh trưởng và sức đề kháng của cây trồng. Trước diễn biến này, Trung tâm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật miền Trung đề nghị các địa phương tăng cường theo dõi thời tiết, chủ động điều tra, phát hiện sớm sinh vật gây hại và hướng dẫn nông dân áp dụng biện pháp phòng trừ hiệu quả.
Cần chú ý bệnh xì mủ do nấm Phytophthora và bệnh thán thư gây hại trên hoa, quả non trên cây sầu riêng. Ảnh: TL.
Đối với cây sầu riêng, cần chú ý bệnh xì mủ do nấm Phytophthora và bệnh thán thư gây hại trên hoa, quả non. Người dân nên duy trì độ ẩm đất hợp lý, tưới nước vào sáng sớm hoặc chiều mát, bón phân cân đối, đồng thời cắt bỏ và tiêu hủy các bộ phận bị bệnh để hạn chế lây lan.
Với cây cà phê, rệp sáp có nguy cơ phát sinh mạnh trong điều kiện nóng ẩm, gây hại trên chùm quả non. Cần thường xuyên kiểm tra vườn, kết hợp tỉa cành tạo thông thoáng, đồng thời bảo vệ thiên địch nhằm duy trì cân bằng sinh thái.
Đối với cây điều, cần theo dõi bệnh thán thư trên quả, chỉ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật khi cần thiết và tuân thủ nguyên tắc “4 đúng”.
Trung tâm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật miền Trung đề nghị các địa phương tăng cường theo dõi bệnh thán thư trên quả cây điều. Ảnh: TL.
Riêng cây dược liệu như sâm Ngọc Linh cần chú trọng che chắn vườn ươm, đảm bảo thông thoáng, đồng thời vệ sinh vườn, khơi thông hệ thống thoát nước để tránh ngập úng khi mưa lớn. Việc phát hiện và cách ly kịp thời cây bệnh cũng đóng vai trò quan trọng nhằm hạn chế dịch hại lây lan.
Ông Lương Anh Tuấn nhấn mạnh, các địa phương cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Trung tâm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật miền Trung nhằm triển khai hiệu quả các giải pháp bảo vệ sản xuất trong thời gian tới.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
