Sinh kế bền vững từ nghề trồng dâu nuôi tằm

Mở hướng sinh kế bền vững

Những năm qua, mô hình trồng dâu nuôi tằm ở phía tây tỉnh Gia Lai đã khẳng định hiệu quả kinh tế rõ rệt. Nhờ phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu và có đầu ra ổn định, mô hình này giúp nhiều hộ dân từng bước nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống và hướng tới sản xuất bền vững.

Chị Hoàng Thị Mai (thôn Ia Sâm, xã Ia Hrú) là một trong những hộ gắn bó sớm với nghề trồng dâu nuôi tằm. Trước đó, chị từng nhiều lần thất bại khi trồng tiêu, trồng mía và nuôi bò. Cuối năm 2018, vợ chồng chị lên Lâm Đồng tham quan mô hình trồng dâu nuôi tằm và quyết định làm thử. Đầu năm 2019, chị trồng 1 sào, nuôi lứa tằm đầu tiên nhưng do giống vận chuyển xa, kỹ thuật chưa vững nên bị chết nhiều.

Không bỏ cuộc, đến năm 2021, nhờ được hỗ trợ giống đạt chuẩn và chuyển giao kỹ thuật, mô hình trồng dâu nuôi tằm của gia đình chị Mai bắt đầu cho hiệu quả rõ rệt. Đến nay, gia đình chị đã mở rộng diện tích lên hơn 5ha, nuôi 5 hộp tằm mỗi đợt, một tháng 2 đợt, thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi tháng.

Cũng tại thôn Ia Sâm, anh Lê Văn Dương trước đây trồng tiêu, cà phê nhưng hiệu quả thấp. Năm 2018, anh cùng một số hộ trong thôn đi tìm hiểu mô hình trồng dâu nuôi tằm và nuôi thử trên diện tích nhỏ. Thời gian đầu gặp nhiều khó khăn do nguồn giống chưa ổn định, kỹ thuật còn hạn chế, song khi nắm vững quy trình, hiệu quả kinh tế ngày càng rõ rệt.

Đến nay, anh Dương đầu tư trồng 2ha dâu, nuôi từ 4 – 6 hộp tằm mỗi tháng, cho lợi nhuận khoảng 600 triệu đồng/năm. Thời gian tới, anh tiếp tục mở rộng diện tích trồng dâu nuôi tằm.

Không chỉ làm giàu cho gia đình, anh Dương còn tích cực hỗ trợ nhiều hộ dân trong thôn chuyển đổi sang nghề trồng dâu nuôi tằm. Từ năm 2024, anh trực tiếp chia sẻ kinh nghiệm, hướng dẫn kỹ thuật và kết nối đầu ra cho các hộ mới vào nghề. Nhờ đó, nhiều hộ dân yên tâm sản xuất.

Ông Phạm Hữu Viên, Quyền Trưởng phòng Kinh tế xã Ia Hrú cho biết, hiện toàn xã có hơn 128ha với 256 hộ dân tham gia trồng dâu nuôi tằm. Mô hình này đang trở thành thế mạnh của địa phương, góp phần chuyển đổi cơ cấu cây trồng, tạo việc làm tại chỗ và giảm rủi ro trong sản xuất nông nghiệp.

“Thời gian tới, xã tiếp tục rà soát, khảo sát để có định hướng mở rộng diện tích trồng dâu nuôi tằm phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu và nhu cầu của người dân”, ông Viên chia sẻ.

Liên kết sản xuất, tạo đầu ra ổn định

Nhiều năm gắn bó với nghề trồng dâu nuôi tằm, anh Nguyễn Văn Hùng (phường Hội Phú, tỉnh Gia Lai) sớm nhận thấy quỹ đất sản xuất tại Lâm Đồng ngày càng thu hẹp, khó hình thành vùng trồng liền thửa để mở rộng quy mô sản xuất.

Qua tìm hiểu, anh Hùng nhận thấy điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu tại Gia Lai phù hợp với cây dâu, con tằm. Đặc biệt quỹ đất còn rộng, thuận lợi cho việc quy hoạch sản xuất tập trung, lâu dài. Từ đó, vợ chồng anh lựa chọn Gia Lai làm điểm đến, không chỉ để mở rộng sản xuất mà còn hướng tới tạo sinh kế bền vững cho nông dân địa phương.

Năm 2022, vợ chồng anh đầu tư mua 10ha đất tại xã Kdang, xây dựng vùng trồng dâu tập trung, lắp đặt hệ thống tưới tiết kiệm, đồng thời đầu tư khu kỹ thuật sản xuất, trại nuôi tằm, xưởng ươm tơ và khu nhà ở cho cán bộ kỹ thuật.

Trên cơ sở sản xuất tập trung, anh Hùng thành lập HTX Kén tằm Gia Lai, tổ chức liên kết với nông dân theo chuỗi khép kín từ cung ứng giống, chuyển giao kỹ thuật đến bao tiêu sản phẩm. “Muốn người dân yên tâm với nghề trồng dân nuôi tằm thì phải đảm bảo được đầu vào, đặc biệt đầu ra ổn định”, anh Hùng chia sẻ.

Từ giữa năm 2024, nhận thấy một số địa phương như xã Ia Lâu, Ia Mơ… dù đã trồng dâu nuôi tằm nhưng hiệu quả chưa cao do hạn chế về kỹ thuật, anh Hùng trực tiếp xuống cơ sở, hướng dẫn người dân từng khâu trong quy trình sản xuất. Đến nay, riêng khu vực này đã có gần 1.000 hộ dân tham gia trồng dâu nuôi tằm. Nhờ được hỗ trợ giống, kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm, người dân dân yên tâm đầu tư, từng bước nâng cao thu nhập, ổn định đời sống.

Hiện bình quân mỗi tháng, HTX Kén tằm Gia Lai cung ứng hơn 3.000 hộp tằm giống cho người dân. Sau khoảng 16 ngày nuôi, mỗi hộp tằm cho 70 – 80kg kén, được HTX bao tiêu toàn bộ với giá khoảng 210.000 đồng/kg. Bên cạnh hiệu quả sản xuất, xưởng ươm tơ và trại nuôi tằm của HTX còn tạo việc làm thường xuyên cho hơn 120 lao động phổ thông với mức thu nhập ổn định từ 7 – 10 triệu đồng mỗi tháng.